Slimme Netanjahoe in zetel richting de verkiezingen

home

LAURENS SAMSOM | JERUZALEM

Oppositie kan geen tegenwicht bieden

Het duurt tot eind januari voordat de vervroegde verkiezingen in Israël gehouden worden, maar de winnaar lijkt nu al vast te staan: zittend premier Benjamin Netanjahoe.

Hij maakte deze week bekend dat hij zijn kabinet niet tot het eind van de termijn - volgend jaar oktober - zal handhaven. "Het is niet mogelijk een verantwoorde begroting op te stellen", aldus Netanjahoe dinsdagavond na overleg met zijn coalitiepartners.

Maar die begroting voor komend jaar, waar 17 miljard sjekel (3,4 miljard euro) op bezuinigd moet worden, is niet de hoofdreden voor de kabinetsval, zegt Jael Sjomer, gespecialiseerd op binnenlandse politiek aan de Tel Aviv Universiteit. "Netanjahoe weet precies wanneer hij nieuwe verkiezingen uitroept: zijn tegenstanders zijn verdeeld en hijzelf is juist ongekend populair. Strategisch is dit voor hem het ideale moment."

Dat Netanjahoe de wind mee heeft, blijkt ook uit een peiling van de links-liberale krant Ha'aretz, eind september. Netanjahoe's Likud zou bij onmiddellijke verkiezingen met een zetel groeien naar 28 zetels (bijna een kwart van de 120 Knesset-stoelen). Maar belangrijker is dat het vertrouwen in Netanjahoe zelf groot is: 35 procent van de Israëliërs ziet in hem de meest geschikte leider, een percentage dat hoger is dan zijn vier voornaamste tegenstrevers samen scoren.

Is er dan geen enkele bedreiging voor een nieuw kabinet onder leiding van Bibi, zoals Netanjahoe in de volksmond wordt genoemd?

Shelly Jachimovitz, voorvrouw van de sociaal-democratische Ha'avoda (letterlijk: het werk), zou de zittende premier nog in de wielen kunnen rijden. Tijdens de laatste verkiezingen, in 2009, behaalde de arbeiderspartij slechts acht zetels, maar na de aanstelling van de 42-jarige Jachmanovic groeit de partij gestaag. In de laatste peiling stond de teller op 20 zetels, waarmee het de tweede partij van het land zou worden.

Vermoedelijk zullen de Israëlische media de komende maanden op zoek gaan naar een tweestrijd, zoals dat onlangs in Nederland ook gebeurde. En daarvoor lijken de kaarten gemakkelijk verdeeld: Netanjahoe vertegenwoordigt het rechtse, Jachmanovic het linkse geluid. "Jachmanovic zal zich richten op de binnenlandse economie en sociale kwesties", zegt Sjomer. "Maar weet dat verkiezingen in Israël tot nu toe altijd beslist zijn op de veiligheidskwestie en daarin wint Netanjahoe met overmacht."

Opvallend is dat het Israëlisch-Palestijns conflict geen voornaam aandachtspunt meer lijkt te zijn. "Bij de Israëlische veiligheid gaat het over Iran. Dat heeft Netanjahoe aardig voor elkaar gekregen", zegt politicoloog David Nachmias. "De Palestijnen zijn op het tweede plan gekomen."

Nachmias ziet maar één manier waarop Netanjahoe het daadwerkelijk moeilijk zou kunnen krijgen: als de andere tegenstanders zich zouden bundelen in een zogeheten pre-verkiezingen coalitie. Tzipi Livni zit zonder partij sinds ze de interne verkiezingen verloor binnen de centrumrechtse Kadima. Voormalig journalist Jair Lapid, die begin dit jaar zijn partij Jesj Atid (letterlijk: Er is een toekomst) startte, is na een vliegende start teruggevallen naar acht zetels in de peilingen. En momenteel de grootste partij van Israël, Kadima, houdt van de huidige 28 zetels volgens de peiling acht zetels over. "In Jeruzalem wordt gesproken over een samenwerking, eventueel ook met Ehoed Barak (de huidige minister van defensie, red.). Alleen samen zouden ze tegenwicht kunnen bieden op zowel het sociaal-economische als veiligheidsthema. Het enige probleem: wie wordt hun leider."

De voormalig Israëlisch premier Ehoed Olmert zou een dergelijke coalitie kunnen leiden, maar Nachmias ziet dat niet gebeuren. "Olmert wordt omgeven door corruptieschandalen en staat binnenkort weer in de rechtszaal. Die vertrouw je niet de leiding over het land toe", zegt Nachmias. "Wie het dan wel moet worden, weet nog niemand als er al van zo'n coalitie komt. Vooralsnog gaat Netanjahoe in een zetel richting de verkiezingen."

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie