Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rikjan Vermeulen: 'Ik ben hier op safari om kevers te zoeken'

Home

Noor Hellmann

Rikjan Vermeulen © Jörgen Caris
Ik heb een droom

“Overdag kan ik dromen dat de korhoenders weer terug zijn op het Dwingelderveld en je ze met de hand uit de bomen kunt plukken. 

Vroeger waren ze daar zo talrijk dat boeren ze ’s avonds met hooivorken uit de bosjes staken om ze op te eten. Het beest hoort bij de Drentse hei. ’s Nachts heb ik weleens gedroomd over twee haantjes die elkaar in een baltsarena aan het intimideren waren. Dat was heel mooi. 

Lees verder na de advertentie

In het echt heb ik zo’n baltsplaats gezien op het hoogveen in Zweden: daar zijn nog volop korhoenders, hier zijn ze verdwenen, op een paar na op de Sallandse heuvelrug. 

Opvallend is dat ze op het Dwingelderveld uitstierven in de jaren tachtig, toen door vermesting kevers afnamen. In een ecosysteem heeft ieder onderdeel een functie, haal je één element eruit dan ontwricht dat ons leefsysteem.

Loopkevers

Bijna 90 procent van onze fauna bestaat uit insecten en daar gaat het al jaren slecht mee. Ook op het Dwingelderveld, waar ik betrokken ben bij de monitoring van loopkevers, vangen we veel minder dan toen het onderzoek daar in 1959 begon. 

Volgens recente berichten zou sprake zijn van een afname van 72 procent in de afgelopen decennia, maar zo extreem is het niet. In Nederland bestaan bijna vierhonderd soorten loopkevers. Je ziet hier dat de noordelijke soorten, die niet kunnen vliegen en aan een bepaalde biotoop gebonden zijn verdwijnen, zoals de carabus cancellatus en de turfloopkever.

Mensen gaan op safari naar Kenia om leeuwen te zien, ik ben hier op safari om kevers te zoeken

Duizenden groene beestjes

Dat doet pijn, want als ze weg zijn is dat voorgoed. Maar populaties die afnemen kunnen weer herstellen als de omstandigheden gunstig zijn: loopkevers leggen veel eitjes en hebben daardoor een groot reproductievermogen. 

Neem de goudrandloopkever, die alleen in dit Drentse gebied voorkomt. Al jaren was hij niet meer gevangen, toch wist hij ergens te overleven, en dankzij allerlei natuurbeheersmaatregelen vinden we nu weer duizenden van die groene beestjes met een koperen randje. Heel mooi: een kever om van te houden.

Twintig jaar ben ik bezig met dit onderzoek, het is mijn passie. Maar ik droom er niet van, misschien juist omdat ik al de hele dag loopkevers tel en ze bestudeer onder mijn binoculair. 

In december heb ik een beroerte gehad, sindsdien ben ik links verlamd, maar gelukkig kan ik mijn werk ook met één hand doen

In december heb ik een beroerte gehad, sindsdien ben ik links verlamd, maar gelukkig kan ik mijn werk ook met één hand doen. Als kind al wroette ik in onze tuin in Leeuwarden om te kijken wat er in de bodem zat. 

Loopkevers zijn de grootste roofdieren in de tuin. Mensen gaan op safari naar Kenia om leeuwen te zien, ik ben hier op safari om kevers te zoeken. Bijna niemand doet dit, het is specialistisch werk, dat spreekt me aan. En vind je een soort die in Nederland amper nog voorkomt, zoals de Duitse zandloopkever, dan is dat heel opwindend.”

Dier- en landschapsecoloog Rikjan Vermeulen (60) onderzoekt sinds 1998 loopkevers voor het Willem Beijerinck Biologisch Station in Wijster. Op basis daarvan heeft de Radboud Universiteit nu de afname van het aantal loopkevers berekend.

In de interviewrubriek 'ik heb een droom' vraagt Trouw mensen waar ze over dromen, overdag of 's nachts. Lees hier eerdere artikelen.

Deel dit artikel

Mensen gaan op safari naar Kenia om leeuwen te zien, ik ben hier op safari om kevers te zoeken

In december heb ik een beroerte gehad, sindsdien ben ik links verlamd, maar gelukkig kan ik mijn werk ook met één hand doen