Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

School kan geen kant op met een probleemleerling

Home

René Kneyber

Geen docent zal geweld gebruiken tegen leerlingen zonder een zeker gevoel van onmacht. © anp
Opinie

RENÉ KNEYBER   Een leraar die geweld gebruikt, ervaart dat als onmacht, betoogt René Kneyber, docent en schrijver over orde en gezag. Het wordt daarom tijd hem écht te steunen.

Een vmbo-docent vecht zijn ontslag aan nadat hij na een schoolreisje een leerling zou hebben gemolesteerd (Trouw, 20 augustus). Een curieuze situatie. Enerzijds valt fysiek geweld door scholen, met name die uit blinde woede, nooit goed te praten. Het is namelijk een belangrijke taak voor onderwijzers om goed gedrag voor te leven, alsmede hoe je bij conflicten niet grijpt naar verbale of fysieke agressie, maar op andere, wellicht meer verlichte, manieren tot oplossingen probeert te komen. In een maatschappij waarin deze waarde niet vanzelfsprekend is, is het zaak dat men in het onderwijs deze waarde wel hooghoudt.

Zelfs in situaties waarin geweld doelbewust en functioneel wordt ingezet, ligt het moeilijk, met name onder leraren zelf. De vele docenten, met name op scholen in het speciaal onderwijs die in de dagelijkse praktijk moeten grijpen naar fysieke interventies, ervaren dit ook zo. Niemand is leraar geworden om leerlingen vast te grijpen, op de grond te leggen, de pijnprikkel toe te dienen, of de arm op de rug te draaien. Niemand zal dit doen zonder een zeker gevoel van onmacht.

Schoolreisje
Zo kan men zich ook voorstellen hoe dat tijdens dat schoolreisje moet zijn gegaan. Nadat de leerling keer op keer correcties en terechtwijzingen naast zich neer had gelegd, werd het deze docent met dertig jaar ervaring te veel. Hij zou de jongen uiteindelijk bij de keel hebben gegrepen, luidt de beschuldiging. Of heeft hij de jongen slechts 'hardhandig bij de arm gepakt', zoals de leraar zelf beweert? Dat is nu aan de rechter.

Fysiek ingrijpen gebeurt vaak als docenten het idee hebben er alleen voor te staan. Kennelijk kon deze docent zich niet beroepen op het vertrouwen dat de schoolleiding de leerling zal uitsluiten van volgende schoolreisjes, zal schorsen of anderszins zal bestraffen. We hoeven niet af te gaan op enkel vermoedens, de realiteit is dat de docent die zo uit zijn slof schiet, direct kan worden ontslagen, terwijl de betreffende leerling nog vrolijk door de school wandelt.

Dat sluit aan bij een groter probleem. Scholen kunnen met hun probleemleerlingen geen kant op; de rechten van de leerlingen zijn - bij wet - veel beter geregeld dan die dan van de onderwijzers. Een schooldirecteur die een groep jongens van school verwijderde wegens stelselmatig misbruik van een medeleerlinge, moest dat tot in de rechtszaal uitvechten.

Gedragsproblemen
Ook verwijzing van probleemleerlingen lukt vaak niet. Scholen voor speciaal onderwijs, waar leerlingen met bijvoorbeeld gedragsproblemen extra zorg en aandacht kunnen krijgen, zitten vol. En andere scholen zitten er niet op te wachten. De regel is nu eenmaal: als je een leerling kwijt wil, moet er een andere school zijn die hem aanneemt. U kunt zich het gesprek voorstellen: "Ik wil graag een leerling op uw school aanmelden, kan dat? Waarom we dat willen?" Tja.

Zo ervaren leraren dat stelselmatig, soms ronduit misdadig en gewelddadig gedrag ongestoord kan doorgaan. Niet gek dat zij dan soms hardhandig ingrijpen uit een gevoel van onmacht. En met al jaren bestaande absurde regelgeving is het ook niet gek dat ze geweld gebruiken om de orde te behouden. Met de komst van wettelijk geregeld passend onderwijs zal dat steeds vaker het geval zijn. Dat vraagt van scholen, besturen én de politiek om een adequaat gedragsbeleid voor leraren en leerlingen. Waarin de rechten van de welwillenden en het recht op veilig onderwijs zwaarder wegen dan het recht op |onderwijs van moedwillige raddraaiers.

René Kneyber: Docent wiskunde, schrijver van o.a. 'Gezagsdragers. De publieke zaak op zoek naar haar verdedigers'

Lees verder na de advertentie
De realiteit is dat de docent die zo uit zijn slof schiet, direct kan worden ontslagen, terwijl de betreffende leerling nog vrolijk door de school wandelt

Deel dit artikel

De realiteit is dat de docent die zo uit zijn slof schiet, direct kan worden ontslagen, terwijl de betreffende leerling nog vrolijk door de school wandelt