Spanje kan met 100 miljard even vooruit

home

Gijs Moes

Ook voetbalsupporters moeten wel eens pinnen. © getty

Spanje is geen Griekenland, ook al krijgt het nu maximaal 100 miljard euro aan steun van de overige eurolanden. Dat geld in de vorm van leningen is alleen bedoeld voor de Spaanse banken, niet voor de overheid. Maar op termijn is Spanje voor de eurozone een nog groter risico dan alle andere landen die al hulp hebben gekregen bij elkaar.

Wekenlang heeft de regering van premier Rajoy gewacht met het vragen van steun uit het noodfonds voor de euro EFSF. De Spanjaarden wilden immers absoluut niet onder curatele komen te staan van de EU en het Internationaal Monetair Fonds, zoals Griekenland, Ierland en Portugal. Die landen kunnen bijna geen euro meer uitgeven zonder de goedkeuring van buitenlandse experts.

Aan dat lot lijkt Spanje ontsnapt. De eurogroep vermeldt in een verklaring, uitgegeven na een telefonische conferentie op zaterdag, dat er geen extra begrotingseisen gesteld worden aan de Spaanse regering. Die is immers al een half jaar bezig met een hard bezuinigingsbeleid, in een land dat kampt met een recordwerkloosheid. Het IMF gaat wel toezicht houden op het steunplan.

Financieel-economisch is Spanje niet gelijk te stellen aan Griekenland: de Spaanse overheid functioneert beter en de staatsschuld is veel lager. Madrid moet er, met steun voor de banken, zelf bovenop kunnen komen. "De geloofwaardigheid van de euro heeft gewonnen", zei Rajoy gisteren. Hij waarschuwde wel voor nog een zwaar jaar voor de Spanjaarden.

Het verschil met Ierland, dat ook onder streng internationaal toezicht staat, is al veel kleiner. Ook daar hebben de banken met onverantwoord leengedrag de economie aan de rand van de afgrond gebracht en ook daar is een groot deel van het steunbedrag speciaal voor de banken bedoeld. De Ieren hebben reden om zich bekocht te voelen als ze kijken naar de soepele regeling voor Spanje.

Maar echt veel reden voor jaloezie is er niet. Het moet nog blijken of Spanje met deze steunoperatie echt uit de brand is; volgens sommige analisten zit het probleem veel dieper dan nu onderkend wordt. 'We redden niet de Spaanse banken, we redden een corrupt Spaans bankensysteem', twitterde de Vlaamse econoom Geert Noels gisteren.

Als meer Spaanse banken in de problemen komen en de economie tegen blijft zitten, kan Madrid echt niet voldoen aan de begrotingsdoelen die met Brussel zijn afgesproken. Het jaar uitstel dat Rajoy onlangs kreeg van eurocommissaris Rehn is dan niet genoeg.Dan iseen echte reddingsoperatie voor Spanje, inclusief dwingend toezicht van EU en IMF, onvermijdelijk. Tegen die tijd moet het permanente noodfonds ESM in werking zijn, maar de vraag blijft of Spanje, de vierde economie van de eurozone, wel gered kan worden.

Op dit moment telt voor de eurozone alleen dat de Spaanse brand voorlopig onder controle is. EU-leiders, het IMF en de Amerikaanse minister van financiën reageerden direct positief. Nu kan de aandacht uitgaan naar Griekenland, waar zondag verkiezingen zijn. Als de euro-kritische partijen daar winnen, is de Griekse exit uit de muntzone nabij. Dan mogen de EU-regeringsleiders aan het eind van de maand, tijdens een top in Brussel, een nieuw rampscenario afhandelen.

Vier eurolanden in noodregeling

Spanje wordt het vierde land dat een beroep moet doen op Europese financiële steun. Ierland, Griekenland en Portugal deden dat al eerder. Griekenland: Raakt eind 2009 in problemen als blijkt dat staatsschuld en begrotingstekort jarenlang te mooi zijn voorgesteld. De eurolanden en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) schieten te hulp met een pakket leningen van 110 miljard euro. De Grieken beloven hard te snijden in de uitgaven, maar al snel blijkt meer hulp nodig. Voorjaar 2012 volgt een tweede pakket, van 130 miljard euro. Ierland: Krijgt 67,5 miljard euro aan noodkredieten in november 2010, nadat het land in moeilijkheden is geraakt door de grote bedragen die nodig waren om de banken de kredietcrisis door te helpen. Twee derde van de steun komt van de EU, de rest van het IMF. Het land voerde hervormingen en bezuinigingen door en is sindsdien volgens waarnemers op de goede weg. Portugal: Kreeg vorig jaar 78 miljard euro aan noodleningen toegezegd, waarvan driekwart is uitbetaald. In ruil daarvoor nemen de Portugezen maatregelen om de komende jaren de overheidsfinanciën op orde te brengen. Waarnemers brachten begin deze week hun vierde verslag uit en waren opnieuw positief. Spanje: Krijgt maximaal 100 miljard euro steun. Het geld gaat niet naar de Spaanse overheid, maar naar een bankenfonds.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie