Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Protesten docenten worden beloond: lerarenregister is van de baan

Home

Gerrit-Jan Kleinjan

Minister Arie Slob voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media (ChristenUnie). © ANP

De verplichte inschrijving in een nationaal lerarenregister is op het laatste moment van de baan. Minister Slob begint helemaal opnieuw.

Opnieuw hebben protesten van leraren geholpen. Vorige week al kregen docenten in het basisonderwijs dankzij stakingen en protesten een behoorlijke loonsverhoging, nu werpt ook het verzet tegen het verplichte lerarenregister vruchten af. 

Lees verder na de advertentie

Onderwijsminister Arie Slob haalt op de valreep een streep door de inschrijving van alle 230.000 Nederlandse docenten in het basis-, voortgezet en speciaal onderwijs in een landelijk register. Dat zou per 1 juli worden ingevoerd, maar is volgens Slob “te veel een doel op zichzelf geworden, terwijl het bedoeld was als middel om de beroepsgroep te ondersteunen.”

De manier om leerkrachten aan het register te krijgen zou zijn uitgelopen op een ‘technisch-bu­reau­cra­ti­sche exercitie’

Hoe zat het ook alweer? Het register, een plan uit 2012 van het vorige kabinet, was bedoeld om de kwaliteit van de leraren te verbeteren, maar stuitte al snel op ongekende weerstand bij docenten en schoolbestuurders. Wat de leerkrachten vooral stak is dat zij zich niet vertegenwoordigd voelden door de organisatie, de Onderwijscoöperatie, die de regels voor het register opstelde. Het wantrouwen vrat zich in de loop van de tijd alleen maar dieper in. Zo tekenden anderhalf jaar geleden enkele tienduizenden docenten protest aan via de online-petitie ‘stopditlerarenregister’. 

In hun visie werden de leraren onderworpen aan de willekeur van een afvinklijst. “Een register, zoals bij advocaten, moet ervoor zorgen dat er zich geen ongediplomeerden in de beroepsgroep actief zijn. Het lerarenregister werd echter een afrekeninstrument, een middel om leerkrachten te dwingen om ze te blijven professionaliseren”, zegt Jan van de Ven, basisschooldocent en initiatiefnemer van PO in actie.

Helemaal opnieuw

Niet alleen waren docenten in alle staten over het register, ook de Onderwijsraad, een belangrijk adviesorgaan van het kabinet, velde vorig jaar oktober een vernietigend oordeel. De manier om leerkrachten aan het register te krijgen zou zijn uitgelopen op een ‘technisch-bureaucratische exercitie’. “Het register was er al, zonder dat precies duidelijk was wat de voorwaarden waren”, zegt René Kneyber, die lid is van de Onderwijsraad, docent wiskunde en onderwijscolumnist van Trouw.

Slob begint helemaal opnieuw. Het Eerste Kamerlid Alexander Rinnooy Kan (D66) is door de minister aangewezen als ‘verkenner’ om te kijken wat er allemaal nodig is om de positie van leraren te versterken. Want dat er iets moet gebeuren, is volgens Slob overduidelijk. ‘Tot nu toe is bekwaamheidsonderhoud onder leraren te vrijblijvend geweest en te veel op ad hoc basis georganiseerd’, schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer.

Wat voortgang extra gecompliceerd maakt is geen enkele organisatie namens alle leraren lijkt te kunnen spreken. ‘Wat ontbreekt is een gezaghebbende en samenbindende beroepsorganisatie’, merkt Slob op. Veel leraren voelen zich bijvoorbeeld niet vertegenwoordigd door de vakbonden. 

Het aanstellen van een verkenner, betekent in de Haagse politiek weleens dat een ingewikkelde kwestie op de lange baan wordt geschoven

Volgens Slob moet de leraar de regie terugkrijgen. Hij wil een beroepsgroep niet van bovenaf opleggen, maar hoopt wel dat er snel zo’n vertegenwoordiging komt waar alle docenten mee kunnen leven. Om een goed beeld te krijgen van wat docenten willen, is het de bedoeling dat Rinnooy Kan nog voor de zomer gesprekken voert met lerarenorganisaties, leraren en andere betrokkenen. 

Het aanstellen van een verkenner, betekent in de Haagse politiek weleens dat een ingewikkelde kwestie op de lange baan wordt geschoven. Toch verdenkt Van de Ven de onderwijsminister daar niet van. “Dit is een logische eerste stap. Er is op dit moment geen enkel gremium waarin wij als leraren in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs zijn vertegenwoordigd. Dat zal er toch eerst moeten komen voordat we verder kunnen.”

Op zich vindt hij de gedachte achter een register niet verkeerd. “Maar het is te vroeg om nu al een einddoel te stellen. Eerst een nieuwe vertegenwoordiging van docenten, waarin zowel degenen vertegenwoordigd zijn die bij een vakbond zijn aangesloten als degenen die dat niet zijn. Daarna liggen alle opties nog op tafel.”

Kneyber ziet een register wel als ideaal, zolang docenten maar inspraak hebben. “Want ik denk dat het goed is om te weten wie er voor de klas staat en of docenten geschikt zijn. Zoiets zou ook goed zijn voor het zelfbewustzijn van docenten.” 

Lees ook: Leraren willen geen registratieplicht

Het had een register moeten worden waar leraren trots op zijn. Maar het lerarenregister dreigt te verworden tot een bureaucratische exercitie, schreef de Onderwijsraad onlangs, waar docenten zich tegen verzetten. Waar ging het mis?

Lerarenregister verdeelt het docentencorps

De Tweede Kamer stemt vandaag in met het lerarenregister, dat opleiding en (bij)scholing van docenten bijhoudt. Het onderwerp leidt tot felle discussies in de lerarenkamer.

Deel dit artikel

De manier om leerkrachten aan het register te krijgen zou zijn uitgelopen op een ‘technisch-bu­reau­cra­ti­sche exercitie’

Het aanstellen van een verkenner, betekent in de Haagse politiek weleens dat een ingewikkelde kwestie op de lange baan wordt geschoven