Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Relatie Turkije en Duitsland bekoelt

Home

Redactie

Een betoger draagt een doek voor zijn gezicht ter bescherming tegen traangas. Europa, Duitsland voorop, had veel kritiek op de Turkse aanpak van de betogers. © EPA

Het was een klap in het toch al gehavende gezicht van de Turkse premier Recep Erdogan. Duitsland en Nederland blokkeerden gisteren een hervatting van de onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de EU.

De Turkse minister van Europese zaken Egemen Bagis klaagde dat Angela Merkel met de blokkade haar herverkiezing veilig wil stellen. Iedereen die Turkije misbruikt voor binnenlandse politiek, zou een 'onheilspellend einde' tegemoet gaan, waarschuwde Bagis die 'ernstige represailles' in het vooruitzicht stelde als de onderhandelingen niet worden hervat.

Grote woorden
Turkije is de afgelopen jaren gewend geraakt aan grote woorden. Ditmaal blijven ze niet onbestraft. De uitlatingen van Bagis zijn 'onacceptabele', vinden de Duitsers die vandaag direct de Turkse ambassadeur op het matje riepen.

Turkije opende de gesprekken over toetreding in 2005, tegelijk met Kroatië. Dat land voegt zich volgende week bij de EU, terwijl Turkije nog een lange weg heeft te gaan. De opmerkingen zoals die van Bagis dragen zeker niet bij aan snellere route.
 
Harde kritiek
De blokkade van Merkel op hervatting van de gesprekken zijn weliswaar de directe aanleiding voor de Turks-Duitse stekeligheden, de kiem ontsproot toen Erdogan het protest tegen zijn beleid keihard neersloeg. Duitsland had daar vorige week harde kritiek op

Eerder al zeiden mensenrechtenorganisaties dat bij de betogingen in Turkije meer dan vijfduizend mensen gewond zijn geraakt. Zeker drieduizend betogers werden korte tijd vastgehouden. De Duitse bondskanselier Angela Merkel was 'verbijsterd' over de 'onnodig ruwe' aanpak van de betogers.

"Ik betreur dat de Turkse regering niet op de protesten heeft gereageerd met een dialoog en met de-escalatie, maar deze juist heeft verergerd met haar retoriek en daden", zei de Duitse minister van buitenlandse zaken Guido Westerwelle vorige week in een interview. "Het is dan ook zeer urgent dat we zo snel mogelijk met Turkije de dialoog aangaan over fundamentele rechten, de wet en basale vrijheden."

Verwerpen lidmaatschap
Die dialoog had komende week hervat kunnen worden na een impasse van drie jaar, maar Merkel is daar nog niet aan toe 'omdat er nog open vragen zijn'. "Nnoch de kanselier, noch de Duitse regering zetten vraagtekens bij het toetredingsproces", laat een Duitse regeringswoordvoerder weten. "We hebben het niet over 'of' we het toetredingsproces voortzetten, maar over 'hoe'."

Het verkiezingsprogramma van Merkels CDU is stelliger over eventuele toetreding. "Wij verwerpen volledig lidmaatschap van Turkije omdat het land niet voldoet aan de voorwaarden voor toetreding tot de EU. Daarnaast zou toetreding de EU overbelasten vanwege de grootte van Turkije en vanwege de economische structuren."

Turkije als aanwinst
Behalve Nederland en Duitsland zien de andere EU-lidstaten Turkije wel als een aanwinst voor de unie. Zij wijzen op de snel groeiende economie, de jonge bevolking en de Turkse geopolitieke ligging tussen het Midden-Oosten en Europa. Voor hervatting van de onderhandelingen moeten alle 27 lidstaten van de EU hun goedkeuring verlenen.

De gesprekken over toetreding die nu acht jaar lopen, zijn onderverdeeld in 35 hoofdstukken met regels waaraan Turkije moet voldoen. Over slechts één hoofdstuk zijn Turkije en de EU het eens geworden. Het grootste verzet tegen Turkse toetreding komt uit Duitsland, Nederland en Frankrijk, al stelt dat laatste land zich toeschietelijker op sinds de regering Hollande in het zadel zit.

EU heeft Turkije nodig
Ondertussen is de steun voor lidmaatschap van de EU in Turkije zelf flink geslonken. Economisch gaat het Turkije goed, dus waar hebben wij Europa voor nodig, zo klinkt het steeds vaker. Ook de regering in Ankara stelt vol bravoure dat Europa Turkije harder nodig heeft dan andersom.

Dat valt nog te bezien als de EU er in slaagt een uitgebreid vrijhandelsakkoord te bereiken met de Verenigde Staten. Zo'n akkoord gaat ten koste van de handel tussen Turkije enerzijds en de EU en VS anderzijds. De EU en VS zullen juist profiteren van de open handelsgrenzen, waardoor het voor Ankara extra aantrekkelijk wordt via de EU deel te kunnen uitmaken van de omvangrijke en kapitaalkrachtige vrijhandelszone.

Lees verder na de advertentie

 
Dat de EU Turkije hard nodig heeft, zoals Ankara graag beweert, valt nog te bezien.

Deel dit artikel