Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Pleidooi om suiker als drug te beschouwen mist wetenschappelijke basis

Home

Wybo Algra

Kaneelstokken. © anp

Cocaïne, heroïne, nicotine, suiker. Jazeker, zoetigheid is net zo verslavend als de bekende drugs, en dus moet de overheid het gebruik ervan aan banden leggen. Aldus de Amsterdamse GGD-directeur Paul van der Velpen, gisteren in De Telegraaf.

Suiker verslavend? Daar zijn zeker aanwijzingen voor, bevestigt Wim van den Brink, hoogleraar verslavingszorg in het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum.

Wat is daarover bekend?
Van den Brink: "Er is veel onderzoek bij dieren gedaan naar hoe ze reageren op hoge concentraties zoete stoffen. Ratten, weten we nu, hebben soms zelfs liever suiker dan cocaïne. Je leert ze bijvoorbeeld dat ze op een pedaaltje moeten trappen om beloond te worden met een heel zoet drankje. Dan blijken ratten bereid te zijn heel hard te werken voor een beetje suiker. Stop je met belonen, dan blijven ze nog heel lang op dat pedaaltje trappen in de hoop dat ze alsnog hun beloning krijgen."

Duidelijke zaak?
"Om het zeker te weten, zou je ratten niet alleen die suiker moeten geven als beloning, maar daar ook een bestraffing aan koppelen, zoals elektrische schokjes. Vraag is of ze dan nog net zo hard op dat pedaaltje blijven trappen. Dat is verslaving: dat je met iets blijft doorgaan, ook al heeft het akelige gevolgen."

Hoe werkt een verslaving in het brein?
"Het brein heeft een beloningssysteem, in de vorm van specifieke stofjes die diep in de hersenen vrijkomen. Bij eten bijvoorbeeld, of bij seks. Daardoor verhongeren we niet en houden we de soort in stand. Maar we hebben ook een remsysteem, vooraan in de hersenschors. Daardoor kunnen mensen nadenken over gevolgen op de lange termijn en besluiten om die Mars toch maar niet te eten. Bij verslaafden is dat systeem uit balans. Ze zoeken heel sterk naar de beloning en hun rem functioneert niet goed."

Zijn er aanwijzingen voor een verslaafd brein bij obese mensen?
"Hun beloningssysteem is minder gevoelig voor gewone beloningen. Het brein reageert minder enthousiast op babyfoto's of autoplaatjes. Maar juist extra enthousiast bij het zien van eten. Een soortgelijk patroon zie je ook bij heroïne- en cocaïneverslaafden."

Bent u er al aan toe om suiker in het rijtje officiële verslavingen op te nemen?
"Nee. Ook al omdat ik me afvraag hoe specifiek een suikerverslaving is. Mensen die vreetbuien hebben, zijn niet alleen op zoek naar suiker maar ook naar vetten en koolhydraten. Met een suikertaks ben je er dus niet. Je zou bovendien verwachten dat deze mensen reageren op bepaalde geneesmiddelen, opiaatantagonisten, die inwerken op het beloningssysteem. Maar dat is niet zo, ze krijgen daardoor niet minder zin in suiker. Terwijl je dat wel zou verwachten als suikerzucht in biochemisch opzicht een verslaving als alle andere zou zijn."

Bovendien: shoppen, seks, eten - je kunt alles wel een verslaving noemen, toch?
"Dat argument zal zeker een rol hebben gespeeld bij het samenstellen van de nieuwe DSM-5, het handboek voor psychiatrie. Gokken heeft een plaats gekregen in het hoofdstuk verslaving. Maar er was volgens de deskundigen te weinig bewijs om overmatig eten, seks en winkelen ook tot de verslavingen te rekenen. Je zou zelfs depressiviteit een verslaving kunnen noemen: verslaafd aan negatieve gedachten. Maar op een zeker moment wordt het begrip verslaving dan inhoudsloos."

1 gevulde koek per dag
Een suikertaks, een wettelijke grens aan de hoeveelheid suiker in producten, stickers die waarschuwen voor het verslavende effect van suiker: GGD-directeur Paul van Velpen is vastbesloten de suikerconsumptie in te dammen. Zo wil hij makers van zoete sportdrankjes vol suiker laten vervolgen wegens 'misleidende reclame'.

Suiker is een belangrijke energiebron voor spieren en hersenen. Maar voedingsmiddelen als groente en fruit en brood bevatten al voldoende suikers. Het probleem zijn de toegevoegde suikers in voedingsmiddelen als koekjes, ketchup, frisdrank en likeur. Nederlanders eten jaarlijks gemiddeld zo'n 32 kilo aan toegevoegde suikers. In een gezond dieet is ruimte voor 300 à 400 calorieën (kcal) uit zulke producten per dag. Daar zit je al aan met één gevulde koek, aldus het Voedingscentrum.

Lees verder na de advertentie

 
Mensen die vreetbuien hebben, zijn niet alleen op zoek naar suiker maar ook naar vetten en koolhydraten. Met een suikertaks ben je er dus niet.

Deel dit artikel