Stukadoor Keijzer: Hoe heb ik Spinoza kunnen vergeten?

home

Peter Henk Steenhuis

„Ik wist dat ik hem nu wilde leren kennen.” Tien jaar geleden haalde stukadoor Hendrikus Keijzer de ’Ethica’ van Spinoza weer uit de kast. Inmiddels kent hij de stellingen uit het boek uit zijn hoofd.

Op 24 november is het 375 jaar geleden dat Baruch Spinoza werd geboren. Amsterdam viert dit feit uitgebreid. Aan de vooravond daarvan spreekt de stukadoor Hendrikus Keijzer tijdens café Meer! over een stelling van Spinoza. Hij doet dat in de Mozes en Aüronkerk in Amsterdam. Een markante plaats, want daar stond het huis waar Baruch Spinoza opgroeide.

Keijzer: „Veertig jaar geleden, in de woelige jaren zestig, heb ik de ’Ethica’ van Spinoza gekocht. In een boekhandel in de Amsterdamse Kalverstraat. Ik zie me nog lopen, met dat ingepakte boek op weg naar huis. ’Dit is het’, dacht ik. Ik had óver de ’Ethica’ gelezen, ik had er stukjes van gelezen. Maar nu ik daar met het boek onder mijn arm liep, bonsde mijn hart in de keel.”

In die tijd was Hendrikus Keijzer al stukadoor. En lid van de communistische partij. Bij de communisten kwam hij in aanraking met filosofie. Marx, Nietzsche maar ook Spinoza. „Instinctmatig voelde ik aan: ’Hier moet alles inzitten’. Ik had wel moeite met de ’Ethica’. De stellingen waarin Spinoza zijn ideeën gegoten heeft, vond ik lastig te volgen. Wat hij zei, leek me hout te snijden, maar het enthousiasme van de Kalverstraat werd toen niet waargemaakt.”'

Keijzer trouwde, kreeg kinderen, zette een zaak op, en ging veertig jaar lang met plezier naar zijn werk. Zijn interesse in Spinoza ebde weg. „Tot een jaar of tien geleden. Ik zat hier in mijn stoel, zonen de deur uit, mijn vrouw werkte nog ’s avonds. En ineens schoot me de ’Ethica’ van Spinoza te binnen. Het boek lag boven op zolder, ver weggestopt, het duurde een tijd voordat ik het had opgediept. Uiteindelijk vond ik het en ben ik gaan lezen. Toen dacht ik: ’Hoe heb ik Spinoza ooit kunnen vergeten?’ Niet dat ik opeens alles begreep, helemaal niet, ik begreep waaraan hij appelleerde. Niet de vragen die hij stelde: wat is geest, wat is denken, wat is verstand, wat is een voorstelling, wat is inbeelding, wat is een verbeelding? Al die termen gebruikt hij, maar ik begreep niet hoe. Wel wist ik dat ik hem nu wilde leren kennen.”

De ’Ethica’ is opgebouwd uit om en nabij 270 stellingen. Keijzer kent ze uit zijn hoofd. Ook geeft hij cursussen over Spinoza. Volgend voorjaar geeft hij weer een cursus over Spinoza in buurthuis De Meent in Amstelveen.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie