Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Premier Japan wil pacifistisch artikel uit de grondwet hebben

Home

Van onze redactie buitenland

Japans pacifistische grondwet is verouderd en moet op de helling. Dat zei premier Shinzo Abe gisteren, op de 60ste verjaardag van de grondwet.

Dat Abe de ’Grondwetsdag’ aangreep voor zijn pleidooi, past in het beleid van de vorig jaar gekozen premier en het nationalistische program van diens regering. Abe noemt constitutionele vernieuwing – een thema dat al decennia op de agenda verschijnt en weer verwatert – een speerpunt.

Abe benadrukt telkens dat het de Amerikaanse bezettingsmacht was die de grondwet in 1947 heeft geschreven. Een nieuwe grondwet van eigen bodem biedt Japan kansen om zelfbewuster zijn rol in de wereldpolitiek op te eisen, aldus de premier.

Artikel 9 van de Japanse grondwet bepaalt dat Japan geen staand leger mag onderhouden. Maar de 240.000 militairen van Japans ’Zelfverdedigingsmacht’, met een jaarbudget van 30 miljard euro, staan hun mannetje. Gezien de militaire opkomst van ondermeer Noord-Korea en China is het hoog tijd om de schizofrenie over het Japanse leger, dat zo niet mag heten, op te heffen, vindt Abe.

De speelruimte van de landsverdedigers is de laatste jaren opgerekt. Zo stuurde het land 600 militairen naar Irak, al hadden die geen gevechtstaak. In januari dit jaar kreeg het ’agentschap’ dat voor de landsverdediging de status van ministerie.

De meeste Japanners staan niet te trappelen om de grondwet aan te passen aan de praktijk. Volgens opiniepeilingen vindt een ruime meerderheid van de bevolking dat de grondwet hier en daar best herschreven kan worden. Maar slechts een derde stoort zich aan het door Abe gewraakte artikel 9. De helft wil die bepaling juist overeind houden.

Japans focus op economische ontwikkeling en afzien van militair vertoon heeft het land geen windeieren gelegd, vindt de oppositie. Abe en zijn LDP hebben er minder moeite mee om de buren in de regio, die slechte herinneringen bewaren aan de Japanse wreedheden tijdens de Tweede Wereldoorlog, te bruuskeren.

Zo zag Abe’s voorganger Koizumi er geen been in om de omstreden Yasukuni-schrijn, waar ook oorlogsmisdadigers geëerd worden, een jaarlijks bezoek te brengen. Abe zelf beweerde in maart dat de vrouwen die in de Tweede Wereldoorlog als ’troostmeisjes’ Japanse soldaten moesten bedienen, dat uit eigen vrije wil deden. Zijn regering wil voorts dat scholieren patriottisme wordt bijgebracht, ondermeer door nare passages uit de geschiedenisles-boeken te schrappen.

Abe’s regering wil nog deze maand een wet aan het parlement voorleggen, die voorziet in een procedure om de grondwet, middels referendum, te wijzigen. Het lijkt, gezien de stemming onder het volk, onwaarschijnlijk dat artikel 9 sneuvelt. Maar het getouwtrek daarover zal de komende tijd weer goed zijn voor een serie diplomatieke ruzies.

Deel dit artikel