Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

PvdA weggevaagd: de grootste nederlaag ooit

Home

Maaike van Houten

Lodewijk Asscher (derde van links), moet de wonden likken. © EPA

Na het sterke optreden van PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher bij het slotdebat hadden PvdA’ers weer nieuwe moed verzameld. Daarom komt de klap van de exitpoll om negen uur ’s avonds in een zaal op het Amsterdamse Westergasterrein des te harder aan. 

De tweede partij in de Tweede Kamer duikelt na vier jaar regeren met de VVD, van 38 naar 9 zetels – en dat is zo dramatisch dat mensen in de volle zaal minutenlang sprakeloos zijn.

Lees verder na de advertentie

Lodewijk Asscher komt rond 22.15 uur het podium op. "Dit is een bittere avond voor de PvdA", zegt hij. "De uitslag is ongelooflijk teleurstellend. Maar de uitspraak van de kiezer hebben we te respecteren. Dat hoort in onze democratie, hoe moeilijk het ook is."

Maar het is wel een ongekend verlies voor de PvdA, de grootste nederlaag ooit. “Ik ben nog even aan het bijkomen”, zegt Jet Bussemaker, minister van onderwijs. Ze was, zei ze vlak voor de eerste uitslagen, op alles voorbereid. Maar nu kijkt ze aan tegen negen zetels, een verlies van 29. “Je hoopt altijd dat het nog meevalt, maar dit valt niet mee.”

Ze noemt de uitslag ‘heel ernstig, ook voor de politiek’: “Het gaat er niet om wat je hebt bereikt, mensen kijken dus vooral naar je ideeën voor de toekomst. Wij zijn niet overtuigend geweest. Dit is een gigantisch drama, er valt verder niets over te zeggen.”

Lichtpuntje

Ook minister van buitenlandse zaken Bert Koenders moet even bijkomen na deze klap, nog groter dan die in 2002, toen de PvdA met Ad Melkert 23 zetels verloor en op 22 zetels uitkwam. Als sociaal-democraat, maar ook als minister van buitenlandse zaken, ziet hij een lichtpuntje: dat de PVV niet de grootste is geworden. “Vanuit mijn perspectief is dat belangrijk. Ook internationaal; dat de trend niet doorzet van een agenda tegen de Europese Unie en tegen de Islam.”

Maurice de Hond peilde de sociaal-democraten dit weekeinde op negen zetels, andere polls zaten rond de twaalf en dat al heel erg lang. Veel mensen in de uitverkochte zaal met honderden mensen waren vooraf optimistischer. “Ik heb tegen mezelf gezegd dat ik bij 15 zetels tevreden ben”, zei Bas Torenvliet bij voorbeeld, een 25-jarig lid van het Amsterdamse PvdA-bestuur. “Ik ben positiever dan de peilingen”, zegt Denise Klomp, nummer 70 op de lijst. “Dat merk je ook op straat, veel mensen trekken weer naar de PvdA.”

Dit is een hele dikke nederlaag. Dit voelen we met zijn allen.

Maar ze hebben dus niet gestemd op de PvdA. “Dit is een hele dikke nederlaag”, zegt voorzitter Hans Spekman. “Dit voelen we met zijn allen.”Hij zegt ook, dat de leden met elkaar en met de kiezers over deze enorme nederlaag moeten praten. Of dat ook consequenties moet hebben voor personen? Lodewijk Asscher is in december gekozen door de leden, hij won van Diederik Samsom. Zelf heeft Asscher eerder gezegd dat hij blijft, ook als de partij maar 12 zetels haalt. En in deze zaal is er veel lof voor hem.

Anderen dan? Zaterdag is er politieke ledenraad, dan bespreken de leden de uitslag van de verkiezingen. Wil Post, lid van het bestuur van de Rooie Vrouwen, wil het wel over de rol van Spekman hebben. De lijsttrekkersverkiezing is volgens haar ‘strategisch een hele verkeerde beslissing geweest.”

Maar Egbert de Vries, lid van het partijbestuur, zegt: “Het lijkt me onwaarschijnlijk dat we verliezen dankzij een persoon. We moeten allemaal consequenties trekken. Iemand offeren, dat vind ik meer iets voor de Inca’s. We moeten nu in gesprek met elkaar.”

Iemand offeren, dat vind ik meer iets voor de Inca’s

Egbert de Vries

“Morgen begint de opbouw”, zegt Jeroen Dijsselbloem, minister van financiën en nummer drie op de lijst. Hij krijgt een oorverdovend applaus. Het zijn woorden die Asscher herhaalt. “De sociaaldemocratie zal terugkomen en het bouwen begint vandaag”, zegt hij voordat hij snel verdwijnt. 

Lees ook: Exitpolls: VVD opnieuw de grootste, GroenLinks wint fors

Deel dit artikel

Dit is een hele dikke nederlaag. Dit voelen we met zijn allen.

Iemand offeren, dat vind ik meer iets voor de Inca’s

Egbert de Vries