Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Plasterk, investeer in wetenschap

Home

Gerdien de Jong en penvoerder van Landelijk Comité Bèta- actie

Ooit pleitte Plasterk voor meer geld voor wetenschap. De bezuinigingen gaan echter gewoon door.

Een maand voordat het huidige kabinet in 2007 aantrad hebben 44 prominente Nederlandse wetenschappers door middel van een paginagrote advertentie in NRC Handelsblad gepleit voor verhoging van de investering in wetenschap met 1 miljard euro per jaar. Onder deze bekende wetenschappers bevond zich ook Ronald Plasterk, de huidige minister van onderwijs.

De 44 winnaars van de Spinozaprijs vroegen om uitvoering van de aanbevelingen van de commissie Dynamisering, een door de regering ingestelde adviescommissie over de noodzakelijke stimulering van de kenniseconomie. Deze commissie had haar rapport uitgebracht vlak voor de kabinetscrisis, en de prijswinnaars vreesden dat de aanbevelingen in de nacht zouden verdwijnen. Deze vrees kwam uit: niemand heeft nog iets van de aanbevelingen van de commissie Dynamisering vernomen. Onder het huidige kabinet is de afbraak van wetenschappelijk onderwijs en onderzoek versneld.

Nederland is het enige land in de Europese Unie dat de afgelopen tien jaar geen groei van het onderzoeksbudget heeft gekend ten opzichte van de economische welstand. Het universitaire budget groeide hoogstens met het inflatiepercentage. Ondertussen neemt het aantal studenten toe, groeit de internationale competitie en wordt het onderzoek complexer en duurder. De uitgaven voor gebouwenonderhoud, pensioenpremies en salarissen stijgen. Dit alles leidt tot grote tekorten bij alle universiteiten.

Instellingen kunnen deze tekorten alleen wegwerken door reorganisaties en door mensen te ontslaan ontslagen. Dit bedreigt het voortbestaan van onderwijs en onderzoek. Voor onderwijs is wetenschappelijk personeel in vaste dienst nodig met een breed zicht op hun vakgebied. Het is dit personeel dat ontslagen wordt.

Bij de bèta-faculteit van de Universiteit Utrecht is in de afgelopen vijf jaar gereorganiseerd – een eufemisme voor mensen ontslaan – bij scheikunde, natuur- en sterrenkunde en bij biologie twee keer. Nu wordt er gereorganiseerd bij farmacie, terwijl bij wiskunde & informatica een reorganisatie dreigt. Het verlies aan personeel in vaste dienst zit tussen de 16 en 50 procent.

Bij biologie aan de Universiteit Leiden is 40 procent van het vaste personeel wegbezuinigd. Bij scheikunde aan de VU is in 2005 20 procent van de vaste staf verdwenen. Bij de bèta-faculteit in Utrecht, bij de VU en de UvA is nu weer een bezuiniging van 10 procent van het budget aan de orde, de zoveelste in een lange rij. De algemene daling van het aantal vaste arbeidsplaatsen valt niet te compenseren met het aanstellen van wetenschappelijk personeel in tijdelijke dienst. Onderzoek en onderwijs vragen om continuïteit.

De Europese en Nederlandse doelstelling voor overheidsuitgaven aan onderzoek en ontwikkeling is 1 procent van het BBP. In geen enkel jaar heeft Nederland deze doelstelling gehaald. Het percentage daalde onafgebroken van 2002 tot aan 2007. Op jaarbasis was er in 2006-2007 een verschil van 1,5 miljard euro: dat betekent dat het wetenschappelijk onderzoek in Nederland probeert te werken op 70 procent van de hoeveelheid geld die de opeenvolgende Nederlandse regeringen daartoe nodig zeiden te achten in het kader van de kenniseconomie. Investeren in kennis is een grote stimulans voor de economie, mocht Nederland naar een kenniseconomie streven. Hoe langer de investering in wetenschappelijk onderzoek wordt uitgesteld, des te hoger het bedrag wordt dat straks nodig is om een afgebroken universiteit en een afgebroken onderzoekstraditie weer te herstellen en volop mee te laten draaien.

Een investering in een kenniseconomie betekent een investering in kennis, in de infrastructuur van het wetenschappelijk onderwijs en onderzoek. Investering in wetenschap is bovendien een lange termijn kwestie. President Obama kende de National Science Foundation onlangs extra gelden toe. In april sprak Obama de National Academy of Sciences als volgt toe: „Op moeilijke momenten zoals nu zijn er mensen die zeggen dat we ons het niet kunnen veroorloven om te investeren in wetenschappelijk onderzoek. Daar ben ik het fundamenteel mee oneens. Wetenschap is belangrijker voor onze welvaart, veiligheid, gezondheid, milieu en kwaliteit van leven dan ooit tevoren.”

Laat de Nederlandse regering, met de winnaar van de Spinozaprijs Plasterk voorop, iets leren van deze wijze woorden en iets gaan maken van de Nederlandse kenniseconomie.

Lees verder na de advertentie
De minister van onderwijs, Ronald Plasterk

Deel dit artikel