Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Participatiewet zet gehandicapten juist buitenspel

Home

Erik van Zwam en Joost Morel

Mirjam (links) en Amelia. 'Als de dagbesteding niet meer wordt vergoed is dat een ramp. Dan moeten we thuiszitten en komen we in de bijstand terecht.' © Bart van der Moeren

Meer gehandicapten aan het werk. Dat is het doel van de Participatiewet, die binnenkort in de Tweede Kamer wordt behandeld. Maar dat wordt niks, zeggen belangenorganisaties van gehandicapten en een grote werkgeversclub. De wet zet verschillende groepen gehandicapten juist buitenspel.

Hoogopgeleide arbeidsgehandicapten onder wie blinden, slechtzienden, doven, slechthorenden en chronisch zieken zullen heel moeilijk nog een baan vinden als de Participatiewet wordt ingevoerd. Dit geldt ook voor mensen met een zeer beperkte arbeidscapaciteit. Enkele tienduizenden arbeidsgehandicapten worden straks door de nieuwe Participatiewet buitenspel gezet en zijn voorbestemd om werkloos te blijven, zo vrezen belangenclubs en de werkgeversorganisatie AWVN.

Bij-effect
De Participatiewet - die tot stand komt op basis van het sociaal akkoord dat deze lente werd gesloten tussen werkgeversorganisaties en vakbonden - beoogt juist mensen met een arbeidshandicap aan het werk te krijgen in echte banen. Maar als bij-effect dreigen grote groepen buitengesloten te raken, omdat zij niet binnen de regeling passen.

Hiervoor waarschuwen de CG-Raad en het Platform VG. Beide vertegenwoordigen chronisch zieken en gehandicapten. Zij krijgen bijval van werkgeversorganisatie AWVN. Zij luiden de noodklok samen met andere belangenorganisaties zoals de Landelijke Cliëntenraad. Hun vrees wordt bevestigd in het laatste concept van de Participatiewet dat nu circuleert. De verwachting is dat de definitieve wettekst zeer binnenkort naar de Tweede Kamer wordt gezonden.

Het probleem zit bij de baangaranties die werkgevers en werknemers in het voorjaar afspraken om elk jaar duizenden arbeidsgehandicapten aan het werk te helpen. Arbeidsgehandicapten die zelfstandig meer kunnen verdienen dan 80 procent van het wettelijk minimumloon vallen buiten de Participatiewet. Hoogopgeleide gehandicapten tellen daardoor niet mee in de aantallen arbeidsgehandicapten die werkgevers de komende jaren in dienst moeten nemen. In 2014 gaat het om 5000 banen en dat aantal groeit in 2026 tot 125.000 arbeidsplaatsen. Als dat niet lukt dreigt staatssecretaris Kleinsma van sociale zaken met een quotum en een boeteclausule te komen voor werkgevers.

Lage productiviteit
"De nieuwe Participatiewet zet tienduizenden arbeidsgehandicapten met een hoge opleiding buitenspel. Zij zullen aan hun lot worden overgelaten", zegt de directeur van de CG-Raad, Gert Rebergen.

Ook de werkgeversorganisatie AWVN voorziet problemen. Kennisintensieve bedrijven kunnen moeilijk voldoende banen creëren voor mensen met een lage productiviteit en weinig opleiding die niet meer dan 80 procent van het minimumloon kunnen verdienen. "Het risico bestaat dat die bedrijven straks de boetes maar accepteren en in hun begroting verdisconteren als zij niet aan hun verplichting kunnen voldoen om arbeidsgehandicapten aan te nemen", zegt Kim Schumacher van AWVN.

Zij pleit voor het alsnog opnemen van hoogopgeleide arbeidsgehandicapten in de Participatiewet, zodat alle bedrijven een bijdrage kunnen leveren en een hele groep mensen niet werkloos aan de zijlijn komt te staan.

Lees verder na de advertentie

 
Het risico bestaat dat bedrijven straks de boetes maar accepteren en in hun begroting verdisconteren als ze niet aan hun verplichtingen kunnen voldoen

Dure krachten
Ook gemeenten zullen van deze groep geen prioriteit maken. Gemeenten zijn straks verantwoordelijk voor de bemiddeling naar een baan van arbeidsgehandicapten. Voor hen zijn vooral werknemers van sociale werkplaatsen dure krachten die ze liever via bemiddeling overhevelen naar het bedrijfsleven, in plaats van werkloze hoogopgeleide arbeidsgehandicapten. Werknemers van sociale werkplaatsen kunnen nu tot 130 procent van het minimumloon verdienen en gemeenten gaan daar voor opdraaien bij de invoering van de Participatiewet. Deze dure krachten zijn gemeenten liever kwijt en zij zullen er alles aan doen om die elders aan het werk te helpen.

Dus moeten hoogopgeleide arbeidsgehandicapten zonder steun van gemeenten op de arbeidsmarkt concurreren met werkzoekenden zonder handicap. Dat zet hen op achterstand, want voor een blinde is er op zijn minst een braillemachine en andere aanpassingen nodig die niet worden vergoed.

Ook waarschuwt de CG-Raad voor de positie van mensen met een zeer beperkte verdiencapaciteit. Zij die minder dan 50 procent van het minimumloon kunnen verdienen, worden uit de markt geconcurreerd door mensen met een productiviteit tussen de 50 en 80 procent. De laatste groep is voor werkgevers veel aantrekkelijker, ook al krijgen ze dan iets minder loonkostensubsidie. De CG-Raad vreest dat de mensen met een zware handicap straks aangewezen zijn op dagbesteding, maar ook daarvoor dreigt de subsidie te verdwijnen. "Deze groep wordt met de nieuwe Participatiewet kansloos om aan een baan te komen en belandt achter de geraniums", aldus Rebergen.

 
Hoogopgeleide met beperking wordt aan zijn lot overgelaten. En heb je een zware handicap, dan ben je met de nieuwe wet kansloos.

'Waarom herkeuren? Mijn beperking is niet ineens weg'
Namen: Amelia (50) en Mirjam (35)
Baan: dagbesteding, dreigt afgeschaft te worden
Beperking: minder dan 20 procent werkvermogen door een lichamelijke en verstandelijke beperking

Het lijkt wel alsof de politiek niet ziet dat mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking door de nieuwe Participatiewet tussen wal en schip terechtkomen", zegt Mirjam. "Ik denk zelfs dat mensen zich in het ergste geval niet meer kunnen onderhouden en misschien wel in de criminaliteit terechtkomen. Iedereen met een beperking moet vanaf 1 januari opnieuw gekeurd worden. Daar begrijp ik niets van. Het is echt niet zo dat mijn lichamelijke beperking opeens verandert."

Amelia: "Als uit de herkeuring blijkt dat ik werkvermogen heb, moet ik werk gaan zoeken. Want dan heb ik een sollicitatieplicht. Maar een werkgever wil me niet meer hebben. Ik heb minder dan 20 procent werkvermogen door een lichamelijke beperking. Voor Mirjam geldt hetzelfde, maar ik heb ook een verstandelijke beperking."

Mirjam: "We werken nu bij de Landelijke Federatie Belangenbehartiging, een organisatie door en voor mensen met een verstandelijke beperking, en daar ben ik heel dankbaar voor. Maar het is een dagbesteding. Als dat niet meer wordt vergoed, zie ik dat als een ramp. Dan moeten we de hele dag thuiszitten en komen we in de bijstand terecht."

Amelia: "Wij werken nu net zoveel als ieder ander. En het is niet zo dat wij ons handje ophouden om geld te krijgen."

'Werkgever zal liever iemand aannemen die niets mankeert'
Naam: Sanne Scholte
Leeftijd: 31
Opleiding: HBO International Business and Languages
Baan: tijdelijk
Beperking: ziekte van Crohn en lichamelijk letsel door auto-ongeluk

Sinds 2011 ben ik af en aan werkloos. Nu heb ik gelukkig tijdelijk een baan, maar als ik die kwijtraak, wordt het nog moeilijker om werk te vinden.

"Het is dus heel onzeker hoe de toekomst er voor mij uit gaat zien. Ik kan gedeeltelijk werken. Nu trekt de huidige financiële regeling een werkgever over de drempel om een hoogopgeleide met een beperking aan te nemen. Maar financiële voordelen zoals loonsubsidie vallen straks weg, waardoor de werkgever liever iemand in dienst neemt die goedkoper is.

"Voor een functie op mijn eigen opleidingsniveau kom ik niet snel in aanmerking. Als de werkgever kan kiezen tussen iemand met een beperking of iemand die niets mankeert, valt de keuze eerder op iemand die helemaal gezond is.

"Met de invoering van de Participatiewet is het daarom mogelijk dat ik langdurig werkloos raak. Een grote groep hogeropgeleiden, waaronder ik, komt niet meer in aanmerking voor ondersteuning bij het vinden van werk, want ik val volgens de regels buiten de groep mensen die niet zelfstandig een baan kunnen vinden."

Sanne Scholte ©

'Afstand tot de arbeidsmarkt wordt voor mij nog groter'
Naam: Han Dirks (28)
Opleiding: WO Rechten
Baan: werkloos
Beperking: zit in een rolstoel door een aangeboren vorm van spasme

Het verbaast me dat de regering dit verhaal met droge ogen brengt. Het frame is dat alle arbeidsgehandicapten aan een baan worden geholpen, maar de realiteit is dat ze door de bezuinigingen verder in de problemen komen. Het doet me veel dat een sociaal-democratische partij als de PvdA hiermee instemt.

"Ik ben nu ruim een jaar op zoek naar betaald werk. Maar binnenkort wordt het nog een stuk moeilijker voor me om aan een baan te komen. De loonsubsidies die werkgevers nu nog kunnen aanboren, worden afgeschaft. Hierdoor zijn ze minder snel geneigd arbeidsgehandicapten met een hoge opleiding aan te nemen.

"Nu het quotum voor arbeidsgehandicapten eraan komt, gaan werkgevers alleen proberen die norm te halen. Ze willen een boete voorkomen en nemen vooral arbeidsgehandicapten met een lage opleiding aan. De overheid moet de banenpoule ook beschikbaar houden voor mensen met een hoge opleiding. De boodschap van de regering is dat die groep geen begeleiding nodig heeft. Mijn ervaring: ik moet al een grote ruimte tot de arbeidsmarkt overbruggen; die afstand wordt alleen maar groter.

"En ik doe er alles aan om aan werk te komen. Ik wil graag mijn eigen inkomen verdienen en laten zien wat ik voor de samenleving kan betekenen. Helemaal met de opleiding die ik heb gevolgd."

© Han Dirks

Deel dit artikel