Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Spaanse grazer verdrijft de Schotse

Home

ERIC LE GRAS

De Schotse Hooglander die in Nederland als grazende natuurbeheerder wordt ingezet, krijgt concurrentie uit Spanje. De Sayaguesa van de Spaanse Hoogvlakte, kan beter tegen de warmte.

In de winter doen Schotse Hooglanders het goed in Nederland. Met hun lange, ruige vacht hebben ze weinig last van de kou en bijvoeren is niet of nauwelijks nodig. In de zomer voelen ze zich minder prettig. Als de temperatuur omhooggaat, gaan ze met hun poten in het water staan en staren ze apathisch voor zich uit.

Beheerders van grote heidevelden met wat verspreide vennen en veentjes zijn daar niet blij mee, want een pootjebadende Hooglander doet niet waarvoor hij is ingehuurd: het weggrazen van het gras en de twijgen die onze natuur dreigen te overwoekeren. Bovendien vervuilen ze met hun urine en mest de kwetsbare ecologie van de vennetjes en veentjes.

Op zoek naar alternatieven stuitten natuurbeheerders op het Spaanse Sayaguesarund, een trekdier uit de Spaanse bergen dat lijkt op het oorspronkelijke oerrund en ook veel weg heeft van het rund dat reclame maakt voor Spaanse sherry.

Ruud Kreetz is voor Natuurmonumenten beheerder van het Wapserveld en Berkenheuvel in het Nationaal Park Drents Friese Wold, een groot natuurgebied met veel natte heide en kwetsbare vennen: "In het Drents Friese Wold gaat begrazing bepalen hoe het landschap eruit ziet. Deels door natuurlijke grazers als rupsen, sprinkhanen, hazen, reeën en in de toekomst misschien edelherten of zelfs wisenten, maar ook door runderen en paarden."

Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer zetten in het Drents Friese Wold nu vaak Schotse Hooglanders in. Kreetz: "We werken aan een groot aaneengesloten gebied waar runderen als vrijlevende grazers aan de slag zullen gaan. Juist in zo'n groot gebied komen grote grazers tot hun recht. Plaatselijk houden ze gebieden kort en open, ergens anders zal bos ontstaan. Dat wil niet zeggen dat de Hooglanders helemaal uit Nederland verdwijnen, maar in dit gebied zal een ander rund hun taken overnemen."

De Sayaguesa heeft zijn waarde al bewezen in het Planken Wambuis op de Veluwe, waar natuurbeheerder Peter van Geneijgen, de man die het runderras naar Nederland haalde, een kudde heeft rondlopen. Kreetz: "De Sayaguesa's komen van de Spaanse Hoogvlakte en daar kan het zowel erg koud als erg warm zijn. Ze kunnen omgaan met een schraal dieet en ze kalven makkelijk af, wat betekent dat zwangere koeien in het veld weinig begeleiding nodig hebben. Een ander voordeel is, dat ze zich weinig van mensen aantrekken. Zolang je de runderen niet te veel lastigvalt, is de kans op ongelukken erg klein."

De beheerders van het Planken Wambuis zijn tevreden over de Sayaguesa. De runderen grazen tamelijk oppervlakkig, zegt Kreetz: "Ze begrazen snel een groot oppervlak. Hooglanders blijven veel langer op dezelfde plek." Wat dat betekent voor het natuurbeheer kan Kreetz nog niet zeggen: "Dat gaan we onderzoeken. Ik weet wel dat ze in de winter een lastige soort als de Amerikaanse vogelkers op het menu hebben. Dat is in elk geval erg gunstig voor het natuurbeheer."

De Sayaguesa's nemen zo een eigen plaats in tussen de grazers. Kreetz: "De Hooglander blijft een eigen rol spelen. Ook andere runderen blijven actief in het natuurbeheer, zoals Galloways, Charolais en Blondes. Die twee laatste leveren vlees, maar hebben het nadeel dat ze moeilijker afkalven. Nederlandse runderen zijn geselecteerd op de hoogte van de melkgift en zijn vaak vroegrijp wat onhandig is in de vrije natuur. Ook zouden we graag regionale rassen als de Brandrode of Lakenvelder inzetten in de gebieden waar ze passen. Die vragen wel meer verzorging dan Sayaguesa's."

Daarnaast is er het heidekoetje, een klein rund dat ooit op de heide algemener was dan het schaap. Ook het heidekoetje kan een comeback maken, onder meer omdat het pitrus en pijpenstrootje kan begrazen, beide planten die minder welkom zijn in de natuur.

Kreetz: "Al met al gaat het om de juiste mix van begrazing en is het steeds zoeken naar de beste combinaties. Voor natuurgebieden waar de mens als beheerder een stapje terug doet, lijkt de Sayaguesa goede papieren te hebben."

De eerste vijftien Sayaguesa's zullen in augustus van het Planken Wambuis naar Drenthe komen. De runderen gaan eerst het bosgebied van Berkenheuvel begrazen, daarna gaat het raster naar de heide van het Wapserveld open.

Kreetz verwacht dat de Sayaguesa daarna ook op andere plaatsen in de Nederlandse natuur zijn intrede zal doen.

Deel dit artikel