Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Pas op de plaats bij dementerende

Home

H et is nu ruim een jaar geleden dat de euthanasiepraktijk voor mensen met dementie werd opgerekt. Niet langer is het nodig dat deze wens actief wordt bevestigd door een patiënt bij wie de ziekte al te ver is gevorderd. Een eenduidige wilsverklaring vooraf, in de fase dat men nog wilsbekwaam is, voldoet. Vóór die verandering werd al gewaarschuwd dat dit tot problemen zou leiden. Het komt erop neer dat artsen iemand 'helpen' die daar op het moment zelf misschien wel niets van weet.


Het oordeel van de toetsingscommissie dat deze week naar buiten kwam, bevestigt die vrees met kracht. Een verpleeghuisarts die euthanasie verleende bij een oudere vrouw met vergevorderde dementie ziet dat op twee punten beoordeeld als onzorgvuldig. Deze vrouw had een wilsverklaring opgesteld waarin ze aangaf nooit naar het verpleeghuis te willen, en euthanasie te wensen op het moment dat ze dat zelf nodig achtte. De verpleeghuisarts zag de vrouw na opname lijden en besloot tot euthanasie. Maar de commissie wijst erop dat 'het moment dat de vrouw het zelf nodig achtte' niet meer aan de orde was: ze was immers wilsonbekwaam.


Zou dit punt in een volgende zaak nog te ondervangen zijn door een beter geformuleerde wilsverklaring, het andere kritiekpunt van de toetsers zal veel minder makkelijk te ondervangen zijn. De arts in kwestie is de daadwerkelijke uitvoering van de euthanasie begonnen door de vrouw een kopje koffie aan te bieden met een eerste dosis slaapmiddel. Alleen op die manier verwachtte de arts haar patiënte rustig genoeg te krijgen voor de verdere procedure. Dat is misleiding, zegt de toetsingscommissie, en mede daarom is ook de medische uitvoering van de euthanasie onzorgvuldig.


De vraag die blijft liggen, is deze: hoe moet een arts dan wel iemand tot euthanasie bewegen die niet meer wilsbekwaam is, die zich niet bewust is van wat er gebeurt en bij wie de kans groot is dat hij verschillende antwoorden geeft op de vraag of de procedure kan beginnen?


Het blijkt dat we in Nederland moeten kiezen tussen twee zaken die niet verenigbaar zijn, en misschien moet in deze zaak de rechter daar duidelijkheid over scheppen. Óf we accepteren dat mensen met vergevorderde dementie een uitzondering worden op de regel dat de dokter altijd moet vertellen wat hij gaat doen. Of in het andere geval maken we duidelijk dat euthanasie niet meer uitvoerbaar is zodra iemand wilsonbekwaam is geworden. De eerste optie betekent in feite het ontmenselijken van patiënten in hun laatste levensfase, en is daarom onwenselijk. De les zal daarom moeten worden, hoe pijnlijk ook, dat iemand met dementie er voor een verantwoorde euthanasie tijdig bij moet zijn.


De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Deel dit artikel