Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Spekbomen redden droog Zuid-Afrika

Home

Tim de Wit

Een gebied zo groot als Zeeland in Zuid-Afrika is volledig uitgedroogd. Met Nederlands geld krijgen de boeren er weer een nieuwe toekomst.

Hij klopt met zijn knokkels op de keiharde grond. „Het klinkt als beton, vind je niet?” Vroeger verbouwde Pieter Kruger (55) hier bonen, maïs en pompoenen. Nu kan hij niets meer met zijn landbouwgrond. De droogte heeft zijn tol geëist in de Baviaanskloof, een prachtig berggebied tussen Kaapstad en Port Elizabeth. Werelderfgoed zelfs.

Kruger boert al bijna 33 jaar in de kloof, maar de laatste jaren kan hij zijn traditionele beroep nauwelijks meer uitoefenen. „We zijn in het verleden verkeerd omgegaan met ons water. We wilden het vele regenwater zo snel mogelijk van ons land hebben. Dus lieten we het via kanaaltjes wegstromen.”

De boeren realiseerden zich toen niet dat het klimaat zo drastisch zou veranderen. Het regenseizoen is onvoorspelbaar geworden. Soms regent het twee maanden niet, dan valt er in drie dagen net zo veel als gemiddeld in een jaar. Landerosie en droogte zijn het gevolg. „Op termijn zal dit gebied in een woestijn veranderen als er niets gebeurt”, waarschuwt Kruger.

„Het gebied is ziek. Het heeft nauwelijks weerstand meer om met klimaatsverandering om te gaan”, zegt Dieter Van den Broeck (30). De geboren Antwerpenaar coördineert het project ’Presence’, dat de Baviaanskloof weer gezond moet maken. Hij doet al vijf jaar onderzoek in het gebied. Eerst als student aan de Universiteit Wageningen, nu met steun van de Nederlandse en Zuid-Afrikaanse overheid.

Samen met de investeerders in het project, de landeigenaren en enkele ngo’s, probeert Van den Broeck de kloof weer te herstellen. Zo moeten kleine dammetjes het schaarse regenwater langer in het gebied vasthouden om het vervolgens geleidelijker over de grond te verspreiden.

De onderzoekers introduceerden ook de spekboom in de Baviaanskloof. Een klein, groen boompje dat op de meest uitgedroogde rotsgrond nog groeit. Van den Broeck kruipt onder een volgroeide spekboom om de voordelen uit te leggen. „Dit is het geheim van de boom. Hier ligt allemaal organisch materiaal dat de grond rond de boom weer gezond maakt.” Hij breekt een takje van de boom af. „En dit zit vol met CO2. De boom neemt enorm veel koolstofdioxide op en zuivert dus de lucht.”

Dat zette de boeren in de kloof aan het denken. CO2-opname is immers geld waard in de toekomst. De landen die het meeste CO2 uitstoten, kunnen – als ze hun uitstoot in eigen land niet genoeg weten terug te dringen – ook investeren in dit soort projecten ten gunste van hun eigen CO2-reductie. „De boeren waren in het begin terughoudend, maar nu ze inzien dat dit wel eens hun toekomstige inkomstenbron kan worden, raken ze steeds enthousiaster”, zegt Van den Broeck.

Pieter Kruger heeft al een grote lap grond laten beplanten met spekbomen. Hij loopt er graag doorheen, ruikend aan de kleine groene blaadjes. Af en toe plukt hij er eentje om op te kauwen. „Dit kan wel eens de redding voor het gebied zijn. Mijn grond komt weer tot leven en mijn boerderij heeft weer toekomst.”

Wel zijn de boeren in Baviaanskloof afhankelijk van de klimaattop in Kopenhagen. Daar zullen de grote, vervuilende landen moeten laten zien of ze bereid zijn de CO 2-uitstoot verder terug te dringen en extra geld vrij te maken voor dit soort projecten. Ook moeten de regels versoepeld worden, om een CO2-opnameproject van het juiste keurmerk te voorzien. Van den Broeck: „Dat is nu nog een ontzettend bureaucratisch proces. Wij kunnen hier in korte tijd resultaat halen en een groot gebied weer nieuw leven inblazen. Ik hoop dat ze dat inzien in Kopenhagen.”

naar de klimaatkaart

Lees verder na de advertentie
De droogte heeft zijn tol geëist in de Baviaanskloof, een prachtig berggebied tussen Kaapstad en Port Elizabeth. (Jeffrey Barbee)
De droogte heeft zijn tol geëist in de Baviaanskloof, een prachtig berggebied tussen Kaapstad en Port Elizabeth. (FOTO JEFFREY BARBEE)

Deel dit artikel