Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

PVV behandelt het CDA als oud vuil

home

Joop van Rijswijk en oud-fractiemedewerker ARP en CDA

CDA-fractieleider Maxime Verhagen (L), VVD-fractieleider Mark Rutte (M) en PVV-leider Geert Wilders (R) na de presentatie van het regeerakkoord. © ANP
Opinie

PVV-leider Wilders heeft twee schoten voor de boeg afgevuurd. Hij wil dat het kabinet zich losmaakt van het migratiebeleid van de EU, als het niet lukt dat beleid te veranderen. En hij wil dat het kabinet de begroting voor ontwikkelingssamenwerking wegbezuinigt. Anders weigert de PVV mee te werken aan extra ombuigingen die vanwege de eurocrisis noodzakelijk zouden kunnen zijn.

Wilders zegt dat hij niet uit is op de val van het kabinet. Als het CDA de aanslag op de begroting van ontwikkelingssamenwerking niet kan verteren, is dat 'een CDA-probleem'.

In feite gaat het hier niet om een probleem van het CDA, maar om een kabinetsprobleem. Wilders pleegt met zijn eis een aanslag op de positie van de CDA-ministers Knapen en Leers. Het CDA voelt zich kennelijk door de PVV zó geprovoceerd dat het, naar het gerucht wil, zou verlangen naar het einde van de gedoogconstructie met de PVV, en zou hopen op het gedogen van het kabinet door GroenLinks, D66 en de ChristenUnie.

Maar 'gedogen' is geen neutraal begrip. De keus voor een gedoogpartner geeft een kabinet een eigen kleur en karakter. Dat geldt ook als centrum-linkse partijen de PVV als gedoogpartners zouden vervangen. Die partijen zullen voor hun steun een prijs vragen.

Ook politiek-psychologische factoren spelen in dit proces een rol. Willen de drie centrum-linkse partijen het vertrouwen in vicepremier Verhagen opbrengen? Verhagen heeft zich met hart en ziel voor een gedoogcoalitie met de PVV ingezet. Hij heeft het CDA-congres in dit roekeloze avontuur meegesleept. Nu zit hij in een spagaat.

Het loslaten van de PVV als gedoogpartner is voor Verhagen een ernstig gezichtsverlies. Maar kan hij accepteren dat zijn partijgenoten Knapen en Leers als minister tot nulliteit worden gedegradeerd? Tot dat offer aan de PVV kan het CDA, ter wille van zijn zelfrespect, niet bereid zijn. Anderzijds is het de vraag of het verlangt naar de vleespotten van Pechtold, Slob en mevrouw Sap.

Het CDA moet thans de gevolgen van Verhagens roekeloosheid dragen. Verschillende (oud-)partijgenoten hebben hem tegen deze koers gewaarschuwd.

Het is tragisch om te zien dat het CDA, waarvan de leiding nog maar twee jaar geleden verkondigde dat het in de Tweede Kamer 'nog altijd de grootste is', thans naar de zesde plaats op de parlementaire ranglijst is afgezakt, door de PVV demonstratief als oud vuil wordt behandeld en dat het zich zo laat behandelen.

In de Tweede Kamer zijn de twee grote middenpartijen, PvdA en CDA, qua omvang en qua inhoud verschrompeld. Onder de kabinetten-Lubbers en - Kok (1982-2010) waren zij, en de VVD, in staat getweeën voor een ruime parlementaire meerderheid te zorgen. Bij de formatie van het eerste kabinet-Balkenende werd voor die parlementaire meerderheid een beroep gedaan op de LPF - een deerlijke mislukking.

Thans moet de PVV bijdragen tot een stabiel kabinet, dat het land goed kan besturen. Maar Wilders wordt niet gehinderd door een greintje verantwoordelijkheidsgevoel. Hij provoceert naar hartelust en destabiliseert het kabinet dat hij voorgeeft te gedogen.

Wilders wil het onderste uit de kan, maar loopt het risico dat hij het deksel op de neus krijgt. Het is te hopen dat VVD en CDA zich uit de tang van de PVV kunnen bevrijden en een eind kunnen maken aan de verwrongen politieke constellatie waaronder dit land gebukt gaat en die in het buitenland niet wordt begrepen.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.