Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Prostitutie toestaan was een fout

Home

Perdiep Ramesar

De opheffing van het bordeelverbod is mislukt, stelt het Amsterdamse stadsbestuur. De seksbranche is er noch verantwoorder, noch veiliger van geworden. Nu wil de stad ervan af. Het aantal ramen’ wordt drastisch verminderd.

Amsterdam is de controle op de wereldberoemde Wallen kwijt. ’Foute’ ondernemers die seks en drugs verkopen en geld witwassen hebben er de regie.

De gemeente en het stadsdeel Centrum moeten drastische maatregelen nemen om de verloedering te keren, aldus burgemeester Job Cohen (PvdA) en wethouder Lodewijk Asscher (PvdA) maandag tijdens een afgeladen volle persconferentie in het dure hotel Krasnapolsky aan het randje van ’het afvoerputje van Amsterdam’: de Wallen, waar prostitutie de dominante factor is, bezorgen de bestuurders hoofdpijn.

Het Amsterdamse stadsbestuur geeft met pijn in het hart toe dat de opheffing van het bordeelverbod de stad niets goeds heeft gebracht. Door de legalisering van prostitutie konden de seksondernemers juist nog prominenter naar buiten treden. „Toen het bordeelverbod nog van kracht was, waren die ondernemers nog terughoudend. De branche werkte op de achtergrond, clandestien. Het was ongrijpbaar, maar na de opheffing van het bordeelverbod is de seksbranche zich beter gaan manifesteren”, zegt stadsdeelvoorzitter Els Iping (PvdA).

Een wandeling over de Wallen laat meteen zien wat ze bedoelt. De rode neonlichten branden allemaal, de seksclubs hebben allemaal gigantische uithangborden en lichtbakken. Op welk tijdstip dan ook, iedereen weet onmiddellijk waar hij is, namelijk in het wereldbekende Red Light District van de hoofdstad. De gemeente kan de ondernemers niet dwingen hun reclame weg te halen, omdat ze zich allemaal; beroepen op het ’overgangsrecht’: als de vorige eigenaar al iets buiten had hangen, mag het blijven. Zo is uiteindelijk letterlijk de rosse buurt ontstaan.

In die rosse buurt is het nooit rustig. Er zijn altijd mensen, altijd open bordelen, altijd drukke kroegen. Die sfeer gaf Amsterdam extra kleur, maar nu wil de gemeente de regie terug. „De macht over de Wallen moet terug naar de gemeenschap. Het is afgelopen met gedogen en ook die grote lichtbakken en uithangborden zullen verdwijnen”, stelt Iping.

De betaalde liefde werd al in 1413 gereguleerd in een zogeheten keur. Reden hiervoor was dat prostitutie in een grote handelsstad als Amsterdam niet te voorkomen was. Keuren waren bestuursmaatregelen die opgesteld werden door de schout en schepenen in samenspraak met de burgemeester. Een keur werd onder klokkengelui afgekondigd op de Dam. De keuren staan opgetekend in boeken. Daarin stond wat betreft prostitutie dat de vrouwen alleen in de Pijlsteeg en de Halsteeg (nu de Damstraat) mochten werken. Op die manier konden ’goede vrouwen ende maechden’ die twee straten mijden, zodat ze niet met het slechte voorbeeld werden geconfronteerd. Alleen dienaren van de schout mochten bordelen openen in de stad. Anderen met een bordeel riskeerden een boete van drie pond.

Desondanks bleef de rosse buurt uitdijen. De Wallen werden een trekpleister voor toeristen, maar niet het gewenste soort. „Aan brallende Britten die alleen drinken en een prostituee bezoeken, hebben we niets. Ze nemen geen goed hotel, eten niet in de betere restaurants en bezoeken geen andere trekpleisters, zoals onze musea. Het is de vraag of we hen voor de stad willen behouden”, zegt wethouder Asscher daarover.

Een spagaat lijkt het wel. De opheffing van het bordeelverbod was ooit bedoeld om de situatie van de vrouwen te verbeteren door ze uit de illegaliteit te halen. Nu vindt de gemeente dat de branche te veel naar buiten treedt. Maar de registratie van de vrouwen bij de Kamer van Koophandel en de Belastingdienst hebben de schaduwkanten van de prostitutie niet doen verdwijnen. Er zijn nog steeds te veel zwartwerkers, illegalen en minderjarigen, zegt de stadsdeelvoorzitter. „Veel vrouwen werken hier tijdelijk. Niemand kent ze, terwijl vroeger iedereen op de Wallen elkaar kende. De samenhang is verdwenen met de komst van buitenlandse, nu vooral Oost-Europese slachtoffers van vrouwenhandel, die hier aan het werk worden gezet.”

De Amsterdamse prostitutiebuurt trekt ook drugsdealers, verslaafden en daklozen aan. Daarom wordt een aantal inloophuizen voor zwervers gesloten. De mensen die daar kwamen zullen zoveel mogelijk worden opgevangen in werkvoorzieningen als zorgboerderijen en schoonmaakprojecten. De gemeente wil ook woonvoorzieningen creëren waar verslaafden kunnen worden begeleid, zegt bestuurlijk adviseur en ex-wethouder Bea Irik. „Zo wordt de wijk op alle fronten verbeterd. De prostitutie en de overlast worden minder, en daarmee de ranzigheid. Buurtbewoners vinden het al steeds beter gaan. Er is veel bereikt vergeleken met tien of zelfs vijf jaar geleden.”

Vooral in de seksbranche gaan miljoenen om. Kamers worden verhuurd voor honderd of tweehonderd euro per dag en dat voor zeker 350 prostitutieramen in de hele buurt. Daarbij komt de winst uit de coffeeshops, smartshops, seksbioscopen en kroegen. „Daarvan komt niets terug bij de gemeenschap”, zegt Iping. „Een paar grote seksbazen voeren de regie. Ze houden de prijzen van hun vele panden kunstmatig hoog, zodat andere ondernemers of concurrenten geen voet aan de grond krijgen. Die paar mannen zijn de baas over deze wijk. Maar het tij gaat keren. Net als dat is gebeurd bij de grootste seksbaas, Charles Geerts, zullen ook de andere laagwaardige ondernemers eraan moeten geloven.”

De gemeente en het stadsdeel gaan strenger controleren en handhaven. Elke verdachte onderneming wordt gescreend met de wet Bibob, bedoeld om illegale en criminele activiteiten te onthullen. Bij die screening zal er een natuurlijke selectie plaatsvinden, waarbij de foute bedrijven geen vergunning meer krijgen of die verliezen. Prostitutiepanden worden gesloten. Daarvoor moet de gemeente panden opkopen van particulieren. Dat gaat tientallen tot honderden miljoenen kosten, zegt wethouder Asscher. Een gigantische investering, maar wil een gemeente de wijk weer terugkrijgen, dan kan dat volgens de stadsbestuurder niet anders. De door Stadsgoed BV aangekochte panden, zoals die van Charles Geerts, worden gerenoveerd en voor andere doeleinden ’herontwikkeld’. Hoogwaardige horeca, creatieve bedrijven en woonappartementen moeten in de plaats komen van de prostitutie.

Dat geldt voor het grootste deel van de Wallen. De Oudezijds Achterburgwal wordt echter een zone waar de ramen grotendeels open blijven, maar dan onder strikte voorwaarden van de gemeente.

Die voorwaarden wijken weinig af van het staande beleid. Vrouwen mogen niet worden onderdrukt, uitgebuit of mishandeld. Ook worden illegale en minderjarigen niet meer getolereerd. En dat is juist waar Mariska Majoor, ex-prostituee en woordvoerster van het Prostitutie Informatie Centrum, bang voor is. Want waar gaan de vrouwen naartoe als de ramen worden gesloten?

„De kans is aanwezig dat ze juist weer de anonimiteit in gaan via escort, tippelen of met een pooier. Als ramen dichtgaan, kun je er donder op zeggen dat de vrouwen óók weg moeten en worden gedwongen om op gevaarlijkere manieren hun geld te verdienen”, aldus Majoor.

De bestuurders reageren laconiek. Ze vinden heus wel een andere legale werkplek, of ze kunnen de hulpverlening in, stelt burgemeester Cohen. „We kunnen nooit honderd procent uitsluiten dat er vrouwen over het randje vallen en toch in de illegaliteit gaan werken. Maar we werken aan plannen om ze zoveel mogelijk te bereiken en te helpen, zodat ze óf stoppen met het werk, óf een goede en veilige werkplek vinden.”

Deel dit artikel