Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

President Zambia toont lef met eisen aan Chinese investeerders

Home

Seada Nourhussen

Michael Sata, president van Zambia: 'Investeringen moeten ten goede komen aan Zambianen' © reuters

"Ik verwelkom de investeringen van Chinese bedrijven, maar alleen als ze zich aan de wet houden." De nieuwe president van Zambia, Michael Sata, deed tijdens zijn eerste officiële afspraak met de Chinese ambassadeur Zhou Yuxiao iets wat weinig Afrikaanse leiders openlijk durven; voorwaarden stellen aan de investeringen van buitenlandse bedrijven.

Sata (74), die vorige week na eerdere pogingen in 2001, 2006 en 2008, de verkiezingen won, richt zijn pijlen vooral op Chinese bedrijven die twee miljard dollar hebben geïnvesteerd, vooral in kopermijnen. Die investeringen én de gestegen koperprijzen hebben Zambia, Afrika's grootste koperproducent, veel opgeleverd: werkgelegenheid, infrastructuur, ziekenhuizen.

Maar de Chinese aanwezigheid heeft ook commotie veroorzaakt. Arbeiders klagen over slechte werkomstandigheden en lage lonen in mijnen die door Chinezen gerund worden. In 2005 werden kopermijnwerkers beschoten die bij het Chinese management klaagden over hun salaris. Eind 2010 was er weer zo'n incident.

Slavernij
Sata sprak tijdens zijn verkiezingscampagne van 'uitbuiting' en zelfs van 'slavernij'. Voor zijn anti-Chinaretoriek kreeg de sociaal-democraat veel applaus. De nieuwe leider heeft gas teruggenomen, maar vindt nog steeds dat de Chinezen meer werk moeten bieden aan Zambianen.

"Het is alle investeerders toegestaan een beperkt aantal vaklui, die ze niet in Zambia kunnen vinden, van buitenaf mee te nemen. Maar mijn partij is bezorgd over de onbe perkte hoeveelheid mensen die uw investeerders meenemen", aldus Sata. "Uw investeringen moeten ten goede komen aan de Zambianen en niet aan de Chinezen." Ook al brengen jullie zakken geld mee, verwacht geen voorkeursbehandeling, wil Sata maar zeggen.

Uit de bocht
Dat klinkt bemoedigend, een Afrikaanse leider die aan zijn bevolking denkt in plaats van aan zijn eigen zakken. Maar Sata vliegt nogal eens uit de bocht. Toen hij in 2008 een gooi deed naar het presidentsschap, wilde hij de mijnconcessies van buitenlandse bedrijven intrekken als ze er niet mee instemden 25 procent van hun bedrijf aan Zambianen over te dragen. Ook beloofde deze man of action- één van zijn bijnamen - belastingverlagingen en meer geld voor de armen tijdens in de eerste drie maanden van zijn ambtstermijn.

De mediagenieke ex-oppositieleider wordt vanwege zijn simpele boodschappen als populist aangeduid. Zijn onstuimige taalgebruik en gedrag schaden het imago van het relatief rustige en welvarende Zambia, zeggen zijn tegenstanders. Vlak na Sata's overwinning zakte de kwacha, Zambia's munt, met vier procent.

Ondemocratisch
Sata zou ook ondemocratisch zijn; hij is alleenheerser binnen zijn partij. Onduidelijkheid over zijn opleidingsniveau - Sata beweert onder meer journalistiek te hebben gestudeerd in Groot-Brittannië maar daar zijn geen bewijzen van - maakt hem ongeliefd bij Zambia's elite.

Sata uit regelmatig zijn bewondering voor de dictatioriale Zimbabwaanse president Mugabe en onderhoudt warme banden met Taiwan, door Peking beschouwd als deel van China. Onder meer hierdoor dreigde China de banden met Zambia door te snijden, mocht Sata de verkiezingen winnen. Dat valt mee, gezien de ontmoeting van Yuxiao met Sata.

Toch moet de president zich vooral tegenover de gewone Zambianen nog bewijzen. Door zijn verkiezingsslogan 'meer geld in jullie zakken' heeft hij zichzelf hiertoe verplicht.

Deel dit artikel