Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Sri Lanka zoekt naar connectie in het buitenland

Home

Ghassan Dahhan en Judith Harmsen

Kaarsen op een graf in Negombo, waar een aanslag was op de St. Sebastiankerk. © Getty Images

Er is steeds meer bekend over de terroristen die de aanslagen in Sri Lanka pleegden, maar echt bewijs voor een internationaal verband is nog niet aangetroffen. 

Een reeks gecoördineerde aanslagen met meer dan 359 doden, daar moet wel een internationaal terreurnetwerk achter zitten. Dat was vanaf het begin van het onderzoek het vermoeden van de Sri Lankaanse autoriteiten. Nu terreurbeweging Islamitische Staat (IS) de verantwoordelijkheid heeft opgeëist voor de dodelijke aanslagen tijdens Pasen op de christenen, wordt die bewering met iets meer bewijzen ondersteund.  Ook wat bekend is over de daders ondersteunt die theorie. Toch blijven veel vragen onbeantwoord.

Lees verder na de advertentie

De zelfmoordaanslagen zouden door in totaal negen mensen zijn uitgevoerd, onder wie een vrouw. Dat is nieuw, want eerder werd nog gesproken van acht daders. Een aantal van de terroristen verbleef een langere periode in het buitenland, zo verklaarde de Sri Lankaanse defensieminister Ruwan Wijewardene woensdag tijdens een persconferentie. Zo zou een van de aanslagplegers in Groot-Brittannië en Australië hebben gestudeerd. 

Een Britse regeringsfunctionaris bevestigde inderdaad dat een van de terroristen, Abdul Latif Jamil Mohammed, in 2006 en 2007 in Groot-Brittannië verbleef. Maar is dat voldoende om van een ‘buitenlandse’ connectie te spreken? Alle daders waren immers Sri Lankanen.

IS eiste daarnaast de verantwoordelijkheid op voor de aanslag, maar leverde daarvoor als bewijs slechts beelden van acht mannen, die trouw zweren aan IS-leider Abu Bakr al-Bagdadi. Daarvan was slechts één persoon herkenbaar in beeld. De defensieminister zei dinsdag nog dat de terroristen behoorden tot de National Towheed Jamat (NTJ). Maar vandaag vertelde hij dat de aanslagplegers lid waren van een nieuwe afsplitsing: de tot nog toe onbekende organisatie ‘JMI’. Vreemd genoeg vermeldde hij er niet bij waar de afkorting JMI voor stond.

Er zijn nog meer zaken onduidelijk. Wijewardene zei dinsdag stellig dat de aanslagen bedoeld waren als ‘vergelding’ op de terreuraanslag van een rechts-extremist op moslims in Christchurch in maart. Maar in de video van IS wordt de aanslag in Nieuw-Zeeland nergens aangevoerd. Vandaag nuanceerde de minister zijn eerdere uitspraak: hij zegt nu dat er ‘mogelijk’ een verband bestaat. Het inlichtingenapparaat en de informatievoorziening in Sri Lanka lijken dus in chaos te verkeren.

FBI

Wel kon de minister met zekerheid vaststellen uit wat voor milieu de terroristen voortkwamen. Ze waren ‘vrij hoogopgeleide mensen’, afkomstig uit zowel de midden- als de hogere klasse. Twee zelfmoordterroristen, tevens broers, waren zonen van een rijke kruidenhandelaar. Zij bliezen zich op in hotels. De Amerikaanse ­regering helpt ondertussen de Sri Lankanen met het onderzoek naar de aanslagen.

Zo is de FBI bijvoorbeeld ter plaatse. De Amerikaanse ambassadeur in Colombo, Alaina Tepliz, zei vandaag dat er ‘duidelijk een fout in het systeem’ is, waarbij ze refereerde aan de uitwisseling van informatie tussen overheden en inlichtingendiensten. De aanslagen hadden voorkomen kunnen worden, als de verschillende overheidstakken met elkaar gecommuniceerd hadden. De Sri Lankaanse regering heeft in reactie op de aanslagen grote hervormingen aangekondigd bij de inlichtingendiensten.

De veranderingen vinden plaats op hetzelfde moment dat de klopjacht is geopend op een aantal terrorismeverdachten. “Sommige van hen zijn gewapend en gevaarlijk”, liet de regering weten. “Er zijn nog steeds militanten met explosieven buiten.”

Nederland door adopties verbonden met Sri Lanka

Door duizenden geadopteerde kinderen hebben veel Nederlanders een band met Sri Lanka. Nederlandse stichtingen en hulporganisatie in dat land zijn vaak opgericht door uit Sri Lanka geadopteerde kinderen en hun Nederlandse ouders.

Een van die uit Sri Lanka geadopteerde kinderen is de bij de aanslagen omgekomen Nederlands-Zwitserse Rebecca Weber (48). Zij en haar dochter Anouschka (12) waren tijdens de gebeurtenissen in het Cinnamon Grand Hotel. De in Zürich woonachtige Weber was bezig een school op te zetten. De vrouw werd in de jaren zeventig uit Sri Lanka geadopteerd door een Nederlands stel dat in Zwitserland woonde. Ook het derde slachtoffer, Monique Allen (54), zat zondagochtend eveneens in de ontbijtzaal van het Cinnamon Grand Hotel. Zij opende een kinderafdeling in een ziekenhuis.

Vooral in de jaren zeventig en tachtig kwamen er veel kinderen uit Sri Lanka

Met name in de jaren zeventig en tachtig werden uit Sri Lanka veel kinderen geadopteerd. Volgens stichting Fiom, het kenniscentrum voor afstammingsvragen, hebben Nederlanders zo’n 3400 kinderen uit Sri Lanka gehaald tussen 1971 en 2015. Daarmee staat het land in de top-5 wat betreft buitenlandse adopties. Later bleek overigens dat een deel van die adopties in de jaren zeventig en tachtig illegaal zijn geweest.

Veel in Sri Lanka geboren Nederlanders zetten zich in voor hun geboorteland. Soms samen met hun Nederlandse familieleden en vrienden. Zo heeft de voorzitter Piet van der Meulen van stichting Carelanka, die onder meer is betrokken bij een school en een bejaardencentrum, twee geadopteerde kinderen. Twee andere bestuursleden werden zelf in Sri Lanka geboren.

Reisbestemming

“Zij hebben door de adoptie een sterke band met Sri Lanka”, zegt voorzitter Fons Catau van Family Help Programme Holland. Ook bij zijn organisatie zijn veel adoptiegezinnen betrokken. Maar het is volgens hem niet de enige reden dat veel Nederlanders zich voor Sri Lanka inzetten. “In de jaren zeventig reisden ook veel mensen naar Sri Lanka.”

Hij vermoedt dat ook de tsunami van 2004 veel mensen op de been heeft gebracht. Sri Lanka behoorde toen tot de zwaarst getroffen gebieden.

De afgelopen paar dagen waren hectisch voor Catau. “We hebben contact opgenomen met vrienden en collega’s. Helaas hebben we veel droeve berichten gekregen”, vertelt Catau. De directe betrokkenen van Family Help Programme Holland zijn ongedeerd gebleven, maar meerdere vrijwilligers en medewerkers verloren familieleden of vrienden bij de aanslagen op Eerste Paasdag. 

Lees alles over de aanslagen in Sri Lanka in ons dossier over de aanslagen.

Lees ook:

De Nederlandse toerist laat zich niet afschrikken door een aanslag
De Nederlandse toerist 
trekt zich weinig aan van de gewelddadige aanslagen in Sri Lanka. Als de zon maar schijnt.

Dodental aanslagen Sri Lanka loopt op, politieke conflicten dwarsboomden de waarschuwingen
Het lijkt er steeds meer op dat waarschuwingen voor aanslagen op kerken 
verloren gingen in de politieke strijd op Sri Lanka. 

Rouw en angst in ontredderd Negombo: ‘We moeten ontzettend oppassen met wat we zeggen’

Trouw-verslaggever Arjen van der Ziel is in Sri Lanka. In Negombo, waar een van de explosieven ontplofte in een kerk, trof hij een ontredderde bevolking aan. De spanning hangt in de lucht. 

Deel dit artikel

Vooral in de jaren zeventig en tachtig kwamen er veel kinderen uit Sri Lanka