Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Palmyra weer opbouwen, dat willen Assad en Poetin allebei wel

Home

Robin de Wever

IS heeft de Tempel van Bel, een van de pronkstukken van Palmyra, bijna helemaal met de grond gelijkgemaakt. Deze foto is van afgelopen weekend. © afp

De wereldberoemde Tempel van Bel is met de grond gelijk gemaakt. En van Palmyra's Triomfboog staat sinds de beeldenstorm van Islamitische Staat niet veel meer overeind. Toch is het volgens kenners mogelijk om de historische Syrische stad te restaureren. Nu dringt zich de vraag op: wie gaat dat doen?

De laatste strijders van Islamitische Staat waren zondag nauwelijks uit Palmyra verdreven of Vladimir Poetin hing al aan de telefoon met werelderfgoedorganisatie UNESCO. Bij de wederopbouw en restauratie van het stadje mogen de Russen niet ontbreken, stelde de Russische president.

Poetin had al een paar Russen op het oog die wel van pas zouden komen: experts van het Hermitage-museum in Sint Petersburg. Een 'nauwe samenwerking', dat moest toch mogelijk zijn? De Russen hadden net een doorslaggevende rol gespeeld in Palmyra. De herovering op IS, dat was behalve het werk van het Syrische leger ook vooral een Russische militaire triomf.

Inmiddels heeft ook Bashar al-Assad aangeklopt bij de internationale gemeenschap. Help ons bij de restauratie, schreef de Syrische president woensdag in een brief aan secretaris-generaal Ban Ki-moon van de VN.

Met Palmyra kun je internatoniale sier maken
De gretigheid waarmee Syrië en Rusland laten weten dat ze Palmyra willen restaureren, hoeft niet te verbazen, zegt Peter Akkermans. De archeoloog van het Nabije Oosten aan de Universiteit Leiden ziet een uitgelezen kans voor positieve pr: wie zich opwerpt als de redder van Palmyra, kan daar internationaal mooie sier mee maken.

De 2000 jaar oude stad is er aanzienlijk slechter aan toe dan vóór de komst van IS, vorig jaar mei. Maandag slaakte directeur Maamoun Abdelkarim van de Syrische overheidsdienst voor oudheden nog een zucht van opluchting. "Ik rekende op verwoesting, dat alle kolommen op de grond zouden liggen", vertelde hij maandag aan persbureau AFP. "Maar godzijdank is de schade dezelfde als die van afgelopen zomer."

Het imposante theater van de stad bijvoorbeeld, lijkt ongeschonden. En dat geldt voor veel meer bouwwerken en beelden. Inmiddels is Abdelkarim iets minder optimistisch - er is toch wel een hoop kapot. "Het is niet slecht, maar ook niet goed", oordeelt hij nu op Al Jazeera. Neem het lokale museum: daar zijn zo'n twintig standbeelden onthoofd of volledig gesloopt.

Lees verder na de advertentie
© AP
Palmyra deze week, na de herovering op IS. © reuters

'Er is vast veel geplunderd'
Het zal niet de laatste keer zijn dat toegesnelde archeologen onaangenaam worden verrast, voorspelt Akkermans. "De afgelopen dagen werd duidelijk dat IS geen grote tempels en andere grote bouwwerken heeft gesloopt. Maar er zijn ook veel kleine schatten: kleine beeldjes, aardewerk. Daarvan zal veel geplunderd zijn."

Lang niet alle beelden die IS onder handen neemt, gaan tegen de vlakte. IS-strijders zijn ook fanatieke smokkelaars: ze maken graag antiquiteiten buit, om die op de zwarte markt te verkopen. Akkermans: "De soldaten van Assad trouwens ook." De verlokking van clandestiene antiekhandel is voor hen moeilijk te weerstaan: geroofde schatten leveren aanzienlijk meer op dan een salaris in Assads leger.

De Syriërs zouden zich wat de archeoloog betreft wel moeten afvragen wat ze met restauratie willen bereiken. "Sommige bouwwerken zijn in stukken uiteengevallen. Die kun je vrij makkelijk herbouwen. Maar andere zullen ze moeten herbouwen met nieuwe stenen. Daar heb ik niet zo veel mee. Het wordt dan toch een beetje Disneyland-achtig. Ach, ik snap ook wel waarom het voor het herbouwen van Palmyra voor de Syriërs interessant is. Het is een symbolische overwinning - een manier om hun vinger naar IS op te steken."

Sommige bouwwerken zullen ze moeten herbouwen met nieuwe stenen. Dat wordt dan toch een beetje Dis­ney­land-ach­tig

Hoogleraar archeologie Peter Akkermans

Deel dit artikel

Sommige bouwwerken zullen ze moeten herbouwen met nieuwe stenen. Dat wordt dan toch een beetje Dis­ney­land-ach­tig

Hoogleraar archeologie Peter Akkermans