Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Profiel van paus Benedictus XVI

home

Redactie

© afp

Kardinaal Joseph Ratzinger is een groot theoloog, met net zo'n zwartgallige kijk op mensen als ooit kerkvader Augustinus, schreef Trouw-redacteur Ton Crijnen in 2005.

De witte toog die kardinaal Ratzinger als paus Benedictus XVI nu permanent moet dragen, zal hem als gegoten zitten. Want ook als kardinaal verruilde hij de soutane slechts zelden en niet graag voor het burgerpak.

In tegenstelling tot bij zijn voorganger, althans in diens goede jaren, zal 's avonds het licht in de werkkamer van paus Benedictus vroeg uitgaan. Hij kan niet tegen laat opblijven. Overigens is hij al om zes uur 's morgens uit de veren, en volgt dan het wereldnieuws via de satelliet-tv.

Ook qua publieke uitstraling heeft Benedictus XVI weinig weg van de grote communicator Johannes Paulus II. Een vrouwelijke kennis van hem zei: ,,Je krijgt nooit echt contact met hem. Hij houdt altijd iets afstandelijks. Hij is sowieso meer geest dan lichaam. Een Einzelgänger, met weinig echte vrienden.'' De Vlaams-Nederlandse theoloog Edward Schillebeeckx: ,,Het moeilijkste was tijdens de koffiepauze over koetjes en kalfjes praten: dat kan ie niet.''

De nieuwe paus, zeggen mensen die hem goed kennen, heeft een zwartgallige kijk op mensen. Hij legt sterk de nadruk op zonde, schuld en boete. Spreekt over de hedendaagse maatschappelijk-culturele situatie zoals kerkvader Augustinus over het Romeinse rijk. Er is zijns inziens een ontwikkeling gaande die naar de verdoemenis leidt. De enige die dit kan tegenhouden, is de rk kerk: de plaats waar onder leiding van de hiërarchie in een traditioneel liturgische setting naar de Schrift wordt geluisterd. Als voorzitter van het college van kardinalen zei hij maandag bij het begin van het conclaaf: ,,Een volwassen geloof volgt niet de mode van de dag.''

Al twintig jaar geleden zei de Nederlandse moraaltheoloog W.M.E. Logister: ,,Ratzinger beseft niet dat in onze cultuur, die eeuwenlang sterk werd bepaald door het gedrag van de kerk, cultuurkritiek tevens kerkkritiek is. Deze realiteit druist in tegen zijn kijk op de rk kerk als een societas perfecta (ideale gemeenschap), immuun voor invloeden van buiten. Dat Gods geest ook wel eens buiten de kerk zou kunnen werken, gaat er bij hem niet in.''

Vaticaanexpert Hebblethwaite, noemde hem ooit ,,de opperwachtmeester van de kerkelijke brandweer die met zijn Vaticaanse spuitgasten overal heen snelt waar maar het kleinste vlammetje modernisme dreigt op te flakkeren.''

Uiterlijk lijkt paus Benedictus XVI, zoals Joseph Ratzinger nu heet, weinig op de kerkelijke potentaat voor wie velen hem houden. Eerder ziet hij eruit als een verlegen kamergeleerde: liefhebber van klassieke muziek (Mozart, Beethoven) en van boeken (Herman Hesse). Hij houdt niet van alcohol en is naar eigen zeggen 'metafysisch incapabel' tot het besturen van een auto. Reden waarom hij zich laat rondrijden in een oude Mercedes. Zijn bescheiden afkomst -vader Joseph politieagent, moeder Maria kokkin- heeft hij nooit verloochend.

Hoe je ook over de nieuwe paus mag denken, niemand kan ontkennen dat hij een eerste klas vaktheoloog is en een diepzinnig intellectueel. Over zijn bestuurskwaliteiten lopen de meningen uiteen. Een naaste medewerker uit de tijd dat Benedictus XVI nog aartsbisschop van München was (1977-1981), zegt: ,,Ratzinger is een onzekere man die juist daarom vaak autoritaire besluiten nam. Hij wilde alles zelf regelen. Hij reageerde soms te snel, zonder eerst rustig over een zaak na te denken en zijn medewerkers om advies te vragen. Hij omringde zich het liefst met 'ja'-knikkers.''

Anderen zijn milder in hun oordeel en menen dat hij in zijn functie als prefect van de Congregatie voor de geloofsleer (sinds 1981) flink aan zelfvertrouwen en daadkracht heeft gewonnen. In elk geval kan men hem geen moed ontzeggen, getuige de eerdergenoemde rede van maandag waarmee hij tegen het kiescollege leek te zeggen: take it or leave it.

Joseph Ratzinger
Joseph Ratzinger, geboren in 1927 in Beieren, zat in de laatste weken van de Tweede Wereldoorlog in een krijgsgevangenenkamp. Hij volgde daarna de priesteropleiding, eerst in Tübingen, later aan de conservatievere universiteit van Regensburg. In 1951 werd hij priester gewijd. Tijdens het Tweede Vaticaans concilie was hij aanwezig als assistent. In 1977 werd hij bisschop van München en kort daarna kardinaal. Johannes Paulus II benoemde hem in 1981 tot leider van de Congregatie voor de geloofsleer, met als opdracht het in stand houden van de katholieke tradities. Op 19 april 2005 kiest het college van kardinalen hem tot paus Benedictus XVI.


Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.