Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Schipper voor een paar dagen Wales

Home

Annemarie Bergfeld

© Annemarie bergfeld
Reizen

Wachten voor bruggen en sluizen, wachten voor tegenliggers. Ingehaald worden door kanoërs en eenden. Langzamer dan aan boord van een narrowboat in Wales krijg je het niet.

Het idee dat een kanaal per definitie een recht stuk water met kale steile oevers is, zal wel typisch Nederlands zijn. Het is in elk geval een flinke misvatting, blijkt in Wales. 

Lees verder na de advertentie

Het Monmouthshire and Brecon Canal heeft oevers met een warboel van groen. Bomen zijn innig met elkaar vergroeid en gaan schuil achter dikke lagen klimop. Al varend lepelt de Welse natuur steeds andere decors op: wandelaars op het jaagpad, elkaar opjagende fazanten, door de takken sprintende eekhoorns en hellingen, soms wit van de schapen, dan weer paars van de boshyacinten. Mooi zijn ook de momenten dat in de diepte van de vallei de rivier Usk langszij stroomt en de keren dat het kanaal als een ongelijkvloerse kruising van snelwegen óver de rivier loopt. De muurtjes aan weerszijden belemmeren dat het water wegstroomt.

De sluizen moet je zelf opendraaien, veel bruggen ook

Narrowboats

Tot in de jaren zeventig voeren in Engeland en Wales op grote schaal narrowboats. Die op de Mon & Brec, zoals dit kanaal gemakshalve wordt genoemd, vervoerden vooral kolen, ijzer en hout naar de haven van Newport. Paarden trokken de lange, smalle schepen voort. In de Midlands vaart nog steeds een handjevol van deze boten met goederen, de overige werden omgebouwd voor de pleziervaart. Er worden ook nog nieuwe gebouwd, hypermodern maar in een antiek jasje. Het is weer eens wat anders dan een sloepje op de Friese meren.

Op dit kanaal manoeuvreer je 16 ton staal van 15 meter lang door sluizen en bruggen. Op het traject van Llangynidr naar het marktstadje Brecon en vice versa zijn dat er respectievelijk 6 en 33. De sluizen moet je zelf opendraaien, veel bruggen ook. Reken voor de circa 35 kilometer gerust drie dagen. Het trage vaartochtje voert door het hart van nationaal park Brecon Beacons. De Mon & Brec werd ooit door de Engelsen uitgeroepen tot het mooiste kanaal van het koninkrijk.

Narrowboating is de ultieme vorm van slow travel. Zelfs kanovaarders en eenden gaan sneller

Bootverhuurder Rob instrueerde ons vooraf hoe te handelen bij de sluizen voordat hij zijn zwart-rode Country Lass wilde laten gaan. Bij de uitgebreide uitleg hoorden ook een sleutel, een stevige stalen lierhendel en een dichtbedrukt A4’tje met handleiding. Bij het passeren van een sluis komen sleutels, hendels, lieren en borgpinnen kijken, deuren die open- of juist dichtgedraaid moeten en dat allemaal in de goede volgorde. Om het hele traject vervolgens in tegengestelde volgorde nog een keer uit te voeren. Elke sluis moet leeg achtergelaten worden, anders wordt de druk van het water op de 19de-eeuwse sluisdeuren te groot. Ook volgde uitleg over de werking van de motor, de voorrangsregels op het kanaal, het verplichte groot licht in de Ashford Tunnel en dat het slim is om zo veel mogelijk het midden van het kanaal te houden, omdat het aan de zijkanten nóg ondieper is. “En, o ja, het scheepvaartverkeer houdt in Engeland rechts. Vraag me niet waarom, ik weet dat het idioot is.”

Tekst loopt door onder afbeelding

© Annemarie bergfeld

Dat narrowboating de ultieme vorm van slow travel is, blijkt al het eerste uur. Zelfs kanovaarders gaan sneller. Sommige eenden ook. Is een uitwijkmanoeuvre voor een tegenligger nodig, dan blijkt het midden van het kanaal vaak niet breed genoeg. Maar de vaarboom, een beetje kracht en genoeg volharding volstaan elke keer om de boot los van de bodem te krijgen.

Vaak wachten

Bij de sluizen is het vaak wachten, met één schip is de sluis van muur tot muur en van deur tot deur gevuld. Is de voorganger of tegenligger eruit, dan moet het water eerst weer op het juiste peil gebracht. Dat betekent vooral sluisdeuren open-, dicht- en weer opendraaien, sleutels omdraaien, borgpinnen vast- en weer losmaken. Het wachten en het intensieve draaien aan de lierhendels verbroedert de schippers-voor-een-paar-dagen. Op de sluizen klinkt gemoedelijk Engels gekeuvel.

Reken langs het kanaal niet op havens met steigers, sanitair en water om de tank bij te vullen. Afmeren met een narrowboat doe je waar je een recht stukje oever vindt en twee stevige bomen op de juiste afstand van elkaar om de trossen omheen te slaan. Een bankje naast het jaagpad blijkt ook prima te voldoen. Zo kun je zomaar komen te overnachten aan de voet van een schapenhelling waarlangs een paadje tussen braam en fluitekruid door naar een 700 jaar oud kerkje leidt. Bij het vallen van de avond roepen de uilen elkaar en dansen vleermuizen een vliegensvlugge choreografie boven de kuip.

Keerpunt Brecon is een vrolijk marktstadje, waar wel drinkwater is. En kades. Na het keerpunt komt al snel Ashford weer in zicht. Deze 340 meter lange tunnel maakte een belangrijk deel uit van de instructies voor vertrek: schijnwerper op het dak aan, regelmatig toeteren, geen kano’s overvaren en zorg dat de watertank vol is. De tunnel blijkt pikdonker, vochtig, laag en smal. Zo laag en smal dat je zonder het gewicht van een volle watertank een gerede kans loopt vast te lopen tegen de gewelfde tunnelwanden. De kajuitranden schuiven er op centimeters aan voorbij. En ja, in een onbewaakt ogenblik ook ertegenaan, zoals eerder ook al gebeurde bij een van de stenen boogbruggen. Maar dat, had verhuurder Rob al gezegd, overkomt iedereen. Altijd.

Als de Country Lass de volgende dag na twee keer 6 sluizen en twee keer 33 bruggen weer op haar vaste plek afkoerst, komt de eigenaar al aanlopen, de verfpot in de hand. “Laat maar eens zien, hoe groot is de schade?”

Boot huren 

Zo’n vijftig huur-narrowboats bevaren het kanaal. Country Craft Narrowboats biedt compleet uitgeruste boten voor 2 tot 6 personen met wc, douche en een (countrycraftnarrowboats.co.uk). Iets chiquer varen (houtkachel, bad op pootjes of huisbios) kan met de narrowboats van Beacon Park Boats in Llanfoist (beaconparkboats.com). Info: visitwales.com, visitbritain.com

Sluisvrij varen kan ook

The Mon & Brec Canal loopt door de vallei van de Usk-rivier, in het zuidoosten van Wales. Het is alleen nog bevaarbaar tussen Brecon en het zuidelijker gelegen Five Locks bij Cwmbran (ca. 56 km). Een andere optie vanuit Llangynidr is de zuidelijke, sluisvrije variant naar Cwmbran (80 km v.v.). Het hele kanaal doen? Reken dan op anderhalve week.

In het dossier 'Reizen' vindt u reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken. Met reistips. Lees hier meer artikelen.

Lees ook: Belfast: de ontspannen stad die muziek ademt

Van Van Morrison tot gitaarheld Garry Moore, van Snow Patrol tot Rory Gallagher, van Stiff Little Fingers tot The Undertones: de Noord-Ierse hoofdstad eert haar muzikale helden.

Deel dit artikel

De sluizen moet je zelf opendraaien, veel bruggen ook

Narrowboating is de ultieme vorm van slow travel. Zelfs kanovaarders en eenden gaan sneller