Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Oud matras op weg naar een nieuw leven

Home

Maaike van Houten

© Bram Petraeus

Na vijf jaar vertrekt Aart Roos (54) als bestuursvoorzitter bij beddenfabrikant Auping. Het Deventer bedrijf wil in 2020 helemaal duurzaam zijn. ‘En dat hangt nooit op één persoon’, zegt Roos.

Beddenfabrikant Auping in Deventer wil in 2020 helemaal circulair zijn en nergens kan bestuursvoorzitter Aart Roos beter laten zien wat dat betekent dan in de fabriekshal, op loopafstand van het hoofdkantoor aan de A1. In het naai-atelier worden de vilten bodems op maat gesneden voor de matrassen. De resten verdwijnen niet meer in de prullenbak, maar gaan retour naar de leverancier. Die maakt er nieuwe rollen vilt van en die staan nu klaar voor gebruik in een nieuwe matras.

Lees verder na de advertentie

Vroeger kon dit niet, zegt Roos. Alleen al voor het vilt werkte het Nederlandse familiebedrijf met meerdere leveranciers, in totaal had het contracten met 250 toeleveranciers. Nu is dat beperkt tot 85. Er is één vilt-producent overgebleven, en die denkt mee over het hergebruik. “Dat is circulariteit, daar heb je anderen bij nodig”, zegt Roos. Aan die ‘strategische partners’ stelt het bedrijf geen eisen of voorwaarden, althans, dat zijn niet de juiste woorden, vindt de president-directeur die in september afscheid neemt: “We verwachten dat ze een bijdrage leveren aan onze visie. Je kunt dit niet alleen.”

Het systeem is rond, er blijft niets achter

En dat geldt ook intern. De ondernemer is ervan overtuigd dat duurzaamheidsmanagers en aparte directeuren goed werk doen, maar dit kan niet tot hen beperkt blijven. “We werken vanuit een visie, maar die is niet van Aart Roos, die komt vanuit het hele team, overal zijn vaandeldragers.”

C2C

De 350 werknemers werken in zelfsturende teams, ze worden betrokken, ze krijgen een rol. En ze komen zelf met ideeën, bijvoorbeeld voor het speciale Auping-kussentje, dat is gemaakt van resten van de gestoffeerde boxspring-matras. Roos had er eentje mee toen hij een presentatie gaf voor de Sociaal-Economische Raad (Ser). “Ik heb alleen maar afval in mijn hand, hier hebben we niks voor hoeven inkopen”, prees hij daar dit relatiegeschenk aan én de circulaire economie.

In 2050 moet de Nederlandse economie circulair zijn. De Ser schreef een dik rapport over dit lastige begrip, dat erop neerkomt dat de economie zo wordt ingericht dat grondstoffen herwonnen worden, hergebruikt of biologisch afbreekbaar zijn. Het systeem is rond, er blijft niets achter. Producten worden gemaakt volgens het cradle to cradle (C2C) principe: niet van wieg tot het graf, maar van wieg tot wieg.

Kantine verplaatst

In Deventer is de ambitie groter, al in 2020 wil Auping honderd procent circulair zijn. Bij Roos’ aantreden vijf jaar geleden had het bijna 130 jaar oude bedrijf al een aantal C2C-certificaten, bij zijn vertrek is de onderneming alweer veel verder op de ‘reis’ die het maakt naar een duurzame toekomst, waarin er niet vier planeten nodig zijn om alle mensen een aardig leven te laten leiden, maar waarin we aan deze ene genoeg hebben.

Het watergebruik werd met zestig procent teruggebracht, het energiegebruik bijna met een derde

Om te beginnen zijn er twee bedrijfspanden afgestoten en is op het bestaande terrein uitgebreid. Dat scheelde alleen al in Deventer 120.000 kilometer aan transport en de helft aan bedrijfsoppervlakte. De kantine is nu midden in de productiehal, zo kunnen de vakmensen die de hele dag staan, meteen gaan zitten en moeten de medewerkers op kantoor een eindje lopen - duurzaamheid gaat, zegt Roos, óók over een goed werkklimaat voor mensen.

Voor de locaties wordt aardwarmte gebruikt. Lak en beits op basis van olie is vervangen door waterdragende lak. Dat verminderde het afval van lak per kleurwisseling van 32 theekopjes naar een halfje. Het schuim van de matras is cfk-vrij. En het water wordt hergebruikt, in fonteintjes en de toiletten zit regenwater, de kranen zijn zelfsluitend. Het watergebruik werd met zestig procent teruggebracht, het energiegebruik bijna met een derde. En dat wordt alleen maar meer, Roos kan niet wachten tot zonnepanelen worden geïnstalleerd. “Met een beetje subsidie, zonder kan het nog niet”, zegt de ondernemer.

Is het nodig?

En dan het product zelf, het bed. Bij elk denken over circulaire economie moet, zegt Roos, de eerste vraag altijd zijn: Hebben we dit nodig? “Het antwoord daarop is voor iedereen anders. Maar zijn verwarmde terrastegels echt nodig?” Voor een bed zit dat wel goed, iedereen moet slapen. Maar dan nog. Kan het gerepareerd worden, kan het materiaal worden hergebruikt en gaat het lang mee, of is het ‘gemaakt voor de wegwerpsamenleving’, zoals de vertrekkende topman het uitdrukt?

Bij Auping worden de beddepootjes gemaakt van oude zonneschermen

Auping had hier wel een klus te klaren. Kapotte bedden kunnen gerepareerd worden, op Marktplaats is de klassieke Auronde een hit vanwege de lange levensduur. Maar anderzijds, 1.2 miljoen matrassen gingen jaarlijks naar de vuilnisbelt, dat is een stapel van 1000 Eiffeltorens en 30.000 ton CO2.

Nu is er een systeem waarbij Auping bij aankoop van een nieuw Auping-matras de oude matras meeneemt, ook als het geen Auping is. Dat is natuurlijk mooie reclame en een uitkomst voor de consument, maar tegelijkertijd begint de matras zo een nieuw leven. De veren worden door een bedrijf in Lelystad omgesmolten tot nieuw staal, van de latex en polyether worden judomatten en ondertapijten gemaakt. “De matras wordt een grondstoffenbank”, omschrijft Roos dit circulaire proces, dat als voorbeeld wordt genoemd in een brief van minister Kamp aan de Tweede Kamer over de circulaire economie. Auping maakt trouwens zelf ook gebruik van recycled materiaal: de beddepootjes zijn gemaakt van oude zonneschermen.

Aart Roos kan nog uren verder praten. Over de groenwand in de productiehal, de geschakelde ledverlichting, de zonnekokers, de briketten gemaakt van het stof van de houtbewerking. En over de kansen die het circulaire denken biedt, over nieuwe oplossingen, over leasen, ook van bedden. Maar hij heeft zijn punt gemaakt. Hij zoekt iets nieuws, een breder platform om dit thema aan te jagen.

Of zijn opvolger de doelen voor 2020 precies haalt, dat vindt de vertrekkend bestuursvoorzitter niet zo relevant. “We zijn zoekend. Het is fundamenteel om doelen te stellen, van daaruit zet je grote en kleine stappen. Je valt en staat op. Je moet niet kijken naar de onvolkomendheden, maar naar de vooruitgang die je boekt.”

Wie is Aart Roos?

Aart Roos (1962) groeide op in Bennebroek en Apeldoorn. Hij was jeugdlid van het Wereldnatuurfonds en maakte zich al vroeg druk om de regenwouden.

Roos is een stapelaar, hij deed mavo, havo en vwo. Hij studeerde in Rotterdam bedrijfseconomie. Zijn eerste baan was bij Grolsch, hij werkte in Italië voor Whirlpool Europe en ontwikkelde in Zweden samen met Ikea de Green Kitchen. Na drie jaar bij Mandemakers Keukens begon hij in 2012 bij Auping.

De ondernemer was rond de verkiezingen een van de gezichten van de klimaatcampagne vanuit het bedrijfsleven. Hij ondertekende de open brief aan de onderhandelaars over een nieuw kabinet van de Groene Zaak, een organisatie van bedrijven die gaan voor een duurzame economie.

Deel dit artikel

Het systeem is rond, er blijft niets achter

Het watergebruik werd met zestig procent teruggebracht, het energiegebruik bijna met een derde

Bij Auping worden de beddepootjes gemaakt van oude zonneschermen