Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Privatisering nutsbedrijven werpt schaduw vooruit

Home

redactie politiek

DEN HAAG - De regionale energiebedrijven zijn te weinig klantgericht, geven nauwelijks informatie over de rekening, ze laten de prijzen stijgen en de bereidheid te investeren is dramatisch afgenomen in de afgelopen anderhalf jaar.

De Tweede Kamer, met inbegrip van minister Jorritsma van Economische Zaken, sprak er gisteren schande van. ,,De goeden niet te na gesproken. Maar ze moeten hun service snel verbeteren'', zei VVD-kamerlid Vôute.

In de anderhalf jaar dat de Tweede Kamer inmiddels heeft gedebatteerd over het wel of niet privatiseren van de regionale bedrijven in energie, is het gedrag van deze nutsbedrijven al dramatisch veranderd. Nog voor er wettelijk toestemming is gegeven, hebben ze al samenwerkingsverbanden afgesloten en overnamekandidaten gevonden. De bedrijven hebben één doel: zo snel mogelijk een commerciële, winstgevende onderneming worden.

Niets aan de hand, zolang de Tweede Kamer ook daadwerkelijk die privatisering toestaat. Maar vooralsnog wil een meerderheid niet verder gaan dan liberaliseren: de bedrijven moeten wel marktgericht en in onderlinge concurrentie gaan werken. Maar verkopen of een beursgang zit er nog niet in.

Die trap op de rem, is met name te danken of zo men wil te wijten aan de PvdA. Deze partij is er -zeer tegen de zin van de coalitiepartners D66/VVD- nog steeds niet van overtuigd dat er voldoende spelregels zijn. Ook is er nog geen sterke scheidsrechter om een eerlijke markt te bewaken. Hoeveel aanpassingen minister Jorritsma inmiddels al heeft gedaan, een kamermeerderheid blijft tegen.

Het probleem zit voor de PvdA (en de oppositie) vooral bij het eigendom en beheer van de stroomkabels. Die kabels zijn essentieel om energie aan bedrijven en gezinnen te leveren. De eigenaar van die regionale kabels, heeft daarmee de markt in zijn macht. Het is per definitie een monopolist in de regio.

En volgens PvdA-kamerlid en econoom Crone is duidelijk dat wie een monopolist op de vrije markt toelaat niet verbaasd moet kijken als die minder gaat investeren, concurrenten uitsluit en de prijzen voor de consument verhoogt.

Hij verwees daarbij naar KPN. Dat bedrijf is eerst geprivatiseerd en vervolgens is de markt pas geliberaliseerd. ,,Toen dachten we als overheid heel naïef: we kennen KPN. Die zal toch niet dwars gaan liggen. Maar elk besluit dat de toezichthouder Opta neemt om concurrentie toe te laten, wordt door KPN aangevochten. De investeringen zijn op een laag pitje gezet en de service is verminderd. Dat moeten we bij de energiebedrijven voorkomen.''

Crone verwees ook naar de discussie die gisteren eveneens in de Kamer werd gevoerd over de privatisering van de luchthaven Schiphol. Daar heeft het kabinet besloten dat Schiphol de grond en de start- en landingsbanen eerst moet verkopen aan de staat, voordat de luchthaven naar de beurs kan gaan. Reden hiervoor is dat de overheid anders veel te afhankelijk wordt van de grillen van het commerciële, maar monopolistische bedrijf. In ruil kan Schiphol de grond en de banen voor een bepaalde periode van de staat huren. Bij wangedrag kan de overheid ingrijpen door de concessie af te nemen.

Crone vindt nu dat de Schiphol-oplossing ook bij de bedrijven voor energie moet worden toegepast. Tenminste, totdat duidelijk is dat er voldoende en gezonde concurrentie in de energiemarkt is ontstaan.

Deel dit artikel