Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Stroom vers van de boer

Home

JOOP BOUMA

De Essents en de Nuons van Nederland hebben er sinds vandaag een concurrent bij. Een nieuw bedrijfje koppelt groene consumenten direct aan kleinschalige producenten van duurzame stroom. Win-win, aldus de ondernemers.

In de schuur van de gebroeders Oude Lenferink in het Twentse Fleringen poepen 2307 varkens jaarlijks bijna een miljoen kilowattuur aan elektriciteit bij elkaar. Genoeg voor de energievraag van bijna 300 huishoudens. De varkensbroers leveren de stroom voor een groothandelsprijs aan grote energiebedrijven. Zij verkopen bio-elektriciteit op hun beurt met wat winst door aan consumenten. De schoorsteen moet roken.

Maar wat als je de energiekolossen ertussenuit haalt? Vier jonge ondernemers gaan het vanaf vandaag proberen. Ze hebben vandebron.nl opgericht, een online marktplaats waarop groene consumenten zelf kunnen kiezen waar ze hun stroom inkopen: bij de aardappelteler-met-windmolen net buiten het dorp, of bij de varkensboer-met-biovergister, drie dorpen verderop. Vandebron.nl wil aanbieders van groene stroom en duurzame consumenten direct aan elkaar koppelen.

Het is vrij simpel, zegt één van de initiatiefnemers, duurzaam ondernemer Aart van Veller: de huidige generatie energiebedrijven klampt zich vast aan een verouderd en achterhaald verdienmodel. "Er is bij die bedrijven geen enkele prikkel om de fossiele status quo te doorbreken. De energiebedrijven hebben in de afgelopen jaren ruim twintig keer meer geïnvesteerd in grijze stroom uit fossiele bronnen dan in groene elektriciteit. De duurzame omwenteling gaat dus niet komen uit die hoek, omdat die transitie niet in hun belang is. Ze hebben zwaar ingezet op kolen en gas en er is nu al grote overcapaciteit op de energiemarkt. Dus voor nieuwe, grootschalige duurzame oplossingen is in die bedrijven helemaal geen plaats."

Kijk naar Duitsland, zegt Van Veller, daar heeft de groene energiemarkt een grote vlucht genomen. Maar: meer dan 90 procent van de duurzame productie (wind en zon) is in handen van onafhankelijke, kleine partijen, zoals boeren en coöperaties.

Grote investeerders
Samen met drie ondernemers is Van Veller sinds anderhalf jaar bezig met het plan om de energiemarkt in Nederland overhoop te gooien. Vandaag komen ze met dat plan naar buiten. De vier hebben investeerders gevonden die een kleine twee miljoen euro in het project hebben gestoken. Het gaat om het Triodos Groenfonds, een fonds van de Rabobank, het Wereldnatuurfonds, de Technische Universiteit Delft, Wageningen Universiteit en nog vijf particuliere investeerders. De Autoriteit Financiële Markten verstrekte vorige maand een vergunning voor energielevering aan consumenten.

"Het is in feite een kleine stap om een plek te maken waar onafhankelijke producenten in contact worden gebracht met consumenten", zegt mede-initiatiefnemer Remco Wilcke. Alleen, niemand was nog op het idee gekomen. "Iemand moet de eerste zijn."

De tijd lijkt er rijp voor. Op internet ploppen succesvolle initiatieven op waarbij tussenpersonen worden weggesaneerd. Zoals Airbnb, een app en website waarop rechtstreeks bij particuliere aanbieders kamers en appartementen kunnen worden gehuurd in grote steden. Of Etsy, een internationale marktplaats voor handgemaakte producten. En Uber, een app die taxi-chauffeurs en klanten aan elkaar koppelt. En Snappcar, een app voor autodelers.

Net als bij die online apps, snijdt bij vandebron.nl het mes aan twee kanten: de groene consument zal goedkoper uit zijn als hij rechtstreeks zaken doet met de duurzame producent, en die laatste krijgt een hogere opbrengst omdat, zoals in dit geval, het energiebedrijf uit de keten is gehaald. Wilcke: "Wij denken dat voor een boer een meeropbrengst van 10 tot 20 procent haalbaar is. Bij boeren staan veel biogasinstallaties met warmtekrachtkoppeling stil, omdat de energieproductie niet rendabel is. Maar bij hogere opbrengsten kunnen die installaties weer in bedrijf worden genomen."

Er is één belangrijk probleem: veel leveranciers met een substantieel energie-overschot hebben een lopend contract met een energiebedrijf, dus lang niet iedereen heeft de handen vrij. "Het is wel zo dat veel van die contracten juist rond deze tijd aflopen", zegt Van Veller. "Wij hopen dat ondernemers met windenergie of biogasinstallaties zich bij afloop van hun contract bij ons melden om mee te doen."

Zijn bedrijf heeft inmiddels contracten met zo'n vijftien particuliere producenten van groene stroom, die buiten de grote energiereuzen om, zaken willen doen met groene consumenten. De leveranciers bepalen op de marktplaats van vandebron.nl de prijs van hun elektriciteit, de consument beslist welk aanbod hij interessant genoeg vindt. In de beginfase zullen aan leveranciers maximum vraagprijzen worden opgelegd. "We willen een eerlijke prijs, als het project eenmaal loopt, zullen we het verder aan de markt overlaten", zegt Van Veller.

Wilcke: "We gaan rustig beginnen. Het streven is energie aan te bieden voor maximaal 40.000 klanten." En wat zit er voor de ondernemers zelf aan? "Wij vragen tien euro vastrecht per maand. Dat is alles. Grote energiebedrijven hebben vastrechttarieven tussen de vier en zestien euro. Maar wij maken geen winst op de kilowattuurprijzen en de levering."

Sjoemelstroom
Het project is mede ingegeven door de rare situatie dat de vraag naar groene stroom het aanbod op de Nederlandse energiemarkt ernstig overstijgt. Energiebedrijven halen daarom - op papier - hun groene stroom goedkoop uit Noorwegen, waar alle stroom wordt opgewekt uit waterkracht achter stuwmeren. Die elektriciteit is per definitie groen.

Nederlandse energiebedrijven kopen in Scandinavië certificaten (GvO's, Garanties van Oorsprong), die daar bijna niks kosten omdat er op de thuismarkt geen vraag naar is. Zo wordt gesuggereerd dat er groene stroom wordt geleverd. In werkelijkheid zijn energieopwekking en energiegebruik totaal losgekoppeld van de handel in certificaten.

Milieuorganisaties noemen de handel met Scandinavische GvO's 'sjoemelstroom'. In feite betálen Nederlandse consumenten voor groene stroom, maar gebruiken ze gewoon elektriciteit uit Nederlandse gas- en kolencentrales. Noorwegen zit weliswaar netjes vast aan het Europese kabelnet voor stroomvoorziening, maar Nederland produceert netto meer energie dan het verbruikt.

Van Veller: "Het komt erop neer dat in Scandinavië de stroommix vergrijst, omdat-ie bij ons vergroent. Er is in Nederland veel meer vraag naar groene energie dan de energiebedrijven kunnen leveren." Een groene GvO met een geldigheid van een jaar kost een energiebedrijf bijna niets, voor een gemiddelde Nederlandse huishouding nog geen 1,50 euro. Om die reden is er in Nederland bij de meeste energiebedrijven vrijwel geen prijsverschil tussen groene en grijze stroom.

Belangrijk punt is de leveringszekerheid, afnemers van groene stroom willen wel zeker weten dat hun diepvries permanent diep onder nul blijft, ook als de windmolen van de boer uit het dorp is omgewaaid of de biogasinstallatie er door pech de brui aan heeft gegeven. "In dat geval", zegt Van Veller, "zullen we elektriciteit blijven leveren tegen de afgesproken condities, totdat er een vervangende leverancier is gevonden. We zullen maximaal 90 procent van ons stroomaanbod via onze website verkopen. De resterende tien procent is een buffer voor de opvang van onverwachte situaties, zoals pech bij onze producenten."

Wilcke: "We zijn erg benieuwd naar de bereidheid bij groene consumenten om over te stappen. Zestig procent van de afnemers op de energiemarkt is nog nooit overgestapt. Energiebedrijven maken zo'n overstap graag ingewikkeld. Zij hameren ook erg op de leveringszekerheid die zij zeggen te kunnen bieden. Maar die zekerheid leveren wij ook."

Er is, zeggen Van Veller en Wilcke, in ieder geval op dit moment in Nederland voldoende energie uit duurzame bronnen om aan de vraag te voldoen. Door de maatregelen uit het Energieakkoord zal het aanbod in de komende jaren ook drastisch toenemen. Momenteel is er voor ongeveer 475.000 huishoudens groene stroom van eigen bodem beschikbaar.

Hubert Bloemen verkoopt de elektriciteit die 2307 varkens bij elkaar poepen. Vanaf vandaag kunnen klanten hem vinden op Vandebron.nl.

Boerenenergie uit Twente
Hubert Bloemen zit helemaal in de groene energie. In het familiebedrijf van de Gebroeders Oude Lenferink uit Fleringen, een dorp tussen Almelo en Oldenzaal, is hij verantwoordelijk voor de energie-opwekking uit varkensmest. In de stallen liggen 2307 varkens die gezamenlijk geweldig poepen: zo'n 15.000 ton per jaar. Die mest wordt naar een silo gepompt, waar de drab borrelend en gistend indrukwekkende hoeveelheden methaangas uitstoot, zo'n half miljoen kubieke meter per jaar. Met dit gas wordt een warmtekrachtcentrale aangedreven die zowel warmte als elektriciteit levert.

De warmte wordt gebruikt voor de vloerwarming voor biggetjes. Het overschot aan stroom - ruim 900.000 kilowattuur - wordt geleverd aan het energiebedrijf. Het bedrijf investeerde in 2004 ruim zes ton in de installatie. Geen slechte investering, want de opbrengst (aan warmte en elektriciteit) is meer dan een ton per jaar.

De broers Oude Lenferink gaan hun stroom straks leveren aan vandebron.nl. Hubert Bloemen: "Het concept spreekt ons aan. Steeds meer mensen willen groene elektriciteit. Dit soort oplossingen is volgens mij de enige manier om in Nederland de duurzaamheid te vergroten. En het is voor ons interessant omdat wij meer opbrengst kunnen halen uit onze elektriciteitsproductie."



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie