Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rapid Wien was ook Duits kampioen

Home

MATTY VERKAMMAN

AMSTERDAM - Wenen, 4 april 1938, vandaag precies 58 jaar geleden. In het Prater-stadion mag de nationale voetbalploeg van Oostenrijk nog één keer in actie komen. Duitsland is de klassieke tegenstander.

Het is drie weken na de Anschluss dat de autoriteiten op het bureau voor Reichssport in Berlijn helemaal niet gelukkig zijn met die interland in het uitpuilende Prater. De Oostenrijkers moeten wel even goed begrijpen dat voortaan sprake is van één Groot-Duitsland! Nou ja, goed dan, oordeelt Berlijn tenslotte, de wedstrijd is eerder al overeen gekomen, nog één keertje Oostenrijk-Duitsland. Maar vooraf slechts één volkslied, Deutschland über alles. Het stadion wordt volgehangen met hakenkruisvlaggen. Boven de eretribune is op een dundoek van tientallen meters breedte te lezen: Ein Volk, ein Reich, ein Führer!. Oostenrijk, dat in die dagen tot de voetbaltop van de wereld behoort, wint met 2-0, de goals worden gemaakt door de legendarische spits van Rapid Wien, Franz 'Bimbo' Binder.

“Wat is dit voor onzin, we hebben ons in 1937, net als Duitsland, geplaatst voor de WK-eindronde in Frankrijk. En dan zouden we door de Anschluss ineens niet meer mee mogen doen aan het wereldkampioenschap?” Deze en dergelijke vragen vol van verontwaardiging stellen de Oostenrijkse spelers, die in 1938 tot de favorieten behoren voor de wereldtitel; vier jaar eerder is het Oostenrijkse Wunderteam van coach Hugo Meisl in hoofdzaak door toedoen van de hoogst partijdige Zweedse scheidsrechter Eklind in de halve finale tegen gastland Italië uit de eindstrijd gehouden. Oostenrijk, het moge duidelijk zijn, is een groot voetballand in de jaren dertig. Berlijn houdt echter voet bij stuk. Duitsland en Oostenrijk zijn in maart 1938 één geworden, drie maanden later moet dan ook één Duitsland aan het WK-toernooi mee doen. Reichstrainer Sepp Herberger weet niet of hij blij moet zijn met deze gedwongen voetbalfusie van twee nationale ploegen van hoog aanzien.

Op 4 april 1938 merkt hij maar al te goed dat de Oostenrijkse spelers zich afzetten tegen hun Duitse collega's. Nu de politieke feiten liggen zoals ze liggen, doet Herberger echter een beroep op ieders medewerking. Maar voor het vertrek naar Frankrijk, na oefenwedstrijden van de gecombineerde ploeg tegen Portugal (1-1) en Engeland (6-3 nederlaag in Berlijn), zegt Herberger: “Het blijft een groot probleem deze twee zo geheel verschillende stijlen samen te voegen. Wij Duitsers voetballen op kracht, clubs als Rapid Wien en Admira Wien op basis van elegantie en techniek.” Met acht Oostenrijkse spelers kiest Herberger in zijn WK-selectie voor de creativiteit. Vooral het Rapid Wien-kwartet Rudolf Raftl, Stefan Skoumal, Hans Pesser en Franz Wagner wordt door Herberger belangrijk gemaakt. Heel jammer vindt de coach wel dat Oostenrijks grootste voetballer van de jaren dertig, Matthias Sindelar van Austria Wien, zich na lang aandringen, niet meer beschikbaar stelt voor de gecombineerde ploeg.

Sindelar is een gevoelsmens. Met zijn vrienden van Austria, Admira en Rapid praat hij vaak over de rampspoed die hij van de nazi's verwacht. Matthias Sindelar, zo weet ook Sepp Herberger uiteindelijk, bedankt om politieke redenen voor het WK. Sindelar wordt gekweld door het toekomstbeeld van zijn land en meldt zich tijdens de laatste jaren van zijn voetballoopbaan met ernstige depressies bij een psychiater. Kort na het WK van 1938 pleegt hij zelfmoord.

Geen eenheid

Dat Groot-Duitsland geen eenheid vormt, blijkt op het WK in Frankrijk. In de eerste ronde is er meteen al de uitschakeling door het veel zwakker ingeschatte Zwitserland. In de daaropvolgende oorlogsjaren blijft Duitsland gewoon interlands spelen. De Oostenrijkse inbreng wordt hierbij steeds groter. In de precies vijftig interlands die na de Anschluss tot eind 1942 worden gespeeld - met bijvoorbeeld het neutrale Zwitserland en Zweden in 1942 nog als tegenstanders in Wenen en Berlijn - worden 28 Oostenrijkers als Duits international opgesteld. Rapid Wien is in dat opzicht met negen spelers de hofleverancier: Hans Pesser, Franz Binder, Rudolf Raftl, Franz Wagner, Stefan Skoumal, Willy Fitz, Franz Hofer, Hans Hofstütter en Matthias Kaburek. In deze verwarrende tijd wijken ook drie Oostenrijkse voetballers uit naar Frankrijk. Het zijn Rudi Hiden, Heinz Hietl en Gusti Jordan. Zij promoveren op 28 januari 1940 in Parijs tot de status van Frans international bij de wedstrijd Frankrijk-Portugal.

Anderhalf jaar later, op 22 juni 1941, wordt Feyenoords Europa Cup-tegenstander van vanavond, Rapid Wien, een unieke club. Rapid, dat eerder al dertien keer tot kampioen van Oostenrijk is gekroond, wordt die dag in het Olympisch Stadion van Berlijn, kampioen van Duitsland. Schalke '04 domineert dan al jaren het Duitse voetbal, maar in de beslissende wedstrijd komt Rapid Wien na een 3-0 achterstand terug. Franz Binder zorgt in zijn eentje voor een 4-3 overwinning. Het is de wedstrijd die de talentvolle junior Ernst Happel met zijn oor aan de radio beleeft. Later zal hij er over zeggen: “De nazi's vonden het toch niet zo geweldig dat Rapid Wien kampioen van Duitsland werd, kort na dat kampioenschap viel heel Rapid uiteen. Vrijwel alle jongens van het eerste elftal werden naar het front gestuurd. Dat gaf mij als jongen van zestien jaar de gelegenheid om in het seizoen 1941-42 in het eerste elftal van Rapid te debuteren.”

Na de oorlog spelen Ernst Happel en Franz Binder nog enkele jaren samen in Rapid Wien en in 1947 ook nog twee keer samen in het Oostenrijks elftal. Happel is een fantastische spil, Binder blijft ook op hoge voetballeeftijd aan de lopende band scoren. Hij zit doorgaans op een gemiddelde van rond de één. Dat moyenne houdt hij ook als international aan: voor Oostenrijk zestien doelpunten in negentien interlands, voor Duitsland tien doelpunten in acht interlands. Een Oostenrijkse statisticus heeft uitgerekend dat Franz Binder bij officiële wedstrijden in totaal 1 303 doelpunten heeft gemaakt.

In de jaren zestig komen Ernst Happel en Franz Binder na hun spelersloopbaan, als trainer in Nederland terecht. Ernst Happel zal bij ADO, Feyenoord en het Nederlands elftal aanzienlijk meer succes oogsten dan Binder bij ADO en PSV.

Deel dit artikel