Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rouw om de dood van Bo Gyi bracht Dierenpark topjaar

Home

GERBEN KUITERT

Ze zouden een boek kunnen schrijven over wat ze de achterliggende 25 jaar als directeuren van het Noorder Dierenpark allemaal hebben beleefd. Over de ontsnapte leeuwen - waarvan er helaas één door de politie moest worden afgeschoten - bijvoorbeeld. Of over de lotgevallen van het slingeraapje 'Spinny', wiens staart bij één van zijn uitstapjes buiten de dierentuin door een voorbijrazende trein werd afgereden.

Kleine drama's, afgewisseld met vreugdevolle momenten. Blijdschap over de geboorte van dieren bijvoorbeeld. En trots bij de opening van weer een nieuw dierenverblijf. Want er is de laatste 25 jaar voor circa negentien miljoen gulden geïnvesteerd in het Noorder-dierenpark in Emmen. Nog drie weken en dan zit de klus voor Jaap en Aleid Rensen er op en zwaait het directie-echtpaar vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd van de heer Rensen af. Ze laten een bedrijf achter dat sinds hun aantreden in 1970 is uitgegroeid tot de grootste toeristische trekpleister van Nederland op de Efteling na. 1,6 miljoen bezoekers passeerden er vorig jaar de hekken. Weliswaar tweehonderdduizend minder dan in het topjaar 1993, maar dat had een oorzaak.

Cynisch genoeg waren de treurige verwikkelingen rond het Aziatische baby-olifantje Bo Gyi er volgens Aleid Rensen voornamelijk de oorzaak van, dat 1993 werd afgesloten met een topomzet van 29 miljoen gulden. Nederland leefde wekenlang mee met Bo Gyi, die in de gracht van het olifantenverblijf was gevallen en bij die val z'n poot had gebroken. Het dierenpark, als altijd goed in de promotie, opende de poorten voor de verslaggevers. Het olifantje met gipspoot lokte de eerst de internationale media in drommen naar Emmen en als gevolg op de berichtgeving ook het grote publiek.

Bo Gyi moest uiteindelijk worden afgemaakt. Dat dierenleed tot heftige emoties bij veel mensen leidt, werd directie en medewerkers van het Noorder Dierenpark vervolgens nog eens pijnlijk duidelijk. Door verdriet overmande landgenoten belden snikkend de dierentuin en een enkele beller dreigde zelfs met zelfmoord.

“Ongeloofelijk wat dat ongeluk met Bo Gyi bij sommige mensen heeft losgemaakt. Toen hij nog leefde kregen we pakketjes met lekkere hapjes voor de olifant toegestuurd en na het overlijden kregen condoléancebrieven en belden er mensen geheel overstuur op”, zegt Aleid Rensen. “Natuurlijk zat er achter die emoties veel meer. Dierenleed als substituut voor eigen verdriet. Maar op een gegeven moment vond ik het toch een beetje gênant worden. Er was zelfs iemand die in de krant een overlijdensadvertentie voor Bo Gyi liet plaatsen. Dat vond ik te ver gaan. Je zult maar net een dierbare verloren hebben en naast de overlijdensadvertentie staat er een van een olifantje.”

Tijdens het gesprek werpen Aleid en Jaap Rensen enkele keren een blik uit het raam om te zien of er al rijen voor de kassa's staan. Volgens de statistieken moet de noordelijke bouwvakvakantie voor topdrukte zorgen, maar het warme weer nodigt niet bepaald uit tot een bezoekje aan de dierentuin. “Je kunt het nog zo goed voor elkaar hebben, maar tegen het weer kun je je niet wapenen”, sipt Aleid Rensen.

Het directeurschap van een dierentuin mag met een waas van romantiek zijn omgeven, bij het opmaken van de balans tellen voor de financiers alleen maar de keiharde cijfers. Zo ook in 1970 toen de vader van Aleid Rensen, Willem Oosting, het dierenpark wilde verkopen. Het aantal bezoekers was dat jaar gedaald tot tweehonderdduizend en het ontbrak aan geld om het onderhoud naar behoren uit te voeren. De gedesillusioneerde Oosting, in 1935 grondlegger van het dierenpark, wilde van zijn geesteskind af, maar daar stak zijn zuster Digna Gerritzen-Oosting een stokje voor. Als mede-eigenaresse had zij het eerste recht van koop van het aandelenpakket van broer Willem. Ze nam zijn aandelen over en verkocht het belang van 50 procent nog dezelfde dag door aan de gemeente Emmen. Ondertussen had de president-commissaris, de politicus Harm van Riel, aan Willem Oostings dochter Aleid Rensen en haar man Jaap gevraagd de directie over te nemen. “Een hele stap”, kijkt Aleid Rensen terug. “We woonden toen in Bussum en hadden opgroeiende kinderen. Ik was huisvrouw maar had vanuit mijn jeugd een binding met de dierentuin. Jaap werkte als architect in Amsterdam, voor hem was het helemaal een grote overgang.”

De omzet van het Noorder-dierenpark lag toen op negen ton, net voldoende om er elf medewerkers op na te kunnen houden. “Het park was door de tijd en de veranderende publieke opinie ingehaald”, zegt Aleid Rensen. “De houding van de bezoekers ten aanzien van de huisvesting van de dieren werd kritischer. Als ik terugdenk aan hoe sommige dieren destijds ondergebracht waren dan denk ik: dat kon ook echt niet. De nijlpaarden lagen toen bijvoorbeeld in een soort pierebadje. En je hoorde hele dag een piepend geluid, veroorzaakt door de tredmolen waarin de vossen urenlang rondjes liepen. Een zielig gezicht.”

Het echtpaar Rensen besloot de dierentuin stukje bij beetje - de wankele financiële situatie liet zeker de eerste jaren geen bokkesprongen toe - te veranderen. De nadruk lag daarbij op twee zaken: educatie en het verbeteren van de leefomgeving voor de dieren. In zekere zin werd het Noorder-dierenpark trendsettend. De kooien en hokken verdwenen uit de dierentuin. Jaap Rensen ontwierp een natuurlijke leefomgeving - al dan niet onder dak - voor de levende have. Er kwamen bijvoorbeeld een savanne voor de giraffes, zebra's en antilopen, een Zuidamerikaanse vliegkooi, een bavianeneiland en drie musea. “We hebben ervoor gekozen om dieren in kuddes te laten leven in een voor hen zo natuurlijk mogelijk omgegeving”, kenschetst Jaap Rensen de filosofie. “Dat betekent dat je jezelf ook beperkingen oplegt. We hebben bijvoorbeeld geen mensapen, leeuwen en ijsberen, omdat we die nu geen omgeving kunnen aanbieden waarin ze in groepen kunnen leven en zich happy kunnen voelen.”

Het nu 13 hectare beslaande Noorder-dierenpark wordt verder uitgebreid. Er ligt een uitgewerkt plan voor de bouw van een 'themapark' op de Noordbargeres, hemelsbreed 300 meter van de huidige dierentuin. Via een soort 'corridor' moeten bezoekers van het bestaande park het nieuwe park binnenstappen, waarin onder meer (zee)aquaria, een koraaleiland en een watermuseum zijn gepland. De eerste investering bedraagt 15 miljoen gulden.

Aleid en Jaap Rensen hebben volop meegedacht in de planfase, de nieuwe directeur - de bioloog drs. Henk Hiddingh - zal het commercieel tot een succes moeten zien te maken. Jaap Rensen: “De gemeente zorgt voor de infrastructuur en de park-parkverbinding. Verder moeten we ons als park zelf bedruipen. Er is nog nooit een cent gemeenschapsgeld in de exploitatie gestoken. En daar zijn we best trots op.”

Al doet het Aleid Rensen best een beetje pijn dat het Noorder-dierenpark geen familiebezit meer is. Want tante Digna's vijftig procents-belang werd twee jaar geleden na haar overlijden om fiscaal-technische redenen in een stichting ondergebracht. “Dat was even slikken, maar de continuïteit van het park staat voorop. Er werken tenslotte 190 mensen.”

Deel dit artikel