Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Schnabel: Land valt niet zomaar uit elkaar

Home

MAAIKE VAN HOUTEN

De Nederlandse samenleving is gisteren niet uit elkaar gevallen. In die zin vindt de Utrechtse hoogleraar Paul Schnabel de vraag 'hoe je de boel na de aanslag in Parijs bij elkaar houdt', geen goede. "Natuurlijk praat nu iedereen erover. Maar Charlie Hebdo is hier niet zo bekend, en als je de slachtoffers niet persoonlijk kent, gaat dat gauw weer over. Er is een risico dat de verhoudingen tussen allochtonen en autochtonen verder verstoord raken. Maar het is een typisch Nederlands streven om iedereen erbij te willen houden. Dat betekent wel: aanpassen. En dat staat dwars op wat sommige moslims willen."

De oud-directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau noemt Nederland een gepacificeerde samenleving: "We gaan praten, er is niet meteen wapengekletter. Mensen die toch al kritisch waren over de islam gaan nu zeker denken dat moslims niet deugen. Na de moord op Theo van Gogh waren de reacties ook heftig en boos. Maar het bleef gelukkig bij een paar brandjes en kleine incidenten. Daarna was het toch vooral weer praten."

"De aanslag is dubbel pervers. Heel welbewust zijn de kernpunten van de westerse samenleving geraakt. De vrijheid van het woord is aangetast. Natuurlijk worden mensen daar angstig en voorzichtig van. De aanslag heeft ook effect op de integratie van gewone moslims, met een gezin, die een toekomst opbouwen in Nederland. Zij merken al dat de samenleving wantrouwender wordt, afstand houdt, uit angst voor kwade bedoelingen. Dat kan op zichzelf weer leiden tot radicalisering, of tot terugtrekken in de eigen kring en niks meer met de Nederlandse samenleving te maken willen hebben. En dat is nou precies wat de fundamentalisten willen."

"99,9 procent van de moslims zou zo'n aanslag nooit plegen. Maar dat betekent nog niet dat ze zich er nu ook openlijk van distantiëren. Het zit in onze westerse cultuur om je zo te uiten als je het ergens niet mee eens bent. 95 procent van de Nederlanders vindt het recht van demonstreren vanzelfsprekend, in 1965 was dat nog maar 15 procent. We hebben soms de neiging onszelf iets meer op de borst te kloppen dan gerechtvaardigd is. De Rotterdamse burgemeester Aboutaleb neemt duidelijk stelling. Wij zouden zeggen: hij is de voorhoede, hij spreekt namens de groep. Maar het is geen eenduidig beeld. Hij krijgt uit eigen kring kritiek, dat hij een verrader is en het eigen nest bezoedelt. Ik denk dat ook meespeelt dat veel moslims tussen twee loyaliteiten worstelen, tussen de westerse en de thuiscultuur, of hoe je het ook maar noemt. En ook de fundamentalisten komen op voor de islam, de profeet. Het is lastig om daar afstand van te nemen, zeker in een schaamtecultuur. Of je ontkent, of je zwijgt. Ik zeg dat niet om dingen te vergoelijken, maar als verklaring."

Niettemin weet Schnabel niet of de integratie nu weer tien stappen terug is, zoals raadslid Nourdin El Ouali van de Rotterdamse islamitische partijd Nida gisteren zei. "Ik geloof dat we toch wel opgeschoten zijn na 11 september 2001 (de aanslagen in New York, red.) en de moord op Theo van Gogh (2 november 2004, red). De tweede generatie allochtonen is volwassen geworden, ze speelt op allerlei plekken in de samenleving een rol. Dat gaat niet helemaal zonder problemen, maar dat geldt ook voor gehandicapten en homoseksuelen. Die worden nog wel gediscrimineerd, met name ook door moslims. Maar zachtjes gaat de ontwikkeling de goede kant op. Dat is een lijn die we moeten vasthouden, en dat is natuurlijk heel belangrijk als we praten over de boel bij elkaar houden."

Deel dit artikel