Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Oppositie Zimbabwe zegt bewijs te hebben voor 'reusachtige' verkiezingsfraude

Home

Niels Posthumus

Zimbabwaanse politie bij een demonstratie van de Movement For Democratic Change (MDC) in Harare, Zimbabwe. © EPA

Oppositiepartij MDC zegt bewijs te hebben dat er tijdens de Zimbabwaanse verkiezingen fouten zijn gemaakt bij het tellen van de stemmen. De kans dat de rechter daarin meegaat, lijkt klein.

De Zimbabwaanse oppositiepartij MDC stapt naar de rechter om de uitslag van de presidentsverkiezingen aan te vechten. De partij meent dat er bij het tellen van de stemmen 'op reusachtige schaal' is gefraudeerd. Toch wilde een MDC-woordvoerder woensdag nog niet zeggen wanneer de partij precies een zaak zal openen. Grondwettelijk heeft de MDC daarvoor slechts tot en met vrijdag. 

Lees verder na de advertentie

Mocht de partij die deadline halen, dan zal president Emmerson Mnangagwa zijn inauguratie moeten uitstellen. Die staat vooralsnog gepland voor zondag.

Mnangagwa is nooit een democraat geweest. Hij is een schurk

Analist Derek Matyszak

Mnangagwa, die in november na een legercoup ex-president Robert Mugabe opvolgde, won de presidentsverkiezingen van 30 juli in Zimbabwe met een nipte meerderheid. Hij bemachtigde 50,8 procent van de stemmen, 38.000 stemmen genoeg om een tweede ronde te voorkomen. Zijn belangrijkste uitdager, MDC-kandidaat Nelson Chamisa, die voorafgaand aan de officiële verkiezingsuitslag nog de overwinning voor zichzelf uitriep, bleef steken op ruim 44 procent.

Onderdrukkend en agressief

Analist Derek Matyszak verwacht niet dat de rechtszaak van de MDC veel kans van slagen heeft. Hij is verbonden aan de Zuid-Afrikaanse denktank Institute for Security Studies en woont in Harare. "Er zijn vast fouten gemaakt, maar het zal lastig worden aan te tonen dat die opzettelijk zijn", legt hij uit. "Een aantal fouten is bijvoorbeeld juist in het voordeel van Chamisa." En daar komt nog bij dat de rechterlijke macht in Zimbabwe sterk is gelieerd aan regeringspartij Zanu-PF.

De regering van Mnangagwa lijkt intussen te volharden in haar onderdrukkende en agressieve stijl van na de verkiezingen. Twee dagen na de stembusgang opende het leger het vuur op demonstranten, waarbij zes mensen omkwamen, en sindsdien duiken er ook steeds meer verhalen op over mishandeling van oppositieleden. 

Een jonge 'demonstrant' bij de Zimbabwaanse ambassade in Londen op 4 augustus © REUTERS

Gisteren werd bovendien bekend dat de vooraanstaande MDC-politicus Tendai Biti is opgepakt door de Zimbabwaanse politie. Hij was naar Zambia gevlucht, maar de autoriteiten van het buurland hebben zijn asielaanvraag afgewezen en hem vervolgens gedeporteerd. Biti dreigt in Zimbabwe te worden vervolgd voor het aanzetten tot geweld. De regering houdt hem verantwoordelijk voor het uit de hand lopen van de protesten na de verkiezingen, waarbij het vervolgens dus zelf het leger met scherp liet schieten.

Chiwenga

Wat opvalt is dat de harde lijn van de veiligheidsdiensten contrasteert met de veelal verzoenende woorden van president Mnangagwa. Het leidt tot speculatie in Zimbabwe over de belangrijkste man achter de schermen: vicepresident Constantino Chiwenga. Hij was de generaal die in november de coup tegen Mugabe leidde. En het is geen geheim dat hij op termijn het ambt van president ambieert. 

De vraag die veel Zimbabwanen zich stellen is of Chiwenga niet nu al stilletjes de touwtjes in handen heeft. Hij staat bekend als een politiek weinig subtiele of slimme man. De verdenking dat vooral hij achter het harde optreden van de veiligheidsdiensten zit, is daardoor groot. En dat zou kunnen betekenen dat er een machtsstrijd gaande is tussen hem en Mnangagwa.

Een andere theorie luidt echter dat de twee leiders juist gezamenlijk opereren en doelbewust een good cop/bad cop-strategie hanteren. Tijdelijk hard ingrijpen, ondanks alle internationale kritiek, zou op de lange termijn minder problemen opleveren dan de onvrede te laten doorsudderen, zo is de gedachte. Binnen deze theorie vormt Mnangagwa de vriendelijke stem van de regering die zich voortdurend excuseert voor het harde optreden van Chiwenga's leger en politie, maar intussen juist door dat harde optreden wel degelijk steeds zijn zin krijgt.

"Hoe dan ook is het idee van een nieuw democratisch tijdperk, een soort Zimbabwaanse glasnost, in duigen gevallen", meent Matyszak. "En dat is eigenlijk niet verrassend, want Mnangagwa is nooit een democraat geweest. Hij is een schurk, die nota bene als laatste dienst voor zijn voorganger Mugabe de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht heeft ondergraven." Ook wordt Mnangagwa een grote rol toegedicht bij het verkiezingsgeweld in 2008 en bij de massamoord op de Ndebele-bevolking in het zuidwesten van Zimbabwe in de jaren tachtig, die aan 20.000 mensen het leven kostte.

Matyszak denkt dan ook niet dat Mnangagwa zich zorgen maakt over de kritiek die wereldwijd is losgekomen na het gewelddadige optreden van zijn veiligheidsdiensten. "Hij weet dat de internationale investeerders die hij zo graag wil aantrekken uiteindelijk helemaal geen democratie verlangen", zegt hij. "Die willen slechts stabiliteit. Misschien wilde hij de laatste dagen juist wel aan hen laten zien dat zijn regering geen enkele destabiliserende factor in het land tolereert. Dat investeerders zich nooit zorgen hoeven te maken over stakingen of protesten. Dat hij de boel ferm onder controle heeft."

Lees ook:

Zimbabwe heeft juist nu een regering nodig die in staat is een economisch herstelprogramma door te voeren

Het is wellicht nog te vroeg om de conclusie te trekken dat de verkiezingen in Zimbabwe geen ommekeer ten goede zullen brengen, maar de voortekenen voor een door ­velen gewenste nieuwe start voor het land zijn niet gunstig, concludeerde Trouw twee dagen geleden in het commentaar. 

Deel dit artikel

Mnangagwa is nooit een democraat geweest. Hij is een schurk

Analist Derek Matyszak