Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rusland maakt zich op voor instorten economie

Home

Jan Kleinnijenhuis

President Vladimir Poetin © afp

De Russische economie kraakt onder de val van de roebel. De autoriteiten doen verwoede pogingen de munt te stabiliseren, maar consumenten maken zich op voor een verdere ineenstorting. Zij rennen naar de winkels om spullen te kopen voordat de prijzen nog verder stijgen. Steeds meer winkels sluiten juist hun deuren omdat zij geen vertrouwen hebben in de Russische munt.

Wat is er aan de hand?
Sinds het begin van dit jaar is de roebel met meer dan 50 procent in waarde gedaald. Dat is vooral een gevolg van de inzakkende olieprijs. De Russische economie draait op fossiele brandstoffen: ruim twee derde van de export bestaat eruit, de helft van de staatsbegroting wordt erdoor gefinancierd. Nu de inkomsten uit olie en gas teruglopen, blijkt pas hoe weinig alternatieven het land kent.

Daarnaast lijdt het land onder de sancties die westerse landen hebben opgelegd. Gisteren besloot de Europese Unie de sancties tegen Rusland op te voeren. De nieuwe stap is vooral gericht tegen de Russische olie- en gasexploratie in het Zwarte Zeegebied. Ook de Verenigde Staten bereiden op korte termijn nieuwe sancties voor.

De afgelopen twee weken kreeg de val van de roebel extra vaart. Buitenlandse investeerders trekken massaal hun geld terug omdat zij er geen vertrouwen hebben dat de Russische regering en centrale bank in staat zullen zijn de economie te stabiliseren. Die kapitaalvlucht zorgt ervoor dat de munt alleen maar verder wegzakt.

Wat merkt de gewone Rus ervan?
Wie naar de staatsmedia kijkt en luistert krijgt vooral te horen dat de situatie nog erg meevalt, en de volatiliteit te wijten is aan speculanten en de westerse landen die sancties hebben ingesteld. Maar de Russen zijn gewend door de propaganda van de regering heen te prikken. Zij zien de prijzen van producten hand over hand oplopen. Zo snel zelfs, dat er drukte ontstaat in specifieke winkels die prijsverhogingen aankondigen. Bij Ikea was het de afgelopen dagen naar verluidt een gekkenhuis, omdat per vandaag de prijzen zijn aangepast aan de nieuwe waarde van de roebel.

Lees verder na de advertentie
De Russen zijn gewend door de propaganda van de regering heen te prikken. Zij zien de prijzen van producten hand over hand oplopen.

Moskovieten slaan massaal huishoudartikelen in. © epa

Technologiebedrijf Apple sloot gisteren de onlinewinkel, na twee dagen waarin de roebel tot 20 procent van zijn waarde verloor. Het concern kan geen prijzen bepalen als het zo onduidelijk is hoeveel zij uiteindelijk zelf krijgen voor hun roebels. Ook veel autodealers en Moskou en omgeving sluiten de deuren na een run op dure, westerse auto's. Voorlopig zijn er nog wel voldoende voorraden in winkels, en zijn ook de schappen van de supermarkt gewoon gevuld.

Wat gaat er nu gebeuren?
Dat is moeilijk te voorspellen. De vlucht van consumenten in goederen kan zich snel uitbreiden naar de banken, waar mensen hun geld willen ophalen om er zeker van te zijn dat zij het in handen kunnen krijgen. Het liefst in buitenlandse valuta, voor zover dat kan, omdat de waarde daarvan zekerder is. Een dergelijke bankrun kan het financiële stelsel waarschijnlijk niet aan, of de staat zou moeten bijspringen.

De overheid heeft nog behoorlijke reserves om in te grijpen: naar schatting zo'n 400 miljard dollar. Een deel van dat geld wordt echter al gebruikt om de roebel te ondersteunen, zo bevestigde het ministerie van financiën gisteren. En er is hoogstwaarschijnlijk geld nodig om bedrijven te ondersteunen die veel buitenlandse leningen hebben afgesloten. Hun rente en aflossing in dollar of euro blijft gelijk, maar schiet in roebels omhoog vanwege de verslechterde wisselkoers.

Veel economen zien Rusland er beter voorstaan dan in 1998, toen het land bezweek onder zijn buitenlandse schuldenlast nadat de roebel eveneens in vrije val was gekomen. De huidige overheidsschuld is echter laag. Tegelijkertijd kan het tij snel keren als de regering zich gedwongen ziet banken en bedrijven te redden van de ondergang. Daarvoor zijn de reserves onvoldoende, en dreigt het land opnieuw te bezwijken onder buitenlandse schulden.

Morgen komt er mogelijk meer duidelijkheid over de stappen die Rusland wil gaan nemen. President Poetin kan in een persconferentie waarschijnlijk veel vragen verwachten over de economische situatie in het land. De verwachting is dat hij er zich niet zo makkelijk vanaf kan maken als vorige week, toen hij in zijn jaarlijkse rede de economische problemen vrijwel geheel negeerde.

Deel dit artikel

De Russen zijn gewend door de propaganda van de regering heen te prikken. Zij zien de prijzen van producten hand over hand oplopen.