Stop met de griepprik óf zet er een commissie op

home

Miquel Ekkelenkamp, arts-microbioloog en publicist en romanschrijver

© ANP XTRA
Opinie

De waarde van de griepprik is gebaseerd op dubieuze statistische aannames. We moeten voor eens en voor altijd een goed onderzoek doen, of we stoppen ermee.

In Nederland is de discussie over de griepprik weer opgelaaid. Aanzet hiervoor waren wetenschappelijke artikelen in het Geneesmiddelenbulletin en The Lancet, die concludeerden dat er geen overtuigend bewijs is dat deze vaccinatie zinvol is. In 1964 werd deze conclusie ook al getrokken, nota bene door de Amerikaanse commissie die de vaccinatie zelf invoerde, en met de bewijsvoering voor de griepprik is het nooit meer goedgekomen.

De onderzoeken die de griepprik ondersteunen, zijn van inferieure kwaliteit, lijden aan fouten die het effect van vaccinatie overschatten en hebben soms krankzinnige uitkomsten. In één studie verminderde de vaccinatie de kans om dood te gaan met een onmogelijke 50 procent; kennelijk beschermde influenzavaccinatie hier ook tegen verkeersongelukken en kanker.

Wat is eigenlijk wel bekend? Om te beginnen geeft het vaccin gezonde vrijwilligers tussen de 18 en 65 jaar ongeveer 50 tot 60 procent bescherming tegen het krijgen van griep, en kinderen iets meer: 70 tot 80 procent. Dit is vergeleken met andere vaccins een buitengewoon matige bescherming, hij duurt ook nog eens extreem kort (een paar maanden slechts), reden waarom er elk jaar opnieuw wordt ingeënt.

Echter, het influenza-vaccinatieprogramma is helemaal niet bedoeld om ziekte te voorkomen bij gezonde mensen jonger dan 65: het is bedoeld om stérfte te voorkomen bij mensen bóven de 65. Uit het kleine beetje onderzoek onder 65-plussers blijkt de bescherming in deze groep veel slechter, mogelijk zelfs verwaarloosbaar. Ook patiënten met afweerstoornissen hebben er nauwelijks baat bij.

De waarde van de vaccinatie tegen de seizoensgriep is grotendeels gebaseerd op dubieuze statistische aannames, waarin zowel de bescherming van risicopatiënten als de ziektelast door influenza sterk wordt overschat. Voorheen ging men ervan uit dat jaarlijks, ondanks vaccinatie, zeker 1000 mensen overleden aan griep.

Sinds de Mexicaanse griep van 2009 worden influenza-sterfgevallen echter voor het eerst goed geregistreerd. En wat blijkt: de afgelopen twee jaar lag de influenza-sterfte tussen de 60 en de 100 gevallen.
Waarom adviseert de Gezondheidsraad, met zoveel onzekerheden en onwaarschijnlijkheden, dan toch het vaccinatieprogramma te continueren, en het zelfs uit te breiden?

Meerdere critici bepleiten om de griepprik te laten evalueren door een Gezondheidsraadcommissie, zonder professionals uit het influenza-onderzoek en de influenza-bestrijding. Hoe kun je immers iemand die zijn hele leven heeft toegelegd op de bestrijding van een ziekte vragen dit werk achteraf zinloos te verklaren?

Bijkomend voordeel van een emotioneel onafhankelijke commissie is dat er leden kunnen worden geselecteerd die zich vrij weten van pogingen tot beïnvloeding door de farmaceutische industrie. Het is voor mensen 'in het veld' immers bijna onmogelijk om aan dergelijke pogingen te ontsnappen.

Over de vakkundigheid van zo'n onafhankelijke commissie hoeft niemand zich zorgen te maken. Beoordelen of de griepprik zinvol en kosteneffectief is vereist geen kennis van moleculaire biologie, het vraagt slechts gezond verstand en inzicht in epidemiologie.

Eén ding is duidelijk: er moet een plan komen. We kunnen niet oneindig jaarlijks tientallen miljoenen euro's blijven uitgeven aan een vaccin dat een ziekte niet uitroeit, waarvan de werkzaamheid op zijn best matig is, en de geboekte gezondheidswinst onduidelijk. Volgens de minister kosten de vaccinaties ons jaarlijks 57 miljoen euro en een groot deel van de kosten zijn in deze schatting niet eens meegenomen.

Reëel bezien zijn er slechts twee opties: óf we stoppen met de griepprik, óf we doen één keer een goed onderzoek. Alle argumenten tegen het verrichten van zo'n studie zijn flauwekul. Zo'n studie is niet te duur en zeker in internationaal verband is het huidige beleid voortzetten honderden malen kostbaarder. Het is ook niet onethisch, want we weten niet of het vaccin überhaupt gezondheidswinst geeft in de risicogroepen. Desnoods zou de studie verricht kunnen worden in een land dat nog overweegt de griepprik in te voeren.

Ten slotte, komt u zelf in aanmerking voor de griepprik en twijfelt u, dan adviseer ik u wat ik mijn ouders adviseer: "Hebben jullie tijd en zin, ga hem dan halen, want de overheid betaalt en kennelijk heeft deze geld in overvloed".

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie