Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rwanda vaart wel bij Chinese knowhow

Home

Hans Nauta

De textielfabriek van C&H in Kigali, de hoofdstad van Rwanda. © rv

China zet fabrieken in Afrika neer, maar mensen die er kunnen werken, zijn er niet. Daarom leiden de Chinezen die zelf op. In Rwanda levert dat veel banen op.

Je kunt als Chinese investeerder een textielfabriek neerplanten in Rwanda, maar waar vind je een paar duizend werknemers? China stuit vaker op dit probleem. Op de Afrikaanse arbeidsmarkt zijn niet genoeg opgeleide mensen te vinden. De oplossing is eenvoudig en ingrijpend: China leidt ze zelf op. Het land is happig op technologische kennis uit de VS of Europa, maar exporteert zelf ook kennis naar opkomende landen.

Lees verder na de advertentie

Hoe intensief dat gaat, blijkt nu uit een studie van het Africa-China Research Initiative van de Johns Hopkins-universiteit in Washington. Het verscheen in de aanloop naar het driejaarlijkse Forum voor Chinees-Afrikaanse Samenwerking dat maandag in Peking begint. Onderzoeker Janet Eom volgde vijf jaar lang de ontwikkelingen rond de eerste grote Chinese textielfabriek in Rwanda, C&H geheten, naar de Chinese oprichters Candy Ma and Helen Hai. Ze sprak onder meer met beide ondernemers.

Bedrijfscultuur

Een Rwandees die bij C&H aan de slag wil, krijgt een training van een half jaar. De lessen gaan niet alleen over naaien, maar ook over discipline en efficiëntie. Omdat het Rwandese ministerie van onderwijs honderdduizenden dollars bijlegt, zijn die lesmaanden deels betaald voor het personeel in opleiding. Voor managers ligt de lat hoger. Die krijgen doorlopend extra lessen, over persoonlijke financiën of kwaliteitscontroles. Van de Chinezen leren ze dat 'inspectiewerk even belangrijk is als politiewerk'.

Rwandezen met potentie worden naar China gestuurd om zelf trainer te worden. Daar leren ze wat voor kwaliteit westerse merken verwachten. Of hoe goed borduurwerk eruitziet - een trend op de textielmarkt volgens de Chinezen. Nadien kunnen zij door C&H naar andere Afrikaanse landen worden gestuurd, zoals de fabriek in Rwanda hulp kreeg van Keniaanse C&H-trainers.

Werknemers in Rwanda worden aangespoord om Chinees te leren en vooral om hard te werken. Boven de traagste productielijn in de fabriek hangt het bord 'Slechtste', boven de snelste lijn het bord 'Beste'. Ook hangen er borden met woorden als 'Toewijding', 'Dankbaarheid' en 'Oprechtheid'. Die begrippen horen bij de bedrijfscultuur.

Het land is om: maakwerk zorgt voor banen, kennis en export

Twee jaar na de opening in 2015 was de fabriekshal in Kigali al uitgebreid tot 11.000 vierkante meter, met ruimte voor zestien productielijnen. In een apart deel van de fabriek worden honderden werknemers tegelijk opgeleid. De fabriek telt nu vijftienhonderd Rwandese werknemers, merendeels vrouwen. Eind 2019 moeten dat er vierduizend zijn. Tijdens de opleiding valt 2 procent af en zeventig mensen zagen kans na hun training een eigen bedrijfje te beginnen.

Rwanda was nooit zo van het productiewerk. De overheid zag meer in ICT, toerisme en dienstverlening. Maar het land is om: maakwerk zorgt voor banen, kennis en export. Het belang daarvan blijkt ook uit de cijfers. China heeft 40 miljoen dollar in de maakindustrie van Rwanda gestoken, veel minder dan in toerisme, de bouw en de mijnen. Maar dat geld heeft drie keer zoveel banen opgeleverd als in die andere sectoren.

Om de kosten van de fabriek te drukken, schrapte Rwanda in 2016 de invoerheffingen van 25 procent op textielstoffen vanuit China. Op de export van dierenhuiden kwamen juist wel heffingen, zodat die vooral in eigen land worden verwerkt tot leer en schoenen.

Geen tweedehandskleding

Rwanda is niet helemaal ongestraft in zee gegaan met China. Het heeft het Afrikaanse land de goede relatie met de VS gekost. China zet z'n textielfabrieken niet alleen vanwege de lage arbeidskosten in Oost-Afrika, maar ook omdat landen als Rwanda dankzij een Amerikaanse wet, de African Growth and Opportunity Act, zonder invoerheffingen naar de VS kunnen exporteren.

Maar omdat Rwanda zijn prille textielindustrie wil beschermen en daarom geen tweedehandskleding meer uit de VS wil afnemen, heeft president Trump die invoerregeling in juni stilgelegd. Dat betekent dat C&H nieuwe afzetmarkten moet vinden. Voorlopig draait de fabriek daarom niet op volle toeren.

Lees ook: 

China wil ook in Rwanda en Senegal wegen aanleggen

De Chinese president Xi Jinping bezoekt Afrika om de economische banden aan te halen. Zij hebben daarmee een alternatief voor zakendoen met het Westen.

Afrika creëert de grootste interne markt ter wereld

55 Afrikaanse landen sluiten een groot continentaal vrijhandelsverdrag. Wel moeten ze de obstakels aan hun grenzen nog aanpakken

Deel dit artikel

Het land is om: maakwerk zorgt voor banen, kennis en export