Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Reconstructie: Hoe de mondiale ambities van de RUG in drie jaar tijd strandden

Home

Gerrit-Jan Kleinjan

Het begint allemaal met een droom: uitgroeien tot een mondiale universiteit. In februari 2015 hoort Sybrand Poppema, bestuursvoorzitter van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), van een plan dat past bij deze ambities. 

Een Chinese universiteit in de miljoenenstad Yantai heeft een campus aangelegd met meer dan honderd collegezalen en is naarstig op zoek naar een buitenlandse partner om de gebouwen in gebruik te nemen. Klinkt dat niet geweldig? Het is een rijdende trein waar de Groningers zo op kunnen springen, zo vertelt de collegevoorzitter aan iedereen die ertoe doet.

Lees verder na de advertentie

China heeft alles. Hyperambitieuze studenten, aantrekkelijke salarissen voor buitenlandse wetenschappers, gloednieuwe onderzoeksfaciliteiten. Voor de Groningse universiteitsbestuurder een lonkend perspectief. Het is de manier bij uitstek om verbonden te zijn met het snelstgroeiende wetenschapsbedrijf ter wereld. In de afgelopen tien jaar vervijfvoudigden de investeringen en twintig procent van alle studenten ter wereld is Chinees. En het mes snijdt aan twee kanten: terwijl in China toponderzoek wordt gedaan, komen uit heel Europa studenten naar Groningen om van daaruit ervaring op te doen in Azië.

2015: Het eerste gemor

Met zijn enthousiaste verhalen lijkt Poppema iedereen mee te krijgen richting China. Al in juni 2015 brengt hij de campus Yantai in stemming in de universiteitsraad. De universiteitsraad is met 24 democratisch gekozen studenten en medewerkers het hoogste medezeggenschapsorgaan. Zonder deze steun gaat het plan niet door. Overrompeld door zoveel bestuurlijke voortvarendheid stemt de raad in.

Maar dan klinkt gemor. Heel wat leden blijken bij nader inzien allerlei twijfels te hebben. Gaat het allemaal niet wat te snel? In oktober 2015 eist de universiteitsraad na een ongekend lange vergadering een beter onderbouwd plan. Hoe zit het met de financiële risico’s? Hoe met de academische vrijheid in het communistische land? En levert het de Nederlandse studenten wel echt wat op?

Ook in politiek Den Haag leiden de Groningse ambities tot gefronste wenkbrauwen. De PvdA is bezorgd over het ­geringe draagvlak, de SP noemt het hele avontuur megalomaan. Uiteindelijk stemt de Tweede Kamer wel in. Sindsdien staat het hele plan op losse schroeven, hoewel Poppema gewoon doorgaat op de ingeslagen weg. In het bijzijn van koning Willem-Alexander en de Chinese president Xi Jinping zet hij in oktober 2015 zijn handtekening onder de afspraken met China. 

In Groningen ligt het plan inmiddels zo gevoelig, dat vrijwel geen docent of hoogleraar zijn vingers meer wil branden aan de kwestie. 

2017: Het vertrouwen sijpelt weg

We opereren alsof het doorgaat”, zegt Poppema in maart 2017 in Trouw. Ook brengt in mei 2017 een delegatie van de opleidingen een bezoek aan Yantai die in 2019 als eerste moeten beginnen met vier bachelorprogramma’s en drie masters. 

In augustus 2017 maakt de universiteitsraad duidelijk niet te ­kunnen leven met een aangepast plan over Yantai. De critici vinden de financiële onderbouwing nog altijd te mager. Ook aan de academische onafhankelijkheid twijfelen ze. Als in november 2017 duidelijk wordt dat de Groningse vestiging een functionaris van de Communistische Partij krijgt als bestuurder, is het vertrouwen in een goede afloop helemaal verdwenen.

2018: De ontknoping

Het begint de universiteitsraad te dagen dat Poppema en de rest van het universiteitsbestuur de definitieve stemming voor groen licht op de lange baan schuiven. De raad besluit in januari 2018 het initiatief naar zich toe te trekken. 

Na veel gesteggel volgt maandag de ontknoping: de universiteitsraad dwingt Poppema definitief tot stopzetten van de plannen. De ‘University of Groningen Yantai’ zal er nooit komen. De Chinese trein rijdt nu verder zonder Groningse passagiers. De gemaakte kosten bedragen zo’n drie miljoen euro.

Lees ook onze longread terug waarin Sybrand Poppema uitlegt waarom zijn ambitieuze plannen met de RUG goed zijn voor zowel studenten als onderzoekers. "Met een campus in China kunnen we doorstoten tot de top-50 van beste onderzoeksuniversiteiten ter wereld”.

Meer wetenschapsverhalen van Trouw teruglezen? Dat kan hier.

Deel dit artikel