Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Sluit een contract af mét nieuwe migranten

Home

Tamar de Waal en promovenda rechtsfilosofie aan de Universiteit van Amsterdam

Turkse imams volgen bij het Albeda college in Rotterdam een spoedcursus inburgeren. © ANP

Minister Asscher doet niets anders dan het oude beleid voortzetten. Wederkerige afspraken zouden veel beter werken.

Minister van sociale zaken Lodewijk Asscher wil de komende jaren het integratiedebat 'een nieuwe fase inloodsen'. Het Nederlandse integratiebeleid moet 'hartelijk en liefdevol', maar ook 'streng en duidelijk' worden. Goede voornemens, zo op het oog. Het is inderdaad hoog tijd voor een frisse wind. Ondanks veel politiek tumult rond integratie, hebben de afgelopen tien jaar weinig meer opgeleverd dan onbeholpen inburgeringsexamens en haast strafrechtelijke wetgeving voor falende nieuwkomers.

Gemeten aan zijn eigen criteria, zou Asscher dan ook moeten menen dat het huidige integratiebeleid weinig houtsnijdt. Het is niet duidelijk en niet hartelijk. Integendeel, het is duur, vaag en ontmoedigend. Daarom is het verbazingwekkend dat de minister totaal geen nieuwe koers kiest door een 'participatiecontract voor de nieuwkomer' voor te stellen omdat "migranten zich beter bewust moeten zijn van de Nederlandse normen".

Symbolische maatregel
Moet dát de nieuwe fase in het integratiebeleid inluiden? Dat hadden Verdonk of Leers ook kunnen zeggen. Het klinkt als de zoveelste symbolische maatregel voor de bühne, die weinig bijdraagt aan de daadwerkelijke integratie van immigranten.

Het meest vreemde aan dit 'participatiecontract' is dat het veronderstelt dat een eenmalige instemming met een rijtje rechtstatelijke beginselen bijdraagt aan de participatie van nieuwkomers. Maar is dat wel zo? Ik zie weinig oorzakelijk verband tussen een contract over zaken als gelijke rechten van mannen en vrouwen, en meer deelname in het onderwijs en op de arbeidsmarkt.

Het tweede probleem is dat het contract zo eenzijdig wordt gepresenteerd, net als al het integratiebeleid van de afgelopen jaren.  Weer moeten alleen de nieuwkomers iets doen, namelijk de rechtsstaat erkennen, terwijl hun kansen op participatie uiteraard van veel meer factoren afhangen.

Kwetsbare groep
Migranten zijn in de regel een kwetsbare groep in de samenleving, door achterstanden, zwakke economische positie en eventuele discriminatie. Daarom is, naast motivatie van hun kant, ook zorgvuldig beleid van de overheid nodig. En precies dit lijkt de afgelopen jaren te zijn vergeten. In rap tempo is doorgevoerd dat nieuwkomers hun inburgerings- en taalcursussen zelf moeten uitzoeken en betalen, hun bijstandsuitkering verliezen als zij geen Nederlands beheersen en hun verblijfsvergunning kunnen kwijtraken als zij zakken voor een ondoorgrondelijk examen dat toetst wat je moet doen als je buurvrouw een baby krijgt.

Het is daarom jammer dat minister Asscher slechts een nieuwe fase benoemt, en tegelijkertijd niets anders doet dan het oude beleid voortzetten. Een echte frisse wind had hij kunnen bewerkstelligen door een ambitie uit te spreken om een wederkerig contract af te sluiten met nieuwe migranten. Ofwel, als hij had gesproken over een contract mét de nieuwkomer, in plaats van vóór de nieuwkomer. Streng gereguleerd of niet, integratie blijft een interactief en soms moeizaam proces dat zowel inspanning van (potentiële) burgers als van de overheid vereist.

Onderzoek
Onderzoek van Irene Bloemraad, hoogleraar aan Berkeley, wijst uit dat voor succesvolle participatie van immigranten twee zaken van belang zijn: materiële ondersteuning en een sterke symbolische boodschap dat nieuwkomers welkom zijn als nieuwe staatsburgers. Aan beide aspecten schort het al enige tijd.

Kortom, als minister Asscher werkelijk ambieert een nieuwe fase in te luiden, dan zou hij aan nieuwkomers een tweezijdige afspraak moeten aanbieden. Zij erkennen onze vrijheden, normen en rechtstaat. Wij - hartelijk en streng - bieden hen op termijn reële mogelijkheden op volwaardige participatie en gelijke kansen.

Lees verder na de advertentie

 
Weer moeten alleen de nieuwkomers iets doen

Deel dit artikel