Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Strategisch handelen in zee van onzekerheid

Home

MARLOES KRAAN, MARITIEM ANTROPOLOOG (IMARES)KEES TAAL en VISSERIJ ECONOOM (LEI) WAGENINGEN UR

Vissers staakten uit protest tegen de lage opbrengsten. Alleen samenwerking met onderzoek, overheid en handel kan de sector op de been houden, betogen Marloes Kraan en Kees Taal.

Meer dan een week bleef een groot deel van de Nederlandse vissersvloot uit protest tegen de lage prijs die voor de vis betaald wordt in de haven liggen. De staking heeft niets te maken met de visbestanden, daar gaat het prima mee. Het is een economische kwestie, de kosten zijn momenteel hoger dan de opbrengsten en de financiële problematiek neemt bij vissers snel toe.

De hoge prijs voor brandstof en de lage prijs voor vis vormen de opmaat voor deze staking. Veel vissers hebben geïnvesteerd in innovatieve vistuigen die minder brandstof kosten. Uit recent onderzoek blijkt dat die vissers rendabel kunnen vissen met prijzen uit het recente verleden, maar niet tegen de huidige lagere prijzen. Dus wat kunnen vissers doen aan deze lage visprijzen?

Op Twitter werd door vissers commentaar geleverd op het verschil dat vissers krijgen voor 1 kilo schol (gemiddeld iets meer dan 1 euro) en de prijs in de supermarkt (16 euro). Maar Nederlandse vissers vissen niet alleen voor de Nederlandse markt. Ruim tachtig procent van wat zij vangen wordt verwerkt tot een diepvriesproduct voor export naar onder meer Italië. Nederlandse consumenten eten weinig vis en al helemaal geen vis die we nog moeten bereiden met staart en graten.

Op de internationale markt moet schol concurreren met andere soorten witvis. Toen begin 2000 de aanvoer van schol afnam door verminderde beschikbaarheid, werd dit gat opgevuld met soorten als yellowfin sole en rocksole, die elders in de wereld worden gevangen. Ook kweekvisfilet (pangasius) werd als alternatief voor schol geïntroduceerd. Dit bracht belangrijke verschuivingen in de internationale markt voor witvis met zich mee. Ondanks het ruime aanbod van schol, verdwijnt bijvoorbeeld pangasius niet direct uit de schappen. Pangasius is namelijk van groot belang voor het assortiment van de Europese handelaren.

Stijgende behoefte
Om scholfilet op prijs te kunnen laten concurreren met pangasius is grofweg slechts 1,15 euro per kilo beschikbaar, zijnde het prijsverschil tussen de exportprijs van diepgevroren pangasius-filet (3,65 euro) en van scholfilet (2,50 euro). Aangezien schol het niet kan winnen op prijs, zal het onderscheidend moeten zijn of zoeken naar een andere markt. Uiteindelijk is er mondiaal nog altijd een stijgende behoefte aan vis.

Nederlandse vissers moeten binnen de quota vis vangen in een steeds drukkere zee, die haar geheimen niet makkelijk prijs geeft. Ze moeten dat doen binnen gedetailleerde regelgeving (elk naadje van het net is beschreven!), en een maatschappelijke context waarbinnen steeds hogere eisen gesteld worden aan de omvang van de visbestanden, en de impact op het mariene milieu. En als je dat dan lukt, dan kom je naar de wal en dan begint het spel van verdienen pas, want wat kun je krijgen voor je vis?

Het antwoord op al deze complexiteit is dat vissers in toenemende mate moeten leren samenwerken, met onderzoek, met de overheid met elkaar èn met de handel. Wageningen Universiteit faciliteert de vissers in de uitdagingen van het spel via de kenniskringen.

Deel dit artikel