Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Structureel gezond leven, dat is de grote uitdaging

Home

IRIS PRONK en REDACTIE GEZONHEID & ZORG

Door een gezonde leefstijl kun je de opmars van diabetes type 2 vertragen. Dat geldt voor veel meer chronische ziektes. Waarom vinden mensen het toch zo moelijk om alcohol, sigaretten en fastfood te vervangen door een dieet van groentes en sport?

Gezond gedrag moet je léren, zegt Andrea Evers, hoogleraar gezondheidspsychologie in Leiden. 'Dat zit er niet vanzelf in.'

Is het niet vreemd als iemand met longkanker blijft doorroken?

"Als psycholoog vraag ik daar begrip voor. Natuurlijk is het veel beter om te stoppen met roken. Maar wie kanker krijgt, komt ook in een extreme stresssituatie terecht. En juist dán gaan we voor de snelle, positieve prikkels.

Voor de kans op gedragsverandering is de belangrijkste voorspeller: hoe je in het verleden hebt geleefd. De meest kwetsbare mensen vinden het moeilijk om hun gedrag te veranderen. Ze krijgen te weinig hulp en begeleiding. De gezonde leefstijl wordt in Nederland wel enorm gepromoot, maar met het idee: de dokter zegt het één keer, dat moet toch voldoende zijn. Maar dat is een illusie. Structureel anders leven, dus niet een paar dagen minder roken of meer sporten maar altijd, dat is een grote uitdaging."

Waarom leven we ook alweer ongezond?

"We zijn erg gevoelig voor beloningen op de korte termijn. Een snoepje is lekker, en de biologische reactie is prettig: suiker geeft energie. We weten dat we van veel snoepjes op de lange termijn obesitas krijgen, maar die kennis verandert ons gedrag niet.

Je moet echt léren om de bevrediging van je behoeftes uit te stellen. Het is een kwestie van opvoeding. Lukt het om kinderen deze zelfdiscipline bij te brengen, dan hebben ze een successtrategie te pakken. Als je carrière wilt maken kan het goed zijn om een tijdlang hard te werken. Terwijl het op de korte termijn misschien niet fijn is om veel uren te maken.

Leren Nederlandse kinderen dat voldoende: hun behoefte-bevrediging uitstellen?

"Uiteindelijk wel hoor. We leren allemaal dat we een keer op vakantie gaan, maar niet morgen. Maar als we moe en gestresst zijn, zoeken we toch die beloning op korte termijn: de tv aan, even wat lekkers, onderuit op de bank. Dat is een heel natuurlijke reactie.

Helaas is de maatschappij vol fastfoodwinkels en reclames die ons aanmoedigen om 'lekker te genieten'. Alcohol is lekker, snoep is lekker, de hele omgeving ademt die boodschap uit. Temidden van al die verleidingen moet je extra discipline opbrengen en dat is lastig."

Stel je wordt ziek: je krijgt diabetes of longkanker. Is die ziekte dan geen extra motivatie om gezonder te gaan leven?

"Nee, niet per se. Stel je voor: ineens heb je iets, een chronische ziekte. Maar als méns ben je niet veranderd. De vraag blijft: heb je geléérd om gedisciplineerd te zijn, gezond gedrag te vertonen? Zo niet, waarom zou je dat ineens wél kunnen als je ziek bent?"

Heeft u een tip voor mensen die gezonder willen leven?

"Ja: begin uiterlijk morgen. Wacht niet tot je ziek bent. Hoe langer je gezond hebt geleefd in het verleden, des te groter de kans op succes in de toekomst. Bovendien is het veel makkelijker om je gedrag te veranderen als het goed met je gaat."



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie