Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Prostitutie / Zo'n leven, dat kan de bedoeling niet zijn

Home

door Yvonne Globert

Op de Amsterdamse Wallen is een legertje christelijke hulpverleners actief. Van diverse signatuur. De een wil de hoeren helpen uit het vak te stappen, de ander is uit op bekering. ,,Ik dacht: niemand hoort zo te leven, met zoveel emotionele pijn.'' Een reportage.

Op de Oude Achterburgwal in Amsterdam moet je altijd uitkijken, anders staat er iemand op je tenen. Het wemelt er van de mannen. Of het nu maart is, met regen en kou, of mei, als toeristen door de stad zwermen. Aziatische meisjes drijven Duitse scholieren -uitje vóór hun examen- een smalle steeg door. Verderop schreeuwen jongeren terwijl een van hen een peeskamer binnengaat. De prostituee trekt het gordijn dicht.

Tussen de mannen lopen christenen rond die de prostituees aanspreken. ,,Hoe gaat het? En met je vriend?'' Toos Heemskerk weet wat ze moet zeggen om de meisjes hun deuren te laten opendoen. Ze is sinds negen jaar coördinator voor de hulpverleningsorganisatie Scharlaken Koord, onderdeel van de stichting Tot Heil des Volks.

Kijk, zegt Heemskerk. Ze wijst naar de overkant van de gracht. Een pooier, zegt ze. ,,Hij controleert of zijn vrouwen wel werken.'' De loverboys zijn haar een doorn in het oog. Vooral jonge meisjes uit zwakke gezinnen belanden in een relatie met deze jongens. Uit liefde gaan ze zich prostitueren. Ze dragen de naam van hun 'vriend' als tatoeage, of soms als brandmerk op hun lichaam.

De professionals en vrijwilligers van Scharlaken Koord kijken of ze de vrouwen kunnen helpen met een 'uitstapprogramma'. Dat richt zich op het aanvragen van een ziektekostenverzekering en een uitkering. Ook helpen ze bij scholing en huisvesting en bemiddelen ze als de vrouwen hun kinderen niet meer mogen zien. Doel: weg van de straat.

Boekjes met verhalen van ex-prostituees en de getuigenissen van teamleden die zelf uit het vak komen, houden de meisjes een spiegel voor, zegt Heemskerk. En ze bieden perspectief: er is een ander leven mogelijk.

Beschouwt Scharlaken Koord prostitutie als zonde? Ja, zegt Heemskerk. ,,God heeft vrouwen niet gemaakt om per avond met tien of vijftien mannen achter elkaar naar bed te gaan. Zonde is uiteindelijk niets anders dan het doel missen waarvoor je bent geschapen.'' Heemskerk verwijst naar de bijzondere rol die prostituees in de Bijbel spelen; haar eigen organisatie dankt er haar naam aan. De hoer Rachab hielp twee mannen ontsnappen uit de stad Jericho door een scharlaken koord uit haar raam te hangen.

Sinds 2000 zijn bordelen legaal, de gemeenten geven vergunningen uit. Vrijwillige prostitutie is nu toegestaan, maar exploitanten mogen geen illegale of minderjarige prostituees in dienst hebben. Een meerderheid in de Tweede Kamer, zo bleek onlangs, wil nu ook seks met verslaafde prostituees bestraffen: zij bieden hun diensten niet vrijwillig aan.

Een 'neutrale' stichting als De Rode Draad ziet vrijwillige prostitutie als een normaal beroep. Ze vecht voor een betere controle op de wetgeving en betere werkomstandigheden. Christelijke organisaties als Scharlaken Koord maken zich juist sterk voor een blijvende status aparte van het beroep, vanwege de criminele randverschijnselen en de gevolgen voor zowel prostituee als prostituant. Zij proberen om hoeren uit 'het leven' te halen.

Volgens Henny Tinga, projectleider vrouwenpastoraat van het Leger des Heils, betekent de nieuwe wet van 2000 'meer toezicht, transparantie en bescherming' voor de prostituees. Het vrouwenpastoraat bestaat sinds 1948 in Amsterdam en is daarmee de oudste organisatie voor hulp aan prostituees.

Ook bij het vrouwenpastoraat is het doel: een toekomst in vrijheid, buiten de prostitutie. Jaarlijks legt het vrouwenpastoraat contact met zo'n 200 vrouwen. Het werk wordt bekostigd door het Leger des Heils, overheidssubsidie ontvangt het vrouwenpastoraat niet. In de praktijk moet het op eigen benen staan.

Dat gold ook voor een ander initiatief, uit 1982. Heroïneprostituees veroorzaakten in de jaren zeventig, tippelend achter het Centraal Station, veel overlast. Zusters van enkele rooms-katholieke orden en congregaties begonnen het Mirjamhuis, gevestigd op de tippelzone.

De franciscaan Huub Hodzelmans was voorzitter van het project, waar de meisjes wat konden eten en drinken, een douche nemen en een gesprek voeren als ze daar zin in hadden. ,,Uitgangspunt was: kom binnen, je bent de moeite waard en we hopen dat je dat zelf ook ontdekt.''

Vanwege de overlast verplaatste de gemeente Amsterdam de tippelzone naar de De Ruyterkade. Daar vestigden de zusters vervolgens de Huiskamer, ditmaal tot woede van de buurt. Het pand werd beschadigd, onder water gezet, gekraakt en met onverdunde lysol bewerkt. Niet veel later hief de burgemeester de zone op; de vrouwen waren overgeleverd aan mishandeling, beroving, verkrachting en zelfs moord. Dus kwam er een nieuwe tippelzone: de dankzij Rob Oudkerk nationaal bekende Theemsweg. De zone schoot zijn doel voorbij, slechts een handvol verslaafde vrouwen tippelde er en bezocht de meeverhuisde Huiskamer.

Halverwege de jaren negentig hield het project van de zusters al op te bestaan; het werd overgenomen door een overheidsinstelling. Dat bedroeft Hodzelmans nog steeds. ,,Bij ons waren de meisjes geen seksobjecten, konden ze even zichzelf zijn, werden er met hun eigen naam aangesproken.''

Vrouwen weg van de Wallen, dat wil de interkerkelijke stichting De Tweede Mijl ook. Henny Kruithof en Truida Schenk bezoeken ze al jaren, elke week. Geven een bloemetje op verjaardagen. Kruithof: ,,Ik zou hun moeder, om niet te zeggen hun grootmoeder kunnen zijn.'' Schenk weet nog hoe het was, toen ze voor het eerst jonge meisjes achter het raam zag zitten. ,,Ik dacht: niemand hoort zo te leven, met zoveel emotionele pijn.''

De vrouwen laten zich inspireren door hun overtuiging dat Jezus omziet naar mensen zonder maatschappelijk prestige. Dat God tegen prostitutie is. Daarom verstrekken ze geen condooms. Zij willen het werk van de vrouwen niet in stand houden.

Schenk en Kruithof verspreiden stripboeken onder de doelgroep. Jezus' ontmoeting met Maria Magdalena, volgens overlevering een bekeerde hoer, staat er ook in. Schenk: ,,Veel meisjes zijn christelijk opgevoed. Ze vragen ons om voor hen te bidden, of voor hun gezin.''

Soms zijn vrouwen bang dat christelijke organisaties uit zijn op bekering. Dat is niet uit de lucht gegrepen. Toos Heemskerk van Scharlaken Koord: ,,Maar we willen ze nooit tot het geloof dwingen. Wel kunnen we vertellen wat God in óns leven heeft gedaan.''

Op ex-prostituee Aisha (28) -ze wil haar volledige naam niet vertellen- maakten de gesprekken indruk. ,,Eerst was ik verward: hoe kan God van mij, een prostituee, houden? Dankzij het geloof heb ik nu afgerekend met drugs en prostitutie.'' Haar geschiedenis is er een van afwijzing door haar moeder, pleeggezinnen en ten slotte, vijftien jaar oud, tippelen. Nu heeft ze kinderen, hoopt ze haar schooldiploma te halen en een baan te vinden.

Voor De Regenboog speelt religiositeit in de hulp aan prostituees minder een rol. In 1975 begon de stichting interkerkelijk. Nu telt vooral de kwaliteit van de zorg, zegt teamleider Janneke van Loon, en niet meer de kerkelijke achtergrond van de medewerkers. ,,Toen een organisatie bij de nachtopvang eten wilde uitdelen, hebben we daarvoor bedankt, want er moest eerst uit de Bijbel worden voorgelezen.''

Voor broeder Hodzelmans staat zijn geloof zelfs de verkoop van condooms niet in de weg. ,,Help je of help je niet, daar gaat het om.'' En daar horen condooms bij, zegt hij met een lachje. ,,We hadden ze in verschillende smaken.''

Deel dit artikel