Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Stalman vreesde vooral zichzelf in sportleven vol twijfels

Home

Rob Velthuis

,,Het is een leuk ding hoor.'' Vier jaar na dato is het aan Ria Stalman wel besteed relativerend te oordelen over de waarde van haar gouden olympische medaille. ,,Niets. Maar ik heb hem toch.'' Om er wel aan toe te voegen hoe beroerd het zou zijn geweest als het in 1984 in Los Angeles was misgegaan met de laatste discusvlucht.

Daarvoor was Stalman in een even moeizame als eenzame carrière op te veel tegenslag gestuit. Met als dieptepunt de weigering van olympisch keuzeheer Bram Leeuwenhoek om haar naar de Spelen van Montreal te zenden.

Dat werd door de Delftse als grievend ervaren. Ze overwoog te stoppen, maar vluchtte naar de Tempe Arizona Universiteit in Amerika, waar ze meer wierp dan Frans studeerde.

1984, dat werd het jaar van een eigenlijk niet voor mogelijk gehouden doorbraak. En van een geruisloos afscheid. Een typerende tegenstelling binnen een (sport)leven vol twijfels. Niet voor niets zei Stalman voor haar olympische optreden in het Coliseum van LA zichzelf het meest te vrezen. Altijd die onzekerheid over de eigen kwaliteiten, opgebouwd in de vele jaren waarin ze in Nederland noodgedwongen maar wat aanmodderde.

De ommekeer kwam onder trainer Roy Aguayo. In 1982 stelde ze vast: ,,Het is bijna griezelig hoeveel ik aan kracht heb gewonnen. Ik ga in mijn achterhoofd zelfs denken aan het wereldrecord.'' Ze wierp 66.58 meter en stond daarmee tiende op de wereldranglijst.

Precies in het juiste jaar kwam de echte sprong voorwaarts. De maand voor de Spelen liet Stalman de discus vier meter verder vliegen dan ooit. Haar vijftiende Nederlandse record mat 71.22 meter. Ze was de enige westerse in de top zes aller tijden, die werd beheerst door atletes uit het Oostblok. Die vanwege de boycot niet in LA konden deelnemen. De wetenschap dat Stalman zo ver kon reiken gaf meer waarde aan het uiteindelijke goud dat ze won. Maar werkte ook verlammend.

In Los Angeles nam Stalman de pose van onaantastbaar aan, in werkelijkheid kon ze geen discus meer goed werpen. Pas de ochtend van de wedstrijd vond ze rust in een telefoongesprek met de in Nederland verblijvende sportarts Peter Vergouwen.

De finale begon Stalman met een naar zij dacht winnende worp van 64.50 meter. Waarna ze indutte, om door haar trainingspartner Leslie Deniz in de voorlaatste ronde te worden gepasseerd. Toch werd Stalman in de slotbeurt (65.36) na Fanny Blankers-Koen de tweede Nederlandse met Olympisch atletiekgoud. ,,Het was eerder geluk dan koele berekening dat ik nog terug kon komen.''

Stalman boekte vooral een overwinning op zichzelf. De nationale vlag die haar werd aangereikt, pakte zij niet aan. Noch waren er tranen tijdens het Wilhelmus. ,,Het viel me mee dat die plaat niet stoffig was en niet kraakte.''

Na de Spelen verscheen Stalman nog tweemaal in de ring, waarna ze nimmer meer een discus aanraakte. De gedachte aan weer een jaar van opoffering en pijn (een ernstige rugblessure maakte in '84 enkele trainingsvormen onmogelijk) vaagde het aanvankelijke plan, het wereldrecord op de korrel nemen, weg.

Wel kreeg haar carriere in 1992 nog een staartje, toen de Krant op Zondag haar oud-trainingsgenote Jennifer Smit liet verklaren dat Stalman verboden anabole steroiden had gebruikt. Ook werd ze volgens dezelfde krant ooit bij de Mexicaans/Amerikaanse grens gearresteerd omdat ze 800 pillen van het hormoonpreparaat Winstrol in bezit had.

,,Beroerd word ik ervan, die verhalen waar boven staat: 'zonder baard en snor naar de top'.'' Discuswerpen en doping, het zijn twee onlosmakelijk aan elkaar verbonden begrippen. Stalman heeft de aantijgingen van '92 altijd ontkend. Wel heeft ze tijdens haar loopbaan aangegeven niet onder de indruk te zijn van de argumenten tegen doping: onsportief, onethisch en onnatuurlijk. Twijfels over de mogelijke bijverschijnselen van doping hielden haar aan de schone kant van de sport. Zei ze in 1981, toen de dijkdoorbraak in haar discuscarriere nog moest volgen.

Deel dit artikel