Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

PGGM loopt voorop in verantwoord beleggen

home

Harry Hummels

'PGGM heeft ook in het verleden bedrijven uitgesloten die handelen in strijd met het beleggingsbeleid.' © anp
Opinie

HARRY HUMMELS   PGGM heeft het volste recht om zich uit Israël terug te trekken. Maar samenwerking met andere pensioenfondsen zou de boycot effectiever hebben gemaakt, stelt Harry Hummels.

 
Anders dan in Israël, gaat in Nederland de overheid niet over private investeringen

Eens in de zoveel tijd is er discussie over maatschappelijk ongewenste investeringen. Na acties tegen apartheid in Zuid-Afrika in de jaren zeventig en tachtig, kritiek op Shell in 1995 volgend op de dood van activist Ken Saro Wiwa en discussies over clustermunitie in 2007, zijn vandaag de investeringen in door Israël bezette gebieden voorpaginanieuws.

Deze discussie wordt in Nederland omzichtig en zorgvuldig gevoerd. Aan Israëlische zijde lijkt evenwel sprake van een zekere escalatie. Nadat het Nederlandse pensioenfonds PGGM zich terugtrok uit vijf Israëlische banken, ontbood Israël de Nederlandse ambassadeur.

Wat gebeurt hier nu werkelijk?

Naar aanleiding van de clustermunitiediscussie in 2007 hebben de Nederlandse pensioenfondsen een 'Praktische Commissie' ingesteld, die aanbevelingen deed. Vrijwel alle pensioenfondsen zijn daarna begonnen met verantwoord beleggen. De pensioenfondsen gebruiken daarbij vaak als referentiekader de tien uitgangspunten van de Global Compact, een VN-netwerk van bedrijven die willen werken volgens ethische uitgangspunten. Bescherming van mensenrechten en het respecteren van internationaal recht spelen in dit kader een belangrijke rol.

Geen boycot
Het logische gevolg van het hebben van een verantwoord beleggingsbeleid is het uitvoeren ervan. In het geval van de vijf Israëlische banken heeft PGGM besloten de investeringen van de hand te doen, nadat duidelijk was geworden dat de banken hun betrokkenheid bij financieringen in de bezette gebieden niet wilden en zelfs niet konden terugtrekken (zij zijn dit bij wet verplicht).

Een boycot is dit niet. Waar het hier in de kern om draait is een verschil van inzicht tussen private partijen die in het verleden op vrijwillige basis een (investerings)contract zijn aangegaan. De angst bestaat bij de critici dat als er een schaap over de dam is er meer zullen volgen. Dat is verre van waarschijnlijk.

Niet alle pensioenfondsen hebben een zo ver uitgewerkt beleid als PGGM. Het verleden wijst uit dat andere pensioenfondsen de maatregelen van dit fonds lang niet altijd volgen. Zo werd PGGM's uitsluiting van PetroChina (vanwege mensenrechtenschendingen in Soedan) slechts door enkele collega-fondsen gevolgd. Ook Walmart (vanwege de slechte arbeidsomstandigheden) is slechts door een minderheid van pensioenfondsen van de hand gedaan.

Politiek en handel
Anders dan in Israël, gaat in Nederland de overheid niet over private investeringen. Pensioenfonds PGGM heeft daarbij geen politieke intentie, maar geeft invulling aan zijn beleid van verantwoord beleggen. Het verwijt dat het beleggingsbeleid van PGGM inconsistent is, is onterecht. De vermogensbeheerder heeft ook in het verleden bedrijven uitgesloten die handelen in strijd met het beleggingsbeleid. Het besluit om niet te investeren in PetroChina viel al in 2008.

Politiek en handel zijn in onze mondiale wereld wel te onderscheiden, maar nooit helemaal gescheiden. De werkelijkheid is dat de nederzettingen gefinancierd zullen blijven. Is het niet met geld van Nederlandse pensioenfondsen dan wel met dat van Amerikaanse investeerders. Dat is dan ook het enige dat in de praktijk gebeurt: de ene investeerder vervangt de andere.

De vraag is wel hoe effectief dit instrumentarium is. Als het PGGM erom te doen is het beleid van de Israëlische banken te beïnvloeden, heeft een individuele dialoog weinig zin. Zelfs een grote belegger als PGGM is maar een zandkorrel in de woestijn van investeringen. Samenwerking met andere internationale beleggers zoals APG, het Noorse pensioenfonds, de Zweedse AP-fondsen, het Amerikaanse TIAA-CREF en vele anderen, zou voor dat doel eerder op zijn plaats zijn geweest.

Afscheid
Maar als het gewoon gaat om het vaststellen van een incompatibiliteit tussen het beleid van de banken en dat van de belegger, dan is er weinig aan de hand. PGGM heeft het recht om afscheid te nemen van beleggingen die niet passen in zijn eigen beleid.

Juist omdat de vermogensbeheerder getracht heeft dat zeer discreet te doen, valt hem weinig te verwijten. De Israëlische regering en haar sympathisanten reageren dan ook met een scherpte die niet past bij de ernst en de omvang van de situatie. Wat meer gevoel voor verhoudingen zou hier gepast zijn.

Harry Hummels: oud-voorzitter van de Praktische Commissie van de Nederlandse pensioenfondsen, hoogleraar ethiek, organisaties en samenleving en directeur Impact bij SNS Asset Management

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.