Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

René Gude 1957-2015: "Ik ben écht niet bang voor de dood"

Home

Wilfred van de Poll

René Gude, afzwaaiend Denker des Vaderlands, overleed vannacht op 58-jarige leeftijd in zijn woning in Amsterdam. © anp

"Misschien bof ik een beetje, maar ik ben écht niet bang voor de dood", zei hij vorig jaar nog, in een interview met Wim Brands. Vannacht overleed René Gude aan de gevolgen van kanker in zijn woning in Amsterdam.

Hij was bijna Denker des Vaderlands-af. In april, tijdens de Maand van de Filosofie, zou hij officieel aftreden. Maar twee weken geleden droeg hij het stokje al officieus over aan zijn opvolger, Marli Huijer. Wat dat betreft is zijn dood akelig goed getimed.

Al bij zijn aanstelling tot Denker des Vaderlands, twee jaar geleden, was hij ongeneeslijk ziek. In 2007 werd botkanker geconstateerd, waarna hij in 2011 zijn been liet amputeren. Maar de kanker kwam terug, in zijn longen. Operaties tegen uitzaaiingen haalden niets uit.

Hij liet zijn arbeidsplezier niet door zijn ziekte vergallen. "Ik zoek de zin van mijn leven in het welslagen van de projecten die ik met anderen onderneem", zei hij toen hij aantrad als Denker des Vaderlands. En hij was niet van zins de naderende dood zijn goede humeur te laten bederven.

Je moet er wel wat van maken
'Humeurmanagement', daar deed hij aan. En dat kon de samenleving als geheel ook goed gebruiken, meende hij. Met optimisme, zónder naïef te worden. Het leven is niet altijd leuk, maar je moet er wel iets van maken. 'Depressionisme' noemde hij zijn levenshouding - Gude hield ervan nieuwe woorden te bedenken. Hij zei de dingen vaak op zijn eigen, grappige manier. Eten was 'opgobbelen' en vrijen 'hupseflupsen'.

Onvermoeibaar sprak hij over het nut en de troost van de filosofie, in tal van interviews in kranten en tijdschriften. Op televisie zorgde hij voor onvergetelijke momenten; aan tafel bij Matthijs van Nieuwkerk, alvast in zijn eigen kist stappend bij de EO, paddo's etend met Theo Maassen in '24 uur met'.

Zijn bijdrage aan de publieksfilosofie in Nederland is moeilijk te overschatten. De in 1957 op Surabaya (Indonesië) geboren Gude studeerde sociale geografie en filosofie in Amsterdam en Utrecht. Hij was medeoprichter van Filosofie Magazine en stond jarenlang aan het hoofd van de Internationale School voor Wijsbegeerte in Leusden, Nederlands oudste filosofische institituut. Vorig jaar werd hij Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Als Denker des Vaderlands wilde hij vooral 'meedenken' met het land. En dat heeft hij gedaan, met een energie die hem zelf verbaasde. "Ik heb nog nooit zo hard gewerkt als sinds ik arbeidsongeschikt ben verklaard", grapte hij.

Tot het laatste moment
En werken bleef hij, tot op het laatste moment. In deze krant verscheen de afgelopen twee weken nog elke dag een kort interview met hem, over grote woorden. Zoals 'zingeving'. "Zin leek vroeger vooral voorbehouden aan de religie", zei Gude. "En dus zou je het strikt genomen 'zinkrijging' moeten noemen. In onze geseculariseerde samenleving is zin iets wat je zelf moet aanbrengen, zin-geven."

Een lastige klus, maar niet onmogelijk, vond Gude. Juist hier bewees zich volgens hem het nut van filosofie. Die zag hij als een 'trainingsprogramma' voor het leven. Filosofie, daar moest je iets aan hebben in het dagelijks leven, in de omgang met jezelf, de wereld en de anderen.

Hij heeft zelf het goede voorbeeld gegeven. Als iemand aan humeurmanagement deed, dan hij. Hij bleef zin houden in het leven. Dat was geen ontkenning van zijn naderende einde. Verre van. Hij had geleerd, vertelde hij, het 'beest van de dood in de bek te kijken'.

René Gude werd 58 jaar oud.

Gude in De Wereld Draait Door

Lees verder na de advertentie
Ik heb nog nooit zo hard gewerkt als sinds ik ar­beids­on­ge­schikt ben verklaard.

Deel dit artikel

Ik heb nog nooit zo hard gewerkt als sinds ik ar­beids­on­ge­schikt ben verklaard.