Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Selfie mag, stemfie niet

Home

NICOLE BESSELINK

Kiesraad wil verbod op kiekjes van kiezer met ingevuld stembiljet

Het is een fenomeen dat dit jaar opdook en wat de Kiesraad betreft zo snel mogelijk weer moet verdwijnen: de stemfie, de foto die mensen in het stemhokje van zichzelf en hun ingevulde stemformulier maken. In een advies aan minister Plasterk (PvdA, binnenlandse zaken) pleit het adviesorgaan dat de Kieswet bewaakt voor een 'expliciet verbod'.

Voor de Kiesraad staat voorop dat mensen in vrijheid en in het geheim moeten kunnen stemmen. Stemfies kunnen die waarborgen bedreigen. "Iedere mogelijkheid dat kiezers onder druk worden gezet of zich onder druk gezet voelen om op een bepaalde partij en/of kandidaat te stemmen, dient te worden voorkomen", aldus de Kiesraad.

De Raad haalt ook de Kieswet aan. Daarin staat dat stemformulieren die tot een concrete kiezer herleidbaar zijn, ongeldig zijn. Verder dient het formulier alléén ingevuld te worden, mag het vakje inkleuren niet gebeuren in het bijzijn van anderen en mag het biljet ook niet aan anderen getoond worden nadat het is ingevuld. In die zin zouden stemfies dus niet mogen, maar selfies zonder rood gekleurd vakje wel.

Daarnaast wijst het orgaan naar het buitenland. In het Verenigd Koninkrijk is het verstrekken van informatie over voorgenomen of daadwerkelijk stemgedrag strafbaar. België, Zuid-Afrika, de Filippijnen en sommige Amerikaanse staten kennen soortgelijke verboden. En kijk naar Sint Maarten, zegt de Raad. Daar was het 'niet ongebruikelijk' dat kiezers in ruil voor geld, goederen of andere toezeggingen hun stem aan een partij of kandidaat gaven.

Al die nadelen wegen voor de Kiesraad zwaarder dan de voordelen die voorstanders aandragen: vrijheid van meningsuiting en de opkomstbevorderende werking van het stemkiekje. Ook kan de kiezer na de foto om een nieuw stembiljet vragen.

Plasterk reageert na de zomer op de aanbevelingen, maar is niet verplicht het advies op te volgen. In mei concludeerde de rechtbank in Den Haag nog dat de wet het maken van een stemfie niet verbiedt. "De Kieswet loopt natuurlijk ook een beetje achter", zegt een woordvoerder van de Kiesraad. "Die is nog op een wat ouder tijdperk ingericht."

Lees verder na de advertentie

Vroege uitslag

In haar evaluatie van de laatste twee verkiezingen besteedt de Kiesraad ook aandacht aan weblog GeenStijl en onderzoeksbureau Peil.nl.

Beide probeerden vroegtijdig de uitslag van de Europese parlementsverkiezingen te achterhalen. Ze wilden niet dagen wachten. Vrijwilligers waren op de verkiezingsavond aanwezig bij het voorlezen van de telresultaten op stembureaus en probeerden zo de landelijke uitslag in kaart te brengen. Sommigen maakten er opnames van. Dat leidde tot vragen en klachten. Een aantal stembureauvoorzitters voelde zich er ongemakkelijk bij. Toch ziet de Kiesraad 'onvoldoende reden' voor aanvullende regels over filmopnames. Betere instructies aan de stembureauleden zouden het probleem kunnen ondervangen.

Deel dit artikel