Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Stille, muzikale clowns

Home

Marlise Hamaker

De rolverdeling tussen de 1.67 meter lange Karel De Rooij en 1.93 meter tellende Peter De Jong schetsten ze zelf op sublieme wijze tijdens de opening van het Nieuwe Luxortheater in Rotterdam. Peter de Jong (Maxi) is een grove man die met zijn vioolspelende marionettenpop De Rooij (Mini) niesend op het podium staat. Het harde niesen maakt dat zijn handen alle kanten opgaan -en dus ook De Rooij, die een stuk van de strijkstok meerdere malen in zijn neus geduwd krijgt. Een korte sketch, die de zaal plat kreeg. Mensen laten lachen is voor 'Mini en Maxi' nooit een probleem geweest.

Maar de naam, die heeft altijd tegen ze gewerkt. Karel de Rooij en Peter de Jong kozen voor 'Mini en Maxi', omdat op het kantoor van De Jong's vader een brandblusser hing van het merk Minimax. De naam bleek het enige punt van kritiek voor de krantenrecensenten. Het duo wist de afgelopen 35 jaar de lach te brengen in uitverkochte zalen over de hele wereld. Maar het optreden is voor Peter De Jong fysiek te zwaar geworden. Mini en Maxi gaan uit elkaar.

Inhoudelijk gaat de vergelijking met 'Bassie en Adriaan', 'Snip en Snap' en 'Peppi en Kokki' zeker niet op. ,,(...)die ongelukkige naamkeuze 'Mini en Maxi', waarmee ze zichzelf op een niveau plaatsen dat ze allang onstegen zijn'', schreef Jacques d'Ancona in het Nieuwsblad van het Noorden over hun tekstloze programma 'Sprakeloos' in 1984. De muzikale hoogstandjes en fysieke humor van hun eerste soloshow pakten het publiek. Misschien juist omdat 'Sprakeloos' een voorstelling zonder tekst was, en dus voor iedereen te begrijpen, kregen 'Mini en Maxi' de kans de grens over te gaan. Ze traden op in Duitsland en deden in 1985 mee met het Theaterfestival van Cannes, waar ze de eerste prijs wonnen. 'Sprakeloos' trok bezoekers van Oostenrijk tot de voormalige Sovjet-Unie en Taiwan.

Grappig zijn ze. Hun concert is een programma rond een groot orkest, waarin Mini de soloviolist is en Maxi de pianist. Mini is de rustige van het duo en wil dan ook tedere muziek brengen met het orkest, terwijl Maxi meer van opzwepend houdt. Als de zoete melodieën hem teveel beginnen te worden, wandelt Maxi het podium op met een zwaard in zijn hand, wijst zijn wederhelft een plek tussen het orkest en stuurt hij de dirigent weg. Doelgericht neemt Maxi de vrijgekomen plaats in en dirigeert hij de muzikanten die voor hem zitten. Een tafereel dat de zaal de slappe lach bezorgt. Het concert leverde De Rooij en De Jong een Zilveren Roos op tijdens het festival van Montreux in 1987.

Het begon klein. De twee deden los van elkaar auditie voor het cabaretgezelschap van Tom Manders in 1967. De Rooij studeerde aan het conservatorium met zijn trombone en wilde kijken hoe ver hij kon komen als muzikale clown, terwijl De Jong sinds zijn jeugd piano speelde, maar nu opgeleid werd tot belastingsinspecteur en daar eigenlijk niet zoveel zin in had. Ze werden aangenomen en twee jaar later waren ze 'Mini en Maxi'. Maar het kostte vijftien jaar van sketches op personeelsfeestjes en in televisieprogramma's voordat 'Sprakeloos' in de theaters te zien was. In die periode creëerden ze een clowneske stille stijl en veel bijzondere vormen van muziek. Van Tuba tot tuinslang: ze bespeelden alles.

Zoals in hun voorstelling 'Split' uit 1998, waarin het als een bejaard stel verklede duo (gestoken in eenzelfde bloemetjesmotief) twee strijkplanken gebruikt als instrument. Of eigenlijk de rij belletjes en glazen die op de planken staan. Een hoge bel rinkelt om gezelschap te krijgen van het diepe piepen van Maxi's vinger die over de rand van een glas water glijdt. Hun programma's waren een aaneenschakeling van dergelijke ingetogen stukken. Maar er waren ook uitbundige nummers te zien, van synchroon schommelen over het podium tot 'Mini en Maxi' als sumi-worstelaars. Hun programma 'Scherzo' kreeg in 1994 de Schevening Cabaret Prijs. ,,Elk onderdeel staat als een huis'', schreef de jury. ,,Wat ze doen is buitengewoon verassend en subtiel, clownesk, opwindend, kwalitatief superieur van inventiviteit, emotioneel, origineel, spiritueel en motiverend.'' In 2000 ontving het duo nog de Johan Kaartprijs, ter bevordering van de 'blijspel-klucht-kunst'.

'Mini en Maxi' is dan niet meer, de twee zijn nog wel te bewonderen op het podium. In Samuel Becketts 'Wachten op Godot' van het Nationale Toneel spelen De Rooij en De Jong vanaf 22 mei de hoofdrollen van twee zwervers die jarenlang samenleven. Daarvoor speelden ze nog als 'Mini en Maxi' het stuk van spektakel 'City', als speciale act in het programma van 'Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001'. Tot oktober vorig jaar draaide hun laatste voorstelling: '30 jaar Mini en Maxi'.

Door zijn hernia verloor De Jong tijdens een optreden de controle over zijn lichaam en viel hij op de grond. Hij maakte de voorstelling wel af, maar de rest van de toernee werd geschrapt. Ter ere van hun 20-jarige jubileum maakte de Avro in 1988 een programma over het duo. Presentator Ruud ter Weijden vroeg aan De Jong wat hij De Rooij toewenst, waarop hij antwoordde: ,,Nog zeker tien jaar erbij.'' Dat hebben ze wel gehaald.

Deel dit artikel