Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Slimme naald kan weefsel testen zonder de risico's van nu

Home

Dirk Waterval

© TR Beeld
Eureka

Journalist Dirk Waterval stelt vragen bij het eureka-moment van jonge wetenschappers. Aflevering 22: De slimme naald.

Technici kunnen sensoren nu zó klein maken dat ze in een naald passen. Wat je daarmee kunt? Metingen verrichten aan lichaamsweefsel zonder dat uit de mens te hoeven halen. Gewoon een kwestie van de naald erin steken, de gegevens over de kwaliteit van het lichaam binnenhalen, en klaar. Zo’n product zou in de toekomst wel 50.000 operaties kunnen schelen, en natuurkundige Steven Beekmans (1989) werkte er de laatste jaren aan. Nu promoveert hij op zijn ‘slimme naald’ aan de VU.

Lees verder na de advertentie

Wat kan de naald meten?

“Ik ontfermde me over een sensor die de stijfheid van weefsel meet. Dat is belangrijk voor kankeronderzoek: tumorweefsel is stijver dan gezond weefsel en je wilt daar dus op kunnen controleren. Nu er is nog een biopsie nodig om zo’n stukje weefsel daarop te testen. Een pijnlijke operatie waarbij een dikke naald wat wegtrekt uit het lichaam. Geregeld gaat dat mis, het gebeurt immers blind en op gevoel. De arts moet maar hopen dat de dikke naald niet afbuigt en zo op de verkeerde plek belandt.

Het testen op patiënten kan nog een jaar of vijf duren

Mijn sensor is na jaren van verbetering minder dan een millimeter groot, en past in een gewone naald. Er zit een uitstulping aan die beweegt, en zo tegen omringend weefsel aanduwt om te voelen hoe makkelijk of moeilijk dat gaat. Daarna komt de slimme naald eruit, zonder een spoor achter te laten.”

Komen er nog meer sensoren in die naald?

“Mijn onderzoek aan de VU is onderdeel van een landelijk project waar ook universiteiten van onder meer Rotterdam, Leiden en Delft meewerken. Zij komen met andere sensoren, bijvoorbeeld één die werkt als een soort camera om de baan van de naald te tonen. Een ander team werkte aan één met een laser, die kleine obstakels kan wegbranden.”

Vijftigduizend operaties zou de naald kunnen schelen. Wanneer gaat hij in gebruik?

“De naald zelf is bijna klaar, nog een jaartje schaven, denk ik. Maar dan moet hij nog een klinische testfase in. Wij hebben hem dan wel getest op menselijk en dierlijk weefsel, maar niet in levende patiënten. Dat kan best nog een jaar of vijf duren, dat moet heel uitgebreid gebeuren natuurlijk.

Voordat dat allemaal doorgaat, moet iemand wel een nieuwe beurs aanvragen. De subsidie waarmee we me zover zijn gekomen, is bijna op. Dat aanvragen van een nieuwe beurs kost veel tijd, maar zonder nieuwe financiën stopt het hele project. Al zal dat wel goed komen, het is veelbelovend.”

Meer Eurekamomenten beleven? Neem een kijkje in ons dossier Wetenschap.

Deel dit artikel

Het testen op patiënten kan nog een jaar of vijf duren