Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Roemer: Ik kan met bijna iedereen regeren

Home

Ingrid Weel

Emile Roemer. © Jörgen Caris

INTERVIEW - Van een onbekend Kamerlid groeide hij uit tot een immens populaire fractievoorzitter. In anderhalf jaar tijd klom Emile Roemer op tot politicus van het jaar, en zelfs tot Nederlander van het jaar volgens tijdschrift HP/De Tijd. Het zelfvertrouwen van de SP-politicus groeit met de dag. 'Van mij mag 2012 het jaar van de verkiezingen worden. Ik ben er klaar voor.'

'Als je op verkiezingen zit te wachten, kan je het beter niet zeggen", glimlacht SP-fractievoorzitter Emile Roemer (49). Hij weet ook niet of het zover komt, zegt hij vooruitkijkend naar 2012.

"Bij het vorige kabinet zag je het van ver aankomen, de vraag was alleen over welke bananenschil ze zouden uitglijden." Toch rommelt het ook nu regelmatig tussen de coalitie van VVD en CDA en hun gedoogpartner PVV.

Het lijkt er vooralsnog op dat het moeilijk wordt om overeenstemming te bereiken over nieuwe bezuinigingen die dit jaar moeten worden getroffen. "De bezuinigingen kunnen lastig worden, maar het kabinet heeft pas echt een probleem als zijn geloofwaardigheid in het geding is."

CDA
Volgens de SP-voorman is dat nu al het geval. "Dat speelt vooral bij het CDA. Onlangs heeft deze partij met de nieuwe bijstandswet ingestemd waarbij kinderen voor hun ouders moeten gaan werken. Onbegrijpelijk."

Roemer doelt op de ingreep in de basisuitkering waarbij ouders hun uitkering kwijtraken als een volwassen inwonend kind gaat werken. "Het gros van de CDA-achterban schaamt zich de ogen uit zijn hoofd, deze mensen zijn ze kwijt. En dan kunnen ze wel wat tegensputteren over de nadelen van het verhogen van de maximumsnelheid tot 130 kilometer per uur, maar dat is een speeltje, daar gaat het niet om."

PVV
Ook de PVV zal het in 2012 lastig krijgen, verwacht de Brabander. "De mensen gaan nu pas de gevolgen van de bezuinigingen merken. Dat zal het verzet tegen dit kabinetsbeleid groter maken. Ook de tegenstellingen tussen oppositie en coalitie zullen groter worden."

De achterban van de VVD zal wel tevreden blijven, voorspelt Roemer. "Dat is ook logisch nu ongeveer 90 procent van hun programma wordt uitgevoerd."

Tweede partij van Nederland
In de huidige peilingen is de SP soms al de tweede partij van Nederland, achter de VVD. Maar stel dat er verkiezingen komen, hoe gaat Roemer er dan voor zorgen dat hij niet al na één kopje koffie weer buiten staat? Dat overkwam zijn voorganger Jan Marijnissen toen hij met de SP in 2006 groeide van 9 naar 25 zetels.

"Dat waren hele andere tijden, dat gaat nu niet meer gebeuren. Het CDA wilde toen absoluut niet met ons in zee, omdat er dan met de PvdA erbij een te groot links blok zou ontstaan. En de PvdA gaf ons geen enkele steun."

Nog sterker, PvdA-Kamerlid Frans Timmermans, van 2007 tot 2010 staatssecretaris van buitenlandse zaken, heeft volgens Wikileaksdocumenten gezegd, het onverstandig te vinden om 'ook maar iemand te vertrouwen die communist is geweest'.

Goede verstandhouding met Cohen
De SP wordt klaarblijkelijk altijd nog met communisten geassocieerd. "Waanzin", reageert Roemer. Hij bezweert dat de verstandhouding tussen hem en PvdA-leider Job Cohen veel beter is dan die tussen Jan Marijnissen en Wouter Bos was. "Wij organiseren tal van bijeenkomsten samen, onlangs nog de manifestatie 'Armoede werkt niet'. We overleggen regelmatig. Drinken een kop koffie. Cohen en ik kunnen prima met elkaar overweg."

De slechte relatie destijds lag niet aan Marijnissen of aan Bos, meent Roemer, het heeft gewoon tijd nodig gehad. "De SP kwam in 1994 de Tweede Kamer in, en dat mocht eigenlijk niet van de PvdA. De SP kon de Kamer inkomen door de zwakte van de PvdA, en dat lag gevoelig. Inmiddels is de SP een normale grote politieke partij."

SP is geen tegenpartij
In 2006 was volgens Roemer de schok, dat er plotseling een andere partij was die meer dan twintig zetels haalde, nog te groot voor de traditionele partijen. Er is veel over gesproken hoe het kan dat de SP buiten de boot viel. "Dat heeft effect gehad, dat kunnen we nu al zien; de PVV doet immers nu mee." Volgens de SP-fractievoorzitter zal het in 2012 niet zo'n probleem meer worden om coalitiepartners te vinden. "Met wie ik kan regeren? Met bijna iedereen."

Maar willen de anderen wel met de SP regeren? De socialistische partij stemt in de Tweede Kamer tegen bijna het gehele kabinetsbeleid. "Het zou toch raar zijn als we met dit meest rechtse kabinet ooit niet overal op tegen zouden zijn."

Maar zeg niet tegen Roemer dat de SP een tegenpartij is. "Dat is een groot misverstand, wat vooral in leven wordt gehouden door politici van andere partijen en door journalisten. Het kost veel tijd om het imago van 'stem tegen, stem SP' te veranderen. We bedachten die leus in 1994 om ook in de laatste weken voor de verkiezingen in beeld te blijven. Het idee van de rode tomaat met deze leus, was wel iets om over te blijven praten. Mensen spraken er schande van: hoe kan je nou overal tegen zijn? Dat konden wij dan vervolgens mooi gaan uitleggen."

Excuses Rutte
"Na de verkiezingen van 1998 hebben we de leus al bewust losgelaten, want we zagen in dat het ook tegen ons kon gaan werken. De leus bij de verkiezingen in 2003 was zelfs 'stem vóór, stem SP' om het negatieve imago van de SP als tegenpartij af te schudden. Ondertussen heeft niemand op straat het er nog over, alleen hier in Den Haag proberen ze ons zo weg te zetten."

Als voorbeeld noemt hij premier Rutte die bij de afgelopen Algemene Beschouwingen Roemer nog opriep zelf eens met ideeën te komen in plaats van overal maar tegen te zijn. De SP'er liet zich dat geen twee keer zeggen en liet een enorme stapel rapporten de vergaderzaal inbrengen met allemaal SP-voorstellen. De premier bood zijn excuses aan.

"We zijn geen schreeuwers aan de zijlijn. Wij komen bij elk probleem met een analyse en een alternatief gebaseerd op gedegen onderzoek. Ik zet mijn fractie elke week op scherp door ze te vragen: 'Wij vinden dit nou wel, maar waarom eigenlijk?' Ik dwing mijn fractie tot nadenken. We moeten mee blijven ontwikkelen."

Wij krijgen steeds meer gelijk
Op veel thema's liggen de standpunten van de SP echter mijlenver van veel andere partijen. "Er zijn ook behoorlijke overeenkomsten met PvdA, GroenLinks, D66 en van oudsher CDA. De euro? Ik denk niet dat de euro het grootste probleem is hoor. We krijgen in onze analyse hoe de financiële crisis aan te pakken van steeds meer deskundigen gelijk. Laatst nog bij 'Nieuwsuur' van de grootste mastodonten", zegt hij doelend op de oud-premiers Wim Kok en Ruud Lubbers en VVD-prominent Frits Bolkestein die waarschuwden niet te veel te gaan bezuinigen.

"Als je analyse klopt, zit je ook sterker aan de onderhandelingstafel", zegt Roemer zelfverzekerd. Hij wijst erop dat zelfs minister De Jager van financiën in de Eerste Kamer zei dat er andere keuzes gemaakt hadden moeten worden. En dat de VVD vroeger ook niet wilde dat Nederland soevereiniteit zou inleveren bij Europa.

"De SP heeft jaren geleden gewaarschuwd voor de vrijheid van financiële markten, de invoering van de euro, de verschillen tussen de economieën van Noord- en Zuid-Europa en het systeem van perverse prikkels op de financiële markten. Als wij steeds vaker achteraf gelijk krijgen, gaan anderen hopelijk aan het begin beter naar ons luisteren.

Economimsche groei was gebakken lucht
"Er wordt nu al een jaar over noodfondsen gepraat, dat is doormodderen, en dat mag je best stevig zeggen. Als je Europa wil redden, en dat willen wij ook, dan moet je de oorzaken aanpakken. Maar alle politieke leiders schrikken van de financiële sector en deinzen terug voor harde maatregelen."

In één adem gaat Roemer door: "Jarenlang is ons voorgehouden dat er sprake was van economische groei, maar het was niet meer dan lucht. Iedereen die economie op de middelbare school heeft gehad, weet dat het niet goed kan gaan als je meer verdient dan je produceert.

"Wij hadden niet meer te besteden door economische groei maar door de leningen. Creditcardsentimenten werden normaal; het was niet meer de vraag of je rood wou staan maar hoeveel je rood wou staan. Dat gaat natuurlijk een keer helemaal fout."

Over de grens
Hoe moet het met het buitenlandbeleid als de SP regeert? "Wij willen over de dijken kijken hoor. We zijn net nog bij de verkiezingen in Rusland geweest om de waarnemingsmissie te leiden. We zitten in de Europese Raad. We hebben een twaalftal VN-missies gesteund. Vorige maand nog naar Soedan. Maar we kijken bij elke missie of het proportioneel en effectief is."

Roemer vindt het vervelend dat direct weer het beeld ontstaat dat de SP niets over de grens wil doen omdat de partij de missie naar Kunduz in Afghanistan niet steunt. "Daar waar wij kritisch waren, is achteraf ook gebleken dat we gelijk hadden. Met bommen en granaten is het nog nooit gelukt om democratie te krijgen. Het schoothondje van de VS worden, mag nooit het doel zijn."

De doodlopende weg van marktwerking in de zorg
Ook in de zorg ziet Roemer dat de andere partijen er één voor één op terugkomen dat marktwerking toch niet zo'n goed idee was. "We moeten er echt vanaf dat je meer verdient als je meer behandelingen uitvoert. Ik verwacht dat er uiteindelijk een parlementaire enquête komt naar de doodlopende weg van marktwerking in de zorg."

Hoe wil de SP dan op de gezondheidszorg bezuinigen? "Ten eerste door een inkomensafhankelijke zorgtoeslag. We werken al op zoveel terreinen met inkomensafhankelijke regelingen, dat dit er ook nog wel bij moet kunnen. Vervolgens moeten de managementslagen weg, en de controlegekte moet beperkt worden. Elk aspirientje in het ziekenhuis wordt zes, zeven keer gecontroleerd."

Oud-onderwijzer uit Sambeek
Nee, Roemer ziet geen enkel obstakel om straks te kunnen regeren. "We hoeven ook niet 100 procent binnen te halen. Ik ga niet zeggen wat het wisselgeld is, ik ga niet hier al onderhandelen." Roemer denkt niet dat hij zelf minister wordt. "Ik ben harder nodig in de fractie." Maar hij sluit het ook niet helemaal uit. "Als de verkiezingen pas over drie jaar zijn, dan misschien weer wel."

Mits de SP dan nog zo hoog scoort. "Vandaag een held, morgen de schlemiel", zegt Roemer nu al over de populariteitspolls. "Ik vind het een mooi compliment hoor, al die titels. Het geeft aan dat je het aardig doet, en het is een stimulans om door te gaan, maar morgen kan het alweer anders zijn." Anderhalf jaar geleden was het nog wel zijn grootste vraag; kan de oud-onderwijzer uit Sambeek, gemeente Boxmeer, wel een fractie leiden?

Uitstraling
"Ik heb het afgelopen jaar enorm veel geleerd, meer dan in de veertig jaar ervoor. Over nanotechnologie weet ik nog niet alles, maar op de politieke grote lijn maak je mij niets meer wijs. Je wordt ook niet alleen maar vanwege je uitstraling of heldere taalgebruik uitgeroepen tot beste politicus. Je moet ook een goed inhoudelijk verhaal hebben."

Roemer vindt dat Cohen onterecht laag staat in de peilingen. "Hij wordt afgerekend op zijn presentatie, niet op wat hij doet. Als Cohen niet weet wat een brood kost, wordt hem dat tijden nagedragen, terwijl premier Rutte zich vergaloppeert aan 50 miljard euro. Die beeldvorming kan heel lastig zijn, dat hebben wij ook gezien bij Agnes Kant. Het ging niet meer over wat zij deed, maar over haar uitstraling."

Nationale hypotheekschuld?
Weet Emile Roemer wel hoeveel een brood kost? "Zulke vragen zijn toch alleen bedoeld om je voor schut te zetten", antwoordt hij ontwijkend. Oké, de nationale hypotheekschuld dan? Een vraag waarop Cohen anderhalf jaar geleden de presentator van 'Nova' het antwoord schuldig moest blijven.

Roemer: "Dat is 683 miljoen euro." Bijna goed, het scheelt een paar nullen: het is 644 miljard euro. De Brabander lacht zijn tanden bloot: "Zei ik miljoen? Nee toch? Natuurlijk moet het miljard zijn."

Lees verder na de advertentie

 Ik heb het afgelopen jaar meer geleerd dan in de veertig jaar ervoor, mij maak je niets meer wijs.  

Deel dit artikel