Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Podium voor grenzeloze vernieuwers

Home

STAN RIJVEN

Met zijn eigenzinnige programmering is de World Music Meeting in Nijmegen een parel onder de festivals. Komend weekend vindt de 29ste editie plaats.

Een Indiase housepionier, een afrobeatlegende uit Ghana en een Colombiaanse supergroep: ze komen allemaal voorbij op de 29ste Music Meeting in Nijmegen. Het toonaangevende Britse muziekblad 'Songlines' zette het festival in zijn Festival Top-25 van 2013. Niet zo verwonderlijk gezien de eigenzinnige programmering met het puikje van de internationale jazz- en worldscene dat elkaar ontmoet in het idyllisch gelegen Park Brakkenstein voor concerten en jamsessies.

Er is aandacht voor de laatste trends, zoals de tradi-modern stijl van Jupiter uit Congo. Maar ook ruimte voor experiment, zoals met het Bridge-project van de Braziliaanse popster Lenine en de Nederlandse pianist Martin Fondse.

Martin Fondse & Lenine
"Singer-songwriter Lenine is een grote naam in de hedendaagse Braziliaanse muziek. Hij heeft zo'n 400.000 volgers op Facebook" vertelt Fondse. Toch heeft hij hem pas vorig jaar leren kennen, via gemeenschappelijke vrienden: "Lenine pakte me meteen met de enorme drive waarmee hij zichzelf op gitaar begeleidt. Hij is geworteld in Braziliaanse muziek, maar zeker ook in rock en funk."

Tussen de negen premières op de Music Meeting valt 'The Bridge' op, een samenwerking tussen twee gelauwerde avonturiers. Lenine won twee Latin Grammy Awards, Fondse een Edison. Wat hen verbindt is tomeloze werkdrift en grenzeloze nieuwsgierigheid. "En we zijn allebei op een eiland geboren, ik op Tholen en Lenine in Recife." Lenine: "Recife is een havenstad in Noord-oost Brazilië en net als Amsterdam omgeven door water, vol eilanden en bruggen. In de zeventiende eeuw heette het nog Mauritsstad, toen Nederland enkele jaren over Brazilië regeerde. Met dit project slaan we een brug tussen beide landen en verschillende muziekculturen."

Lenine groeide op 'tussen Led Zeppelin en The Police' maar ook met een enorme rijkdom aan stijlen. "Brazilië is een continent op zich, waar muziek voortdurend in beweging is." Hij schreef voor sterren als Gilberto Gil en Sergio Mendes, werkte samen met Living Colour en Richard Bona en nu met een Nederlandse componist. Lenine: "Het gaat altijd om uitwisseling, om oversteken. Met dit project vier ik mijn dertigjarig artiestenjubileum. Martin maakt een selectie die hij totaal vrij mag bewerken."

Duizendpoot Fondse componeerde zowel voor de Cello Biennale, Freek de Jonge als voor Eric Vloeimans. De samenwerking met Lenine betekent voor hem "een ongekend fijn project, dit is echt luxe voor een componist". Met zijn eigen orkest, waarin jazz en klassiek versmelten, creëert Fondse veelkleurige muziekstructuren: "Ik kies vijftien stukken uit als een soort overzichtsexpositie. Die voorzie ik van bruggetjes waarin ik mijn eigen composities verwerk."

Jupiter & Okwess International
Voor een digiwijze generatie van indie-bands en platenlabels symboliseert Afrika geen armoede maar een muzikale goudmijn. Naast een wassende stroom aan heruitgaves van afrobeat, -soul en -funk biedt het ook een podium voor nieuwe trends, als 'tradi-modern'. Net als de Music Meeting, dat met Jupiter de grondlegger van het genre naar Nijmegen haalt.

Wie Kinshasa nog steeds met zoete rumba congolaise of tintelende soukous associeert, heeft even niet geluisterd. Vandaag domineren heftiger urban stijlen de hoofdstad van de Democratische Republiek Congo. Onder de noemer 'tradi-modern' bieden ze het Westen opnieuw inspiratie. Grote motor is de charismatische 'Rebel General' Jupiter.

"Je moet Kinshasa niet zien maar hòren, in ieder huis woont wel een muzikant", vertelt Jupiter Bokondji (1964) in 'Jupiter's dance'. In deze documentaire gidst de zanger je door de underground muziekscene van een metropool met zeven miljoen inwoners, die barst van de energie. Voor de vele straatbands en rapcrews biedt muziek er de enige kans om te ontsnappen aan het bestaan in een land dat - ondanks de gigantische rijkdom aan grondstoffen - haar bevolking nauwelijks kan voeden.

Uit de gonzende ghetto's van 'Kin' kwam met tradi-modern een nieuwe urban stijl voort. 'Tradi' verwijst naar de ritmes en instrumenten van de honderden etnische groepen die het land telt. Met de massale trek naar Kinshasa ging hun muziek er een nieuw leven leiden. 'Modern' duidt op de instrumenten, dikwijls gemaakt van gerecyclede spullen, en op de elektrische versterking waarmee deze muzikanten het straatrumoer proberen te overstemmen.

Twee tradi-modern bands schopten het al tot wereldfaam. De invaliden-groep Staff Benda Bilili en Konono Nr 1, die op zelfgemaakte duimpiano's en afgedankte megafoons hun traditionele Bazombo trancemuziek spelen. Ze mogen The Ex, Björk en Radiohead tot hun fans rekenen en stonden onlangs op het Minimal Music Festival in Amsterdam.

De flamboyante zanger Jupiter Bokondji is wellicht de volgende tradi-modern artiest die het gaat maken, immers de grondlegger van het genre. Wanneer hij als kind op percussie de begrafenisdiensten begeleidt die zijn grootmoeder leidt, komt hij in contact met de brede waaier aan muziektradities die de Congolese hoofdstad herbergt.

Zijn puberteit brengt Jupiter door in Oost-Berlijn (pa was diplomaat), daarna keert hij terug naar zijn geboorteland. In 1990 richt hij Okwess International op met muzikanten uit elf verschillende provincies. Daarmee reactiveert Jupiter 's lands traditionele ritmes en melodieën en injecteert ze met elektronische grooves.

Dankzij de documentaire en de Africa Express-toernee waarmee Blur-frontman Damon Albarn hem vorig jaar in Engeland introduceerde, krijgt Jupiter eindelijk de kans zijn ideeën in het Westen uit te dragen. De onlangs op het hippe label Out Here uitgebrachte cd 'Hotel Univers' vol rauwe en onweerstaanbare dansmuziek, moet het laatste duwtje geven. Tevreden constateert hij in 'Jupiter's dance': "Vandaag zijn er talloze bands die zich door onze muziekgeschiedenis laten inspireren. Zou ik nu verdwijnen, mijn missie is volbracht!"

Muziek uit Ghana, India en Colombia
Za 18/5: o.a. Jupiter & Okwess International (Congo), Nynke Laverman (Nld), Charanjit Singh (India); zo 19/5: o.a. Lenine & Martin Fondse Orchestra (Bra/ Nld), Hanggai (China), Ebo Taylor (Ghana); 20/5: o.a. Bassekou Kouyate (Mali), Ondatrópica (Colombia). Info: www.musicmeeting.nl

Lenine & Martin Fondse Orchestra nogmaals: vrij 17/5- Lantaren/ Venster (Rotterdam).

Deel dit artikel