Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Stierf de dino uit door een meteorietinslag, of was het toch een vulkaanuitbarsting in India?

Home

Willem Schoonen

Het skelet van T. rex Trix staat opgesteld in een zaal van museum Naturalis. © ANP

Een meteorietinslag in Mexico maakte 66 miljoen jaar geleden een eind aan de heerschappij van de dinosauriërs. Of was het toch de vulkaanuitbarsting aan de andere kant van de wereld, in India?

Er was een vermoeden, er waren sporen, en bijna dertig jaar geleden werd de dader gevonden: een meteoriet die insloeg op de oostelijke punt van Mexico vernietigde 66 miljoen jaar geleden de dinosauriërs die op aarde rondliepen. De inslag zorgde voor zo’n dramatische klimaatverandering dat niet alleen de dino, maar vele andere soorten op land en in zee uitstierven. Het dossier kon gesloten. Dat gebeurde echter niet, omdat er in die periode niet alleen die meteorietinslag was, maar ook ander natuurgeweld.

Lees verder na de advertentie

In India steken enorme rotsformaties enkele kilometers boven het land uit, over een oppervlakte van 500.000 vierkante kilometer, dat is twaalf keer Nederland. Het zijn de Deccan Traps. En ‘trap’ moet hier niet worden verstaan als het Engels voor ‘valstrik’, maar als het Nederlandse ‘trap’. De Deccan Traps zijn gelaagde basaltformaties, die door een reeks ongekende vulkaanuitbarstingen op aarde zijn gespuwd. En laat dat nu precies 66 miljoen jaar geleden zijn gebeurd.

De stand in dossier dinomoord: de meteoriet was niet alleen, maar blijft hoofdverdachte

Daarmee bleef de vraag hangen of het uitsterven van dino helemaal voor rekening kwam van de meteorietinslag of dat de vulkaanuitbarstingen van de Deccan Traps er ook een rol in hebben gespeeld. Dat is goed denkbaar, want een vulkaanuitbarsting van die omvang brengt zoveel broeikasgassen en roet in de atmosfeer dat zij het klimaat net zo drastisch kan veranderen als een meteoriet. Bovendien: de wetenschap heeft sporen gevonden van vijf perioden van massaal uitsterven in de afgelopen 500 miljoen jaar. Altijd waren dat perioden van enorme vulkaanuitbarstingen. Het uitsterven van dino is de enige gebeurtenis waarbij een meteoriet betrokken was.

Wat was er eerst?

Het dossier bleef daarom open, het zoeken ging verder. Deze week verschijnen in vakblad Science de resultaten van twee onderzoeksgroepen die zich op de kwestie hebben gestort. En helaas, ze zijn het niet eens.  Timing, daar gaat het over.

De Deccan Traps werden niet gevormd in een vulkaanuitbarsting van een dag. Die uitbarsting duurde tenminste 100.000 jaar. De twee onderzoeksgroepen hebben met nauwkeurige, maar verschillende methoden proberen na te gaan wat eerst kwam: de vulkaanuitbarsting of de meteoriet. Lastig; als je 66 miljoen jaar terug moet kijken is 100.000 jaar een tel.

Deccan Traps © *

De ene onderzoeksgroep concludeert dat de vulkaan al tot uitbarsting kwam ruim voor de meteoriet arriveerde, en dat het uitsterven ook al voordien kan zijn begonnen. De andere groep komt tot de bevinding dat de vulkaanuitbarsting grotendeels na de inslag van de meteoriet heeft plaatsgevonden. 

Ook dan kan die nog steeds hebben bijgedragen aan het grote uitsterven, zeggen de onderzoekers. Maar het is in dit scenario heel goed mogelijk dat de meteorietinslag in Mexico zo’n klap heeft gegeven dat precies aan de andere kant van de bol de aarde openspleet. 

De stand in dossier dinomoord: de meteoriet was niet alleen, maar blijft de hoofdverdachte.

Meer wetenschapsverhalen leest u op trouw.nl/wetenschap.

Lees ook:

In de ban van een dun laagje klei

Het is een topverhaal uit de wetenschap, het abrupte einde van de dinosauriërs 66 miljoen jaar geleden. Geoloog Jan Smit stond eind jaren zeventig aan de basis van de theorie dat een meteoriet bijna al het leven op aarde had weggevaagd. Maar twee Amerikanen waren hem net voor.

Deel dit artikel

De stand in dossier dinomoord: de meteoriet was niet alleen, maar blijft hoofdverdachte