Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Proces Wilders: gevecht tussen magistrale ego's

Home

De zaak-Wilders was doorgestoken kaart. Dat is van alle onthullingen in de Human-documentaireserie over 'het proces van de eeuw' toch wel de grootste. Wat we zagen, was geen racismeproces tegen een PVV-politicus, maar een competentiestrijd tussen magistrale ego's. Toen het Openbaar Ministerie, tegen zijn zin, door raadsheer Schalken van het Amsterdamse gerechtshof werd gedwongen Wilders te vervolgen, heeft het, om advocaat Spong te citeren, 'een lange neus gemaakt naar het hof': wij eisen vrijspraak. Kwam Wilders vrij dankzij een hanengevecht? Het OM zegt in de documentaire uiteraard van niet, maar Schalken kan zich niet aan die indruk onttrekken: "Het was niet loyaal van het OM om zo fanatiek ten strijde te trekken tegen het hof."

Dankzij journalistiek vakwerk van hoog niveau buitelen de onthullingen in 'Het proces Wilders' over elkaar heen. Toverden Martin Maat en Hans Hermans vorige week de schimmige rol van CDA-minister Maxime Verhagen boven water - preventief verbod van 'Fitna' en bespionering van Geert Wilders - deze week kwamen de makers de schijnvertoning in de rechtszaal op het spoor. Steeds meer rijst de vraag of Wilders, om het cynisch te formuleren, wel een eerlijke en objectieve kans heeft gehad op een veroordeling. Hans Janmaat is voor heel wat minder bestraft, en de wetten zijn sindsdien niet versoepeld.

Kon de rechter, met dit halsstarrige OM tegenover zich, en nog afgezien van alle Moszkowicz-rellen om het proces heen, Wilders überhaupt nog wel veroordelen? De documentaire wekt sterk de indruk van niet. Twee openbaar aanklagers - Peter van Kesteren en discriminatiespecialist Ank Kengen - wilden de PVV-leider wel degelijk vervolgen, maar hun hoogste baas, Harm Brouwer, bracht dat standpunt niet over aan minister van justitie Hirsch Ballin. Sterker, het dissidente duo werd onder druk gezet om zich in de algemene lijn van het OM te voegen. Met succes. Van Kesteren pleitte, in weerwil van zijn overtuiging, tijdens een besloten zitting van het hof tegen vervolging.

Hoe heeft het OM het tweetal zo ver kunnen krijgen? Dreigen met overplaatsing of degradatie? Waartoe was het OM bereid in deze prestigezaak? Op die vragen zou je als kijker graag nog een antwoord krijgen. Zoals je ook precies zou willen weten hoe de ruzie tussen Brouwer (tegen vervolging) en Hirsch Ballin (vóór) zich heeft voltrokken.

Maar de oud-minister van justitie weet als topjurist behendig allerlei netelige vragen te omzeilen ('ik weet niet wie uw bronnen zijn, maar daar ga ik niet op in') en Brouwer is vertrokken als OM-baas en houdt het op een kort: "Weg is weg."

Dat Maat en Hermans ondanks die terughoudendheid toch geslaagd zijn in een bijna thrillerachtige reconstructie van dit monsterproces, komt door uitstekende research en slim gebruik van geheime bronnen. Door die combinatie weten ze de duimschroeven meestal ruim voldoende aan te draaien. Ofschoon dat bij sommigen helemaal niet nodig is. Schalken is zo gefrustreerd dat hij uit zichzelf wel leegloopt. "Uiteindelijk was niet Wilders de verdachte, maar ik", zegt hij in de slotaflevering. Een meesterzet van Moszkowicz? Of de ultieme triomf van het OM over het hof? Volgende week weten we meer.

Deel dit artikel