Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Strafrechters aan de leiband van de wet? Graag!

Home

Bob Hoekstra en kantonrechter te Heerlen

© ANP
Opinie

De hoogleraren Westerman en Sieburgh maken zich onder de kop 'rechters aan de leiband' zorgen over het wetsvoorstel dat een minimumstraf voorschrijft bij recidivisten (Trouw, dinsdag). Als rechter deel ik die zorgen niet.

De hoogleraren gaan uit van twee onjuiste veronderstellingen: de rechter is de specialist in het straffen op maat. En: de samenleving heeft niets aan hogere straffen voor recidivisten, want de dader, die ooit weer vrij komt, wordt er niet beter van. Wat is onjuist aan die veronderstellingen?

De strafrechter is niet gespecialiseerd in straffen op maat. Goed straffen heeft geen jurist geleerd tijdens de rechtenstudie. Straftoemeting is arbitrair, zij verschilt per tijd en per rechter, en dat is logisch. De juiste straf bestaat niet. Strafrechters kunnen nooit zoveel inzicht in de persoonlijkheid van de dader en de werking van een straf hebben dat gezegd kan worden: bij déze daad en déze dader hoort déze straf.

En wat betreft stelling twee, straffen is er niet alleen om daders te verbeteren, maar ook om de behoeften aan vergelding en normhandhaving bij slachtoffer en samenleving te bevredigen. Primitief? Jazeker, zo zitten we als mensen in elkaar, het strafrecht is altijd lomp en primitief geweest. Het zal de strafrechter ook daarom nooit lukken om te midden van die botsende behoeften en strafdoelen (verbetering, preventie en vergelding) de juiste straf te vinden.

Vanuit het belang van een voorspelbare overheidssanctie en van rechtsgelijkheid zou het daarom ideaal zijn als per delict in de strafwet gewoon wordt opgeschreven welke straf moet worden opgelegd. Zover is het nog niet en misschien lukt dat ook nooit. Democratisch gezien hoort het debat over botsende strafdoelen en passende straffen in elk geval plaats te vinden in de volksvertegenwoordiging. Hopelijk gaat dat debat daar verder na indiening van het wetsvoorstel. De juiste straf bestaat niet. De afgesproken straf wél. De strafrechter aan de leiband van de wet? Graag!

Deel dit artikel