Rutte denkt 'geitenpaadje' gevonden te hebben

home

Marno de Boer

Premier Mark Rutte. © ANP
Oekraïne referendum

De zoektocht naar een oplossing voor het verdrag met Oekraïne gaat nog even door. Het kabinet moest voor 1 november aan de Tweede Kamer laten weten wat er gebeurt met de nee-stem bij het referendum van 6 april.

Vanmiddag meldden premier Mark Rutte en minister van buitenlandse zaken Bert Koenders dat zij de komende weken in Brussel concessies willen binnenhalen. Als dat lukt, stuurt het kabinet een wetsvoorstel naar de Kamer om de ratificatieprocedure af te ronden.

De afgelopen dagen voerden kabinet en oppositiepartijen intensief overleg. De coalitie van VVD en PvdA heeft geen meerderheid in de Eerste Kamer en zoekt aanvullende steun voor een ratificatiewet. Van D66 lijkt die inmiddels binnen. Fractievoorzitter Alexander Pechtold, die eerder de motie indiende waarin de deadline van 1 november stond, zei vandaag dat hij Rutte 'de ruimte geeft alsnog tot een afspraak te komen met de andere 27 landen.' In die afspraak moet het kabinet dan tegemoetkomen aan zorgen van nee-stemmers.

Verdeeldheid
D66 zei ook dat het wil vermijden dat Europa verdeeldheid uitstraalt tegen Rusland door het verdrag met Oekraïne te laten stranden.  Vrijdag had Rutte de gesprekken nog op scherp gezet door openlijk een beroep te doen op 'de redelijke krachten' om het landsbelang niet uit het oog te verliezen.

Voor een meerderheid in de senaat hoopt het kabinet verder op steun van het CDA. Partijleider en fractievoorzitter in de Tweede Kamer Sybrand Buma houdt voorlopig zijn poot stijf. Maar Rutte sprak afgelopen weekeinde met Elco Brinkman, fractievoorzitter in de senaat. Brinkman heeft geen expliciete steun beloofd, maar zal met zijn CDA-fractie in de Eerste Kamer een eigen afweging maken zodra de ratificatiewet er ligt.

Kennelijk ziet Rutte daarin het 'geitenpaadje' dat hij de afgelopen weken zocht. De premier zei vandaag dat er geen deal is gesloten met oppositiepartijen waarin zij alvast akkoord gaan met zijn beoogde onderhandelingsresultaat. Vrijdag zei Rutte nog dat hij pas iets in Brussel kan bereiken met zo'n toezegging op zak. Rutte rekent er nu op dat zowel D66- als CDA-senatoren een Brussels compromis accepteren. "Wij gaan onderhandelen in Brussel. Als dat lukt heb ik er vertrouwen in dat het ook lukt in Den Haag", sprak de premier gisteren.

Wat er niet in het verdrag staat
De uitweg die het kabinet voor ogen heeft is een 'juridisch bindende oplossing' in de vorm van een verklaring van de Europese regeringsleiders tijdens de eerstvolgende vergadering in Brussel op 15 en 16 december. Die moet onderstrepen wat er niet in het verdrag staat: geen opstap naar EU-lidmaatschap, geen militaire bijstand, geen extra geld of vrij verkeer van werknemers voor Oekraïne. Ook wil Nederland in december nogmaals het belang van corruptiebestrijding onderstrepen.

Voor deze oplossing lijkt in Europa steun te bestaan. Voorzitter van de raad van regeringsleiders Donald Tusk meldde gisteren dat de EU met Rutte blijft werken aan een oplossing om het associatieverdrag toch te ratificeren. Vorige week zeiden de Litouwse minister van buitenlandse zaken Linas Linkevicius en de Oekraïnse onderminister voor Europese zaken Olena Zerkal tijdens een gesprek met de Tweede Kamer dat zij met een extra EU-verklaring rond het verdrag kunnen leven.

Oekraïne hoeft zo'n tekst niet te tekenen. In het land ligt het gevoelig om zelf expliciet te erkennen dat lidmaatschap van de Unie er voorlopig niet inzit. President Petro Porosjenko zei vorig jaar nog dat zijn land in 2020 een aanvraag voor lidmaatschap wil indienen.

Zonder een Oekraïnse handtekening heeft de door Rutte gewenste verklaring wel minder gewicht. De uitlegtekst bij het vrijhandelsverdrag met Canada is bijvoorbeeld wel door alle betrokken landen ondertekend. Daarmee is het document een gezaghebbende interpretatie bij toekomstige juridische procedures.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie