Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Stoeptegels zijn net grafstenen

home

Perdiep Ramesar

Iedereen kent hem uit Jiskefet. Maar eigenlijk is Michiel Romeyn beeldend kunstenaar. Hij exposeert met foto’s van straattegels. Tegels waar Amsterdamse onderwereldfiguren zoals Cor van Hout, Willem Endstra en Sam Klepper werden geliquideerd. Want Romeyn is gefascineerd door dood en geweld. „Sensatiezucht is het.”

Michiel Romeyn (52) siddert van angst bij de gedachte in een trein te stappen, maar hij kickt erop om de route te volgen die Volkert van der G. reed vanuit Wageningen voordat hij Pim Fortuyn ging vermoorden. „Ik ben die route nagereden tot aan de plek waar Fortuyn werd geëxecuteerd, in een Toyota Starlet, net als de dader. Macaber idee, maar wel sensationeel.”

De ras-Amsterdammer is ondanks zijn angsten gefascineerd door dood en geweld en dan vooral die van de Amsterdamse onderwereld. „De oer-Amsterdamse onderwereld, daar hou ik van. Niet van die Noord-Afrikaanse boefjes die er echt alles voor doen om in een Mercedes te rijden.”

Romeyn zou nooit deel willen uitmaken van die wereld, – ’nee, zeker niet, hoewel ik in mijn fantasie weleens iemand omleg die ik haat’ –, maar hij wil er zoveel mogelijk over te weten komen. Volgens hem is dit niet een uitlaatklep voor zijn duistere kant. „Het is een soort kleine jongensfascinatie om er als een paparazzo achteraan te gaan en de raarste details uit te vinden. Sensatiezucht is het. Vroeger wilde ik ook achter iedere brandweerauto aan om te zien waar de brand is, hoe groot die fik is en hoe die is aangestoken. Zo ben ik ook naar de winkel in Bennekom gegaan waar de moordenaar van Fortuyn onderweg naar het Hilversumse Mediapark, even een scheerapparaatje kocht. Gewoon, zomaar, een schéérapparaat. Wáárom in vredesnaam? Dát fascineert me”, vertelt Romeyn in zijn werkruimte in zijn huis aan de Amsterdamse Amstel. De plek waar hij elf jaar met zijn vriendin Lily woont in gezelschap van zijn kat Pinky en de hond Nouf.

Romeyn is bekend vanwege zijn sketches in het oude VPRO-programma Jiskefet. Ook won hij een Gouden Kalf met zijn rol in de film ’Van geluk gesproken’ (1987) van Pieter Verhoeff. Van origine is hij beeldend kunstenaar, maar dat is pas sinds kort écht bekend nu zijn expositie met onder meer liquidatiefoto’s verschillende galeries in Amsterdam en Maastricht heeft aangedaan.

De artiest heeft al jaren ’iets’ met de Amsterdamse onderwereld. „Die penoze is niet weg te denken uit de stad. Heel interessant is het, hoe die lui denken en te werk gaan. Een liquidatie? Ze hoeven iemand daarvoor niet eens te haten. Het hoort gewoon bij hun dagelijkse werk. Als iemand even in de weg staat, gewoon wat geld ertegenaan gooien en neerleggen die hap. De meesten komen uit Amsterdam-West, weet ik nog uit de tijd dat ik op de Grafische School zat, daar kwamen die rotventjes toen ook al vandaan. En dan die achternamen in dat wereldje: Mieremet, Klepper en de beste van alle namen, Holleeder. Zo’n naam bedenk je toch niet!”, buldert de acteur.

Om zijn fascinatie en zijn ’ding’ met dood, geweld en misdaad te vangen heeft hij tot 15 oktober een expositie lopen in galerie Suite 59 in Maastricht. Hij maakte foto’s van plekken waar de lijken van onder meer ’Heinekenontvoerder’ Cor van Hout, ’bankier van de onderwereld’ Willem Endstra en ’Hells Angelsvriend’ Sam Klepper hebben gelegen. Ingezoomd en uitgesneden zijn de straattegels van de plek te zien waar de mannen werden geliquideerd. Op sommige foto’s zijn zelfs nog bloedplekken te ontwaren, zoals op die van Endstra, ’precies waar zijn hoofd lag’. „Als je die foto’s dan uitvergroot en ophangt in een stille zaal, krijgt het iets surrealistisch. Het is herkenbaar en tegelijk onbekend, je voelt je er unheimisch bij. En als je ze naast elkaar ziet hangen hebben die vergrote tegels de vormen van de gekleurde vlakken van kunstschilder Piet Mondriaan. Als je goed kijkt, zijn het net grafstenen. Gedenkwaardig dus”, aldus de man die de Grafische School deed en de Rietveld Academie niet afmaakte omdat die periode hem verveelde, ’het was in die jaren zeventig namelijk hip om kunstenaar te worden, niets voor mij dus’. De dode ex-advocaat en getuige in het proces tegen Holleeder, Bram Zeegers, past niet in het plaatje van Romeyn. „Ik doe alleen liquidaties die op straat zijn gebeurd. Een vergiftiging in huis is niet zo spannend als bloedvlekken op straat.”

Ook ontwierp hij een ’installatie’ rondom een zwart-wit foto van een ’lief meisjesachtige’ Volkert van der G. en zijn moord op Fortuyn. „Het moet visueel zijn. Ik wil altijd visualiseren, filmen, veranderen, ombouwen, fotograferen en ontwerpen. Ik verbouw mijn huis dan ook continu. Ik ben eigenlijk een vormgever, dat is eigenlijk een betere titel dan kunstenaar. Ik geef vorm, ik ontwerp, dat is wat ik doe. Voor mijn installaties besteed ik alles uit. Ik zou niet weten wat ik anders zou moeten doen. Als ik iets zelf niet kan, laat ik het maken, eventueel las- en schuurwerk doen anderen dan voor me. Ook dit is acteren, ik wil voelen wat iemand gevoeld moet hebben, zowel het slachtoffer als de dader. Als vormgever speel ik dus ook een rol.”

En toch blijft deze Michiel Romeyn in z’n hart ook nog steeds lid van het trio Jiskefet (vuilnisvat in het Fries). Hij heeft de neiging om ineens op te staan en even een oude sketch na te spelen, een Lullo, of de witte neger Oboema. Allemaal improvisatie was Jiskefet. „Middelvinger voor de toneelschrijver die alles vooraf uitschrijft”, zegt hij grappend. Maar hij acteert nog wel, zoals in de film ’Alles is Liefde’ die onlangs uitkwam. Hij mist Jiskefet wel, alleen zit er volgens hem geen reünie in. „Ik had zo’n Holleeder in de rechtszaal wel in een sketch willen vatten. Hij, die daar de onschuld zelve is en zegt dat hij de bovenwereld juist beschermde tegen de onderwereld. Maar ook die executies van die vastgoedheren, dat had zo een nieuwe serie kunnen zijn. Ja, humor ligt letterlijk op straat. Maar dat valse, dat André Hazes-sentiment. Dat ergert mij ook mateloos en dus leuk om uit te beelden.”

Gruwelend legt hij uit wat hij bedoelt met ’André Hazes-sentiment’. „Het is dat huilerige, dat egocentrische gejank van de fans van Hazes, van Holleeder in de rechtszaal die zegt dat hij volledig onschuldig is, van al die lui die stille tochten lopen. Typisch Hollands, politica Rita Verdonk die met haar gelogen ogen gewillig gebruik maakt van dat kuddegedrag vol angst. Walgelijk”, schreeuwt Romeyn uit.

Zijn werk is niet politiek geëngageerd. „Ik heb het weleens geprobeerd, maar het lukte niet. Misschien komt dat doordat ik al die politieke types niet vertrouw met al hun huichelachtigheid. Politiek gezien ben ik vrij reactionair, maar ook sociaal voelend, eigenlijk ben ik rechts, maar ook wel heel links. Lastig dus.”

Zelf komt hij beslist niet uit een arm arbeidersgezin. Romeyn is in het ’nette’ Amsterdam Zuid opgegroeid in een gezin met een architect als vader en een moeder die een blauwe maandag fotografe was. „Maar dat was vroeger. Nu woont de Amsterdamse maffia daar. Endstra en anderen zijn daar vermoord. Walgelijke buurt, heb ik altijd gevonden. Het is maar goed dat die hele zooi wordt overwoekerd door de penoze.”

Om zijn kunst te kunnen maken wil hij geen subsidies. „Ik betaal alles zelf, van geld dat ik verdien met het maken van bedrijfsfilmpjes. Ik wil niet afhankelijk zijn van een of andere boer die gaat bepalen of ik steun verdien voor mijn werk of niet. Bij de VPRO zitten dat soort karakters ook. De mensen van wie je het juist moet hebben zijn zo infantiel dat ik niets eens wil uitleggen wat ik doe. Daarom blijf ik ver van die subsidiepotjes. Zolang ik er zelf geld voor heb, doe ik alles zelfstandig. Maar een liquidatiefoto kost dan wel 5800 euro.”

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie